Objęcie prezydencji w Radzie UE przez Cypr nadaje szczególną wagę debacie o bezpieczeństwie, odporności i suwerenności. Podczas styczniowej sesji plenarnej Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego Maeilena Raouna, wiceministra ds. europejskich Cypru, przedstawiła priorytety prezydencji, oparte na strategicznej autonomii, konkurencyjności oraz otwartości Unii na świat.
Dla Cypru objęcie prezydencji w Radzie UE to moment szczególny – powód do dumy, ale także odpowiedzialności. Kraj ten, ze względu na własne doświadczenia historyczne, bardzo wyraźnie akcentuje znaczenie bezpieczeństwa, poszanowania suwerenności i integralności terytorialnej oraz konsekwencje izolacji. Jak podkreślono podczas sesji, łączność między ludźmi, państwami i rynkami jest warunkiem wstępnym odporności i stabilności.
Autonomia jako pierwszy priorytet prezydencji
Strategiczna autonomia, rozumiana jako połączenie bezpieczeństwa, odporności i gotowości, jest kluczowym priorytetem cypryjskiej prezydencji. W kontekście rosyjskiej agresji na Ukrainę jasno wybrzmiało, że zasady suwerenności i integralności terytorialnej nie są dla Cypru abstrakcyjnymi pojęciami. Naruszenia prawa międzynarodowego – niezależnie od tego, czy dotyczą Ukrainy, czy jakiegokolwiek innego regionu świata, np. Grenlandii, nie mogą być akceptowane ani normalizowane. Prezydencja zadeklarowała konsekwentne wsparcie dla Ukrainy oraz działania na rzecz pokoju.
Bezpieczeństwo w programie prezydencji rozumiane jest szeroko i wykracza poza wymiar militarny. Obejmuje ono m.in. bezpieczeństwo morskie, efektywne zarządzanie migracją, a także bezpieczeństwo zdrowotne, w tym poprawę dostępu do produktów medycznych oraz zwiększenie integracji systemów ochrony zdrowia w UE.
Odporność i kluczowe zasoby
Istotnym elementem programu jest również zarządzanie kluczowymi zasobami, w szczególności wodą. Cypr zwraca uwagę na potrzebę wzmacniania odporności UE w tym obszarze, co znalazło odzwierciedlenie w zapowiedziach prac nad strategią odporności wodnej (Water Resilience Strategy). Zmniejszanie zależności strategicznych i lepsze przygotowanie na kryzysy stanowią ważny punkt odniesienia dla całej agendy prezydencji.
Autonomia przez konkurencyjność
Drugim kluczowym filarem jest autonomia budowana poprzez konkurencyjność. Oznacza to wzmocnienie rynku wewnętrznego, wsparcie dla małych i średnich przedsiębiorstw, dywersyfikację łańcuchów dostaw oraz rozwój autonomii cyfrowej i energetycznej, w tym działania na rzecz niższych i bardziej stabilnych cen energii. Cypryjska wizja konkurencyjności ma charakter włączający i opiera się na przekonaniu, że silna gospodarka jest fundamentem bezpieczeństwa i odporności UE.
Unia otwarta na świat
Podczas prezentacji priorytetów, ministra Raouna wielokrotnie podkreśliła, że strategiczna autonomia nie oznacza izolacji. Wręcz przeciwnie – ma ona iść w parze z otwartością i aktywnym zaangażowaniem międzynarodowym. W tym kontekście prezydencja zapowiedziała kontynuację działań na rzecz rozszerzenia UE, postrzeganego jako jedno z najskuteczniejszych narzędzi wzmacniania Unii, a także dalsze prace nad umowami o wolnym handlu (FTAs).
Unia wartości i zaufanie obywateli
Czwartym filarem programu jest Unia wartości, w której kluczowe znaczenie ma zaufanie obywateli. Obejmuje to wzmacnianie praworządności, polityki społeczne oraz działania na rzecz spójności. W tym kontekście dostępne mieszkania zostały wskazane jako symboliczny i praktyczny element tego filaru. Szczególna uwaga poświęcona jest także dzieciom i młodzieży – walce z ubóstwem dzieci, dostępowi do edukacji, ochronie przed zagrożeniami w cyberprzestrzeni oraz równości płci.
Ambitne, ale wykonalne ramy finansowe
Ostatnim omawianym punktem były Wieloletnie Ramy Finansowe (WRF), które muszą łączyć ambicję z wykonalnością. Priorytetem ma być wzmacnianie konkurencyjności UE przy jednoczesnym poszanowaniu polityki spójności, tak aby transformacje gospodarcze i społeczne nie pogłębiały nierówności. To kolejny wymiar włączającego charakteru przewodnictwa Cypru.
Cypryjska prezydencja w Radzie UE zapowiada się jako okres intensywnej pracy nad odpornością, bezpieczeństwem i przyszłą pozycją Unii w świecie – w duchu otwartości, współpracy i poszanowania wartości.
Kinga Grafa, zastępczyni dyrektor generalnej Lewiatana ds. europejskich
Artykuł do Brussels Headlines – newslettera europejskiego Konfederacji Lewiatan – styczeń 2026
