Jakie zmiany wprowadzi nowe unijne Rozporządzenie dot. Opakowań i Odpadów Opakowaniowych?  
28 stycznia 2023

Jakie zmiany wprowadzi nowe unijne Rozporządzenie dot. Opakowań i Odpadów Opakowaniowych?  

fot. European Union

Komisja Europejska 30 listopada 2022 roku opublikowała projekt regulacji dot. Opakowań i Odpadów Opakowaniowych (Packaging and Packaging Waste Regulation – PPWR).

PPWR dotyczy wszystkich opakowań i obejmuje cały cykl ich życia, kładąc obowiązki nie tylko na producencie, ale na każdym uczestniku łańcucha wartości. Obowiązki te dotyczą zrównoważonego rozwoju w zakresie wpływu na środowisko oraz oznakowania warunkującego wprowadzenie na rynek, a także zbiórki, uzdatniania oraz recyklingu odpadów opakowaniowych, a zatem Rozszerzonej Odpowiedzialności Producenta. Projekt ma na celu wsparcie transformacji w kierunku Gospodarki w Obiegu Zamkniętym (GOZ) poprzez wprowadzenie wymogów zgodnych z hierarchią postępowania z odpadami.

Jednym z głównych założeń projektu, mocno osadzonych w idei gospodarki cyrkularnej, jest możliwość poddania opakowań recyklingowi. Od 1 stycznia 2030 r. każde opakowanie powinno być tak zaprojektowane, aby nadawało się do recyklingu, natomiast od 1 stycznia 2035 r. tak, aby mogło być poddane „recyklingowi na skalę”, oznaczającemu zbieranie, sortowanie i recykling za pomocą zainstalowanej najnowocześniejszej infrastruktury i procesów, obejmujących co najmniej 75 % ludności UE. Projekt wprowadza także klasy wydajności, klasyfikujące opakowania według możliwości recyklingu na jednostkę masy: klasa A – powyżej 95%, klasa E – poniżej 70%. Od 1 stycznia 2030 roku opakowanie klasy E nie będzie uznawane za nadające się do recyklingu.

Kolejnymi, bardzo istotnymi z punktu widzenia GOZ, są wymogi dotyczące minimalnej zawartości recyklatu w opakowaniach plastikowych. KE ma do 31.12.2026 r. przyjąć akty wykonawcze ustalające metodykę obliczania i weryfikacji zawartości materiału pochodzącego z recyklingu. Kwestią otwartą pozostaje uznanie recyklingu chemicznego, ponieważ w projekcie brak jest odniesienia
do określenia jego roli w osiąganiu zawartości materiałów pochodzących z recyklingu.

Wprowadzona została definicja opakowania kompostowalnego oraz katalog opakowań, które muszą być kompostowalne, np. torebki bardzo lekkie, opakowania zawierające jedną porcję – np. kapsułki z kawą, etykiety w formie naklejek dołączone do owoców i warzyw oraz bardzo lekkie plastikowe torby.

Projekt odnosi się także mocno do kwestii minimalizacji opakowań zarówno jednostkowych,
jak i zbiorczych. Opakowanie powinno być zaprojektowane w taki sposób, aby jego waga i objętość była ograniczona do minimum niezbędnego do zapewnienia jego funkcjonalności, biorąc pod uwagę materiał, z którego wykonane jest opakowanie, natomiast puste przestrzenie w opakowaniach powinny zostać zmniejszone do minimum – przestrzenie wypełnione materiałami wypełniającymi jak np. ścinki papieru, folia bąbelkowa, wypełniacze gąbkowe, wypełniacze piankowe, styropian uznaje się za pustą przestrzeń.

Wydłużeniu cyklu życia opakowań oraz zapobieganiu powstawania odpadów, które zgodnie
z hierarchią postępowania z odpadami jest najbardziej pożądane, mają pomóc zapisy dotyczące opakowań wielokrotnego użytku, zbiorczych i jednostkowych, w tym ponownego napełniania opakowań. Opakowania transportowe używane przez przedsiębiorcę będą musiały nadawać się do ponownego użycia, jeżeli są używane do transportu produktów między różnymi lokalizacjami jednego operatora lub między dowolnymi miejscami, w których operator prowadzi swoją działalność,
a lokalizacjami każdego innego przedsiębiorstwa powiązanego lub przedsiębiorstwa partnerskiego.

