Business at OECD (BIAC) – oficjalny głos biznesu przy OECD, zrzeszający organizacje pracodawców i federacje biznesowe ze wszystkich krajów członkowskich – opublikował dokument strategiczny "Navigating Uncertainties Together". Nakreślono w nim pięć kluczowych priorytetów dla agendy handlowej OECD. Jakie są dziś oczekiwania biznesu wobec polityki handlowej?
Kontekst: handel w czasach kryzysu zaufania
Świat handlu w roku 2025 naznaczony jest geopolityczną fragmentacją, rosnącym protekcjonizmem i bezprecedensową niepewnością. Jednostronne działania rządów, ekspansja działań protekcjonistycznych i osłabienie multilateralnych reguł handlowych stanowią bezpośrednie zagrożenie dla konkurencyjności przedsiębiorstw i stabilności globalnych łańcuchów wartości. BIAC apeluje o zdecydowane działania na rzecz przywrócenia zaufania do otwartego systemu handlu opartego na regułach – z OECD i WTO jako jego filarami.
Pięć priorytetów BIAC
1. Wyrównanie szans konkurencji
Firmy potrzebują przejrzystych, opartych na regułach warunków konkurencji. Tymczasem subsydia, preferencyjne traktowanie przedsiębiorstw państwowych (SOE) oraz kredyty eksportowe przyznawane według kryteriów politycznych systematycznie wypaczają rynek. BIAC oczekuje, że OECD wzmocni monitoring wsparcia rządowego, promować będzie klauzule wygaszające dla instrumentów wsparcia przemysłowego oraz zintensyfikuje prace na rzecz reformy zasad WTO dotyczących subsydiów. Wsparcie publiczne musi być transparentne, czasowo ograniczone i niedyskryminacyjne.
2. Odporność łańcuchów dostaw
Budowanie odpornych łańcuchów dostaw wymaga nie tyle narzucanych odgórnie mandatów, ile sprzyjających warunków regulacyjnych oraz bliskiego dialogu publiczno-prywatnego. BIAC postuluje, by OECD przyjęło podejście oparte na analizie ryzyka i aktywnie wspierało dywersyfikację źródeł zaopatrzenia. Kluczowe obszary wymagające uwagi to: surowce krytyczne i minerały strategiczne, bezpieczeństwo żywnościowe, medyczne łańcuchy dostaw, wpływ nowych technologii (AI, computing kwantowy) na logistykę oraz rosnące braki pracowników wykwalifikowanych. Nadmierne różnicowanie regulacyjne pomiędzy jurysdykcjami stanowi dodatkowe obciążenie dla przedsiębiorstw – zwłaszcza MŚP.
3. Handel cyfrowy
Gospodarka cyfrowa jest z natury globalna – jednak regulacje pozostają sfragmentaryzowane. BIAC apeluje o trwałe moratorium WTO na nienakładanie ceł dla transmisji elektronicznych, sprzeciw wobec wymogów lokalizacji danych (data localization) oraz promowanie interoperacyjności systemów danych między jurysdykcjami. OECD powinno aktywnie wspierać zakończenie negocjacji WTO w sprawie e-commerce na wysokim poziomie ambicji. Spójność regulacyjna w zakresie AI, prywatności i cyberbezpieczeństwa jest niezbędna dla budowania zaufania i innowacji.
4. Bezpieczeństwo gospodarcze
Bezpieczeństwo narodowe i otwarte rynki nie muszą być sprzeczne – o ile kontrole eksportu, screening inwestycji i wyjątki ze względów bezpieczeństwa są stosowane proporcjonalnie i w oparciu o jasno zdefiniowane kryteria. BIAC oczekuje, że OECD stanie się forum koordynacji polityk bezpieczeństwa gospodarczego wśród państw demokratycznych, zapewniając spójność, przewidywalność i unikanie środków, które faktycznie służą ochronie rynku, a nie bezpieczeństwu.
5. Zwalczanie nielegalnego handlu
Handel nielegalnymi towarami – zarówno podróbkami, jak i produktami nielicencjonowanymi – odpowiada za ponad 2,3% globalnego handlu i stanowi poważne zagrożenie dla legalnych przedsiębiorstw, dochodów budżetowych oraz bezpieczeństwa konsumentów. BIAC postuluje, by OECD włączyło tematykę zwalczania nielegalnego handlu w główny nurt prac ekonomicznych, wzmocniło współpracę egzekwowania prawa oraz rozwinęło standardy dla platform e-commerce i wolnych stref ekonomicznych. Kluczowe są partnerstwa publiczno-prywatne – model kooperacji z BIAC powinien stać się wzorem dla szerszej współpracy.
Rozszerzenie OECD jako szansa dla handlu
BIAC popiera rozszerzenie OECD o nowe kraje kandydujące (Argentyna, Indonezja, Tajlandia), pod warunkiem że proces akcesji będzie rygorystyczny i oparty na realnym wdrożeniu standardów OECD – a nie na przesłankach politycznych. Rozszerzenie stanowi szansę na promowanie otwartości handlowej, transparentności regulacyjnej i poprawy warunków dla inwestycji zagranicznych w krajach kandydujących.
W świecie pełnym napięć łatwo skupić się na tym, co dzieli. BIAC przypomina jednak, że przedsiębiorcy z różnych krajów mają wspólny cel: stabilne, przewidywalne i otwarte warunki do działania. To właśnie ta wspólnota interesów – ponad podziałami geopolitycznymi – jest dziś największym kapitałem na drodze do odbudowy zaufania w handlu międzynarodowym.
Luana Żak, zastępczyni dyrektorki przedstawicielstwa Konfederacji Lewiatan w Brukseli
Artykuł do Brussels Headlines – newslettera europejskiego Konfederacji Lewiatan – luty 2026