Przedsiębiorcy w krajach OECD z coraz większym niepokojem patrzą w przyszłość. Najnowsze badanie BIAC pokazuje wyraźne pogorszenie nastrojów gospodarczych: rosnąca niepewność geopolityczna, bariery handlowe i inwestycyjne oraz problemy strukturalne tworzą trudne otoczenie dla prowadzenia biznesu.
Economic Policy Survey to regularne badanie przeprowadzane przez Business at OECD (BIAC) – oficjalną reprezentację środowiska biznesowego przy OECD, którego członkiem jest Konfederacja Lewiatan. W wiosennej edycji ankiety wzięło udział 36 organizacji pracodawców i przedsiębiorców reprezentujących niemal cały obszar OECD, wskazując na najważniejsze bariery dla rozwoju gospodarczego oraz priorytety dla polityki publicznej. Wyniki badania przedstawiają głos biznesu i powinny stanowić cenne źródło wiedzy dla decydentów na temat nastrojów przedsiębiorstw.
Klimat gospodarczy: od optymizmu do stagnacji
W przeprowadzonym na wiosnę 2025 r. badaniu BIAC, w którym udział wzięły organizacje pracodawców i przedsiębiorców z obszaru OECD, respondenci wyrazili wyraźne obawy co do przyszłości. Aż 68% z nich określiło aktualny klimat biznesowy jako „przeciętny”, podczas gdy jeszcze jesienią 2024 roku 78% oceniało go jako „dobry”. Co więcej, aż połowa ankietowanych spodziewa się umiarkowanego lub silnego spowolnienia gospodarczego w nadchodzących miesiącach.
Trzy główne źródła niepewności wśród firm to:
- niepokoje geopolityczne (86%),
- bariery inwestycyjne i handlowe (66%),
- zakłócenia w łańcuchach dostaw (43%).
Jak wskazują przedsiębiorcy, rosnące ograniczenia w międzynarodowej polityce handlowej – w tym cła i środki protekcjonistyczne – przekładają się na wyższe koszty prowadzenia działalności i mogą mieć długofalowe konsekwencje dla wzrostu gospodarczego. Wzrost niepewności ma też bezpośredni wpływ na decyzje inwestycyjne: ponad 70% organizacji przewiduje spadek nakładów inwestycyjnych w nadchodzącym roku, a tylko 19% spodziewa się ich umiarkowanego wzrostu. Narasta również niepokój, że inflacja – zamiast spadać – może ponownie przyspieszyć.
Bariery strukturalne zagrożeniem dla wzrostu firm
Firmy sygnalizują, że poza czynnikami zewnętrznymi, głównym ograniczeniem ich rozwoju są bariery strukturalne. Wśród najczęściej wskazywanych wyzwań znajdują się:
- nadmierne obciążenia regulacyjne i administracyjne,
- wysokie koszty energii,
- niedobory wykwalifikowanych pracowników,
- wysokie opodatkowanie i niepewność fiskalna,
- presja demograficzna (starzenie się społeczeństw).
Należy również podkreślić, że aż 95% respondentów uznaje problem niedoborów pracowników za istotny lub bardzo istotny – szczególnie dotkliwe są braki wśród inżynierów, techników, pracowników ochrony zdrowia i specjalistów ICT.
Priorytety na rzecz wzrostu gospodarczego
Aby wyjść z impasu, przedsiębiorcy wskazują priorytety, na których decydenci powinni się skupić, aby nie dopuścić do stagnacji gospodarczej – wśród nich m.in.:
- liberalizacja handlu i otwarte rynki (61%),
- zwiększenie efektywności administracji publicznej i uproszczenie regulacji (53%),
- wsparcie innowacji i R&D (50%),
- tworzenie polityk fiskalnych i monetarnych wspierających dostęp do finansowania (łącznie 27%)
- obniżenie kosztów energii i podatków.
Jednocześnie 77% organizacji uważa, że brakuje determinacji politycznej i spójnych reform strukturalnych, których przedsiębiorcy obecnie potrzebują.
Rola OECD
Respondenci oczekują, że OECD odegra aktywną rolę w tworzeniu rekomendacji politycznych, które będą oparte na dowodach. Dla firm niezbędne jest międzynarodowe przywództwo, które zapewni stabilność, przewidywalność i uczciwe warunki konkurencji w niestabilnym środowisku globalnym. W szczególności apelują o działania w obszarach:
- handlu międzynarodowego (93%),
- polityki cyfrowej i regulacji AI (58%),
- energii i klimatu (36%),
- innowacji i produktywności (53%).
Wiosenna edycja badania BIAC potwierdza narastającą niepewność wśród przedsiębiorców co do perspektyw gospodarczych. Główne obawy dotyczą napięć geopolitycznych, barier w handlu i inwestycjach oraz zakłóceń w łańcuchach dostaw. Obciążenia regulacyjne, wysokie podatki, koszty energii i wyzwania na rynku pracy dodatkowo pogarszają klimat dla biznesu. W tej sytuacji BIAC apeluje do OECD o zdecydowane działania: dostarczanie rzetelnych analiz, wspieranie międzynarodowej współpracy i warunków sprzyjających wzrostowi, innowacjom i długofalowej stabilności. Otwarty handel, polityka cyfrowa i spójne podejście do kwestii energetyczno-klimatycznych powinny stać się priorytetami dla wspólnoty międzynarodowej.
Z całym badaniem można zapoznać się poniżej:
Spring Edition of the 2025 Economic Policy Survey (plik PDF, j. angielski)
Luana Żak, zastępczyni dyrektorki przedstawicielstwa Konfederacji Lewiatan w Brukseli
Artykuł do Brussels Headlines – newslettera europejskiego Konfederacji Lewiatan – maj 2025