Unia Europejska stoi dziś przed poważnym wyzwaniem: odbudować konkurencyjność europejskich przedsiębiorstw w obliczu rosnących kosztów. BusinessEurope przedstawiło 44 konkretne propozycje uproszczeń regulacyjnych, które stanowią istotny wkład w debatę o sposobie wzmocnienia Jednolitego Rynku UE.
Pierwszy rok realizacji propozycji „Omnibus” mających na celu uproszczenie regulacji dobiegł końca. BusinessEurope, wyrażając wsparcie dla działań Komisji, opublikowało trzecią partię 44 propozycji mających na celu zmniejszenie obciążeń regulacyjnych w 9 obszarach polityki. Ta trzecia transza propozycji uzupełnia wcześniejsze publikacje BusinessEurope – 68 sugestii opublikowanych 22 stycznia 2025 r. oraz 29 propozycji poświęconych regulacjom cyfrowym, opublikowanych 17 lipca 2025 r. Opracowanie obejmuje nowe propozycje dotyczące dodatkowych aktów prawnych, a także uzupełnienia do wcześniejszych pakietów, w których zidentyfikowano nowe aspekty wymagające uwagi.
Trzy źródła nadmiernych kosztów
Propozycje zostały pogrupowane wokół trzech głównych źródeł obciążeń:
- Obciążenia administracyjne (w tym raportowe) – nadmierne, powtarzalne raporty i obowiązki dokumentacyjne w takich obszarach jak raportowanie środowiskowe, CSRD, wymogi konsumenckie czy systemy celne. MŚP i duże firmy tracą ogromne zasoby na zbieranie danych, które często się dublują lub nie mają proporcjonalnego wpływu na ryzyko.
- Nadmierne koszty zgodności – działania wymagające kosztownych inwestycji w procesy, technologie, certyfikacje czy homologacje. Przykładem są przepisy dotyczące energii, klimatu, cyfryzacji, bezpieczeństwa produktów i zrównoważonego finansowania.
- Transgraniczne bariery regulacyjne – mimo Jednolitego Rynku przedsiębiorcy napotykają różne interpretacje dyrektyw w państwach członkowskich, niespójne standardy konsumenckie i różnorodne procedury administracyjne, co ogranicza handel transgraniczny i zwiększa koszty operacyjne.
Kluczowe obszary regulacyjne
W ocenie organizacji reprezentującej europejski biznes, do której należy Konfederacja Lewiatan, najwięcej obciążeń występuje w następujących sektorach:
- Międzynarodowe łańcuchy wartości i handel – np. Foreign Subsidies Regulation czy Deforestation Regulation generują duże nakłady pracy i niepewność prawną.
- Polityka konsumencka – przepisy dotyczące dostępności produktów, etykietowania i oświadczeń ekologicznych (Green Claims) wymagają uproszczenia i wprowadzenia okresów przejściowych.
- Energia, klimat i gospodarka o obiegu zamkniętym – raportowanie emisji, systemy certyfikacji i standardy środowiskowe nakładają znaczące koszty na firmy.
- Zatrudnienie i polityka społeczna – obowiązki dotyczące czasu pracy, świadczeń socjalnych i raportowania w wielu państwach członkowskich są nieproporcjonalne, szczególnie dla MŚP.
- Usługi finansowe, sprawozdawczość i podatki – nadmierne wymogi w obszarze sprawozdawczości, AML czy podatków transgranicznych zwiększają koszty i komplikują przepływ kapitału.
Dlaczego uproszczenie regulacji jest kluczowe
BusinessEurope po raz kolejny jasno wskazuje, że większość obciążeń wykracza daleko poza formalne raportowanie – dotyczy realnych kosztów operacyjnych i administracyjnych. Uproszczenie tych przepisów zwiększy przewidywalność prawa, obniży koszty, zmniejszy ryzyko dla przedsiębiorców i poprawi funkcjonowanie Jednolitego Rynku.
Z perspektywy Konfederacji Lewiatan te propozycje to nie tylko lista rekomendacji – to kierunek strategiczny dla całej UE. Bez realnych działań w zakresie deregulacji ryzykujemy dalsze spowolnienie inwestycji, ograniczenie innowacji i fragmentację rynku wewnętrznego.
Wnioski i rekomendacje
Europejski rynek ma ogromny potencjał, ale tylko odważna deregulacja pozwoli UE odzyskać przewagę konkurencyjną w globalnej gospodarce.
Jaki kierunek obrać?
- Należy wprowadzić uproszczenia administracyjne i proporcjonalne wymagania raportowe, zwłaszcza dla MŚP.
- Koszty zgodności muszą być adekwatne do realnego ryzyka i nie powinna ich podnosić nadmierna liczba nowych regulacji.
- Bariery transgraniczne powinny być systematycznie usuwane, aby Jednolity Rynek funkcjonował w praktyce, a nie tylko w teorii.
44 propozycje BusinessEurope stanowią jasną mapę działań i punkt wyjścia do realnych reform. Rok 2026 może stać się przełomowy, jeśli rekomendacje dotyczące uproszczeń zostaną nie tylko zmapowane, ale skutecznie wdrożone i objęte jasnymi miernikami efektywności.
Raport zawierający 44 rekomendacje dostępny jest tutaj.
Skonsolidowany dokument zawierający trzy dotychczas opublikowane pakiety (w styczniu, lipcu i grudniu 2025 r.) dostępny jest tutaj. Omnibook stanowi kompas dla decydentów w pracach nad kolejnymi pakietami uproszczeń oraz nową strategią jednolitego rynku. Wskazuje w sumie niemal 140 obciążeń regulacyjnych, wraz z konkretnymi propozycjami ich rozwiązania.
Ewelina Augustyniak, ekspertka ds. UE, Konfederacja Lewiatan
Artykuł do Brussels Headlines – newslettera europejskiego Konfederacji Lewiatan – styczeń 2026
