Interpretacje indywidualne dotyczące podatków i opłat lokalnych ma wydawać Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, a nie, jak dotąd, samorządowe organy podatkowe. Projekt nowelizacji Ordynacji podatkowej zakłada, że przepisy będą mogły być interpretowane w sposób jednolity w całym kraju. Konfederacja Lewiatan popiera takie rozwiązanie, ale uważa, że projekt zmian wymaga istotnych poprawek.
Bez nich przeniesienie tych spraw do jednego organu nie uprości procedury i nie da przedsiębiorcom większej pewności prawa. Obecnie przedsiębiorca prowadzący działalność na terenie wielu gmin może być zmuszony do uzyskiwania odrębnych interpretacji dotyczących tego samego zagadnienia. Co oznacza generowanie znacznych kosztów obsługi, obciążenia administracyjne, a także brak jednolitych rozstrzygnięć. Problem nabiera szczególnego znaczenia w przypadku przedsiębiorców prowadzących działalność na dużą skalę i posiadających nieruchomości czy też infrastrukturę techniczną tego samego rodzaju zlokalizowaną na terenie wielu jednostek samorządu terytorialnego.
Co do zasady przeniesienie kompetencji do wydawania interpretacji indywidualnych do Dyrektora KIS powinno rozwiązać ten problem, lecz w praktyce projekt nie zapewnia pełnej centralizacji. Przyznaje on samorządowi zbyt daleko idący wpływ na treść interpretacji, nie przekazując w pełni tej kompetencji Dyrektorowi KIS.
Zgodnie z projektowanymi przepisami Dyrektor KIS będzie musiał:
- przekazać właściwemu organowi samorządowemu informację o wniosku,
- następnie przekazać mu projekt interpretacji,
- umożliwić przedstawienie stanowiska w terminie 14 dni,
- uwzględnić stanowisko albo uzasadnić jego nieuwzględnienie.
Co więcej, jeśli Dyrektor KIS nie uwzględni stanowiska samorządowego organu, gmina będzie mogła zaskarżyć interpretację do wojewódzkiego sądu administracyjnego. To rodzi pytanie, czy centralizacja rzeczywiście oznacza jeden organ i jedną wykładnię przepisów, skoro gmina wciąż będzie mogła zablokować skutki interpretacji, kierując sprawę do sądu. Projektowane rozwiązania wymagają więc lepszego zabezpieczenia interesów i praw podatników, które odbywa się kosztem zabezpieczenia interesów gmin.
Ryzyko sporu między organami nie powinno obciążać podatnika
– Największe zastrzeżenia dotyczą zawieszenia ochrony prawnej interpretacji w przypadku jej zaskarżenia przez samorządowy organ podatkowy. Podatnik, który otrzyma korzystną interpretację Dyrektora KIS i podejmie decyzje gospodarcze w oparciu o jej treść, może utracić ochronę, jeżeli gmina zdecyduje się zakwestionować stanowisko KIS. W praktyce oznacza to przeniesienie na przedsiębiorcę ryzyka sporu pomiędzy dwoma organami administracji publicznej. Tymczasem podatnik nie jest stroną tego konfliktu i powinien móc polegać na interpretacji wydanej przez właściwy organ do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy. Dlatego postulujemy rezygnację z zawieszenia ochrony albo wprowadzenie rozwiązania, które zapewni podatnikowi ochronę w okresie pomiędzy wydaniem interpretacji a jej prawomocnym uchyleniem – mówi Anna Słomińska – Wernik, ekspertka Konfederacji Lewiatan.
Co z interpretacjami już wydanymi przez gminy?
Projekt wymaga również doprecyzowania przepisów przejściowych. Zmiana organu właściwego do wydawania interpretacji nie powinna powodować utraty ochrony uzyskanej przez podatnika wcześniej. Jest to szczególnie ważne w podatku od nieruchomości, gdzie interpretacje mogą dotyczyć inwestycji i składników majątku, których skutki podatkowe rozciągają się na wiele lat.
Przedsiębiorca, który na podstawie interpretacji samorządowej podjął decyzję o budowie, nabyciu lub modernizacji infrastruktury, nie powinien być zmuszany do ponownego występowania o interpretację tylko dlatego, że zmienił się organ właściwy do jej wydania. Przepisy przejściowe powinny więc jednoznacznie zachować skutki ochronne interpretacji wydanych przed 1 lipca 2027 r. oraz wskazać organ właściwy do ich ewentualnej zmiany, uchylenia lub stwierdzenia wygaśnięcia.
Konieczna zmiana zasad kontroli sądowoadministracyjnej
Kolejnym zagadnieniem jest właściwość sądów administracyjnych. Projekt zakłada możliwość zaskarżenia tej samej interpretacji zarówno przez podatnika, jak i przez samorządowy organ podatkowy. Przy zaproponowanych zasadach może to prowadzić do sytuacji, w której skargi dotyczące jednego aktu będą rozpoznawane przez różne wojewódzkie sądy administracyjne.
Temat staje się jeszcze bardziej skomplikowany, gdy interpretacja dotyczy przedsiębiorcy posiadającego analogiczne składniki majątku w różnych gminach. Wówczas wiele organów samorządowych może być zainteresowanych zakwestionowaniem tego samego stanowiska. W skrajnym przypadku może to prowadzić do wielokrotnego zaskarżania jednej interpretacji.
W rezultacie doprowadzi to do mnogości postępowań co będzie wiązać się dla podatnika z koniecznością monitorowania każdej sprawy, ponoszenia dodatkowych kosztów obsługi oraz – w zależności od rozstrzygnięć – podejmowania dalszych czynności procesowych. Co więcej, może powstać realne ryzyko rozbieżności orzecznictwa sądów administracyjnych. Jeżeli przykładowo dziesięć organów samorządowych zaskarży tę samą interpretację do różnych WSA, nie można wykluczyć, że poszczególne sądy dokonają odmiennej oceny tego samego zagadnienia prawnego.
– Dlatego uważamy, że centralizacji wydawania interpretacji powinna towarzyszyć również centralizacja mechanizmu ich sądowej kontroli. Ustawa powinna jednoznacznie wskazywać jeden właściwy wojewódzki sąd administracyjny dla skarg dotyczących interpretacji podatków i opłat lokalnych, niezależnie od tego, kto wnosi skargę – dodaje Anna Słomińska – Wernik.
Centralizacja interpretacji indywidualnych dotyczących podatków i opłat lokalnych może być ważnym krokiem w stronę jednolitej wykładni prawa podatkowego. Żeby jednak przedsiębiorcy rzeczywiście zyskali prostsze procedury i większą pewność prawa, zmiana nie może obciążać ich skutkami sporów między organami ani tworzyć nowych problemów proceduralnych.
Konfederacja Lewiatan