Bardzo istotnym zagadnieniem poruszonym w projekcie jest również ujednolicenie oznakowania pojemników na odpady opakowaniowe, mające dać konsumentom jednoznaczny sygnał, do którego pojemnika odpad powinien trafić, aby mógł zostać odpowiednio zagospodarowany. Do 1 stycznia 2028 r. na wszystkich pojemnikach na odpady opakowaniowe mają zostać umieszczone, wydrukowane lub wygrawerowane w sposób widoczny, czytelny i trwały etykiety umożliwiające selektywną zbiórkę.

Przemysł widzi w projekcie regulacji wiele pozytywnych rozwiązań, wspomagających przejście na gospodarkę cyrkularną, jednakże istnieje także sporo obaw dotyczących praktycznego zastosowania projektowanych przepisów oraz imponującej mnogości aktów delegowanych i wykonawczych przewidzianych w projekcie rozporządzenia. Konfederacja  Lewiatan wysłała już w październiku 2022 roku swoje stanowisko do Komisji Europejskiej, a opublikowany dnia 30.11.2022 r. projekt częściowo uwzględnia zgłoszone przez nas uwagi. Ponadto, monitorujmy na bieżąco status prac nad regulacją.

Polska wersja językowa projektu nie została jeszcze opublikowana (na dzień 25.01.2023), w związku z czym oficjalne konsultacje krajowe nie zostały rozpoczęte.


Marta Całka, ekspertka Lewiatana

Artykuł dla styczniowego wydania Brussels Headlines – europejskiego biuletynu Lewiatana

Edukacja. Za krótki termin na konsultacje ważnego rozporządzenia [+MP3]
07 grudnia 2022

Edukacja. Za krótki termin na konsultacje ważnego rozporządzenia [+MP3]

Wyznaczenie tylko 7-dniowego terminu konsultacji rozporządzenia ministra edukacji i nauki, które ma być podstawą do wielomilionowych inwestycji w edukacji, uniemożliwi wypracowanie w tej sprawie stanowiska wielu zainteresowanych organizacji. Pośpiech w procedowaniu podstawy prawnej dla tych inwestycji jest szkodliwy i niewskazany – ostrzega Konfederacja Lewiatan.

Wysłuchaj komentarza ekspertki:

Do konsultacji społecznych trafił projekt rozporządzenia ministra edukacji i nauki dotyczący podstawowych warunków niezbędnych do realizacji przez szkoły i nauczycieli zadań dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych oraz programów nauczania.

– Ten dokument nie powinien być przyjęty bez uwzględniania głosu i stanowiska podmiotów posiadających doświadczenie i know-how w zakresie optymalnych rozwiązań technologicznych i komputerowych dla edukacji, w tym także dostawców  sprzętu. Prace nad przygotowaniem inwestycji trwają od wielu miesięcy. Nie znajdujemy więc usprawiedliwienia dla wykorzystania pilnego trybu wynikającego z ważnego interesu publicznego. Rozporządzenie nie dotyczy działania interwencyjnego, tylko długofalowej, szerokiej inwestycji z bardzo dużym budżetem  – mówi Małgorzata Lelińska, dyrektorka departamentu funduszy unijnych i edukacji cyfrowej Konfederacji Lewiatan.

Rozwiązania zawarte w rozporządzeniu stanowią realizację tzw. „kamienia milowego”  przewidzianego w Krajowym Planie Odbudowy. Jednym z podstawowych celów jest zapewnienie optymalnego poziomu rozwoju cyfrowego – w skali całego kraju – oraz kompetencji kluczowych dla rozwoju gospodarki przyszłości, z poszanowaniem zasad zrównoważonego rozwoju i zdrowia użytkowników. Cyfryzacja i innowacyjność systemu oświaty odgrywa kluczową rolę.  KPO zakłada podjęcie i realizację licznych reform oraz inwestycji w tej dziedzinie. Wśród nich są zapewnienie nowych komputerów przenośnych do dyspozycji nauczycieli  i uczniów, wyposażenie sal lekcyjnych w połączenie z siecią LAN czy utworzenie laboratoriów Sztucznej Inteligencji oraz nauki, techniki, inżynierii i matematyki  w szkołach i innych instytucjach edukacyjnych.

– Polski system oświaty czeka w najbliższych latach kompleksowa transformacja cyfrowa, z którą wiąże się zakup dużej ilości niezbędnego sprzętu komputerowego. Kluczowe jest, by ta inwestycja była optymalna, odpowiadała na potrzeby szkół, uczniów i nauczycieli, ale także otwierała szansę w szkołach na wykorzystanie najbardziej nowoczesnych rozwiązań i metod nauczania. Zakupiony sprzęt będzie służył przez lata, a podobne inwestycje w bliskiej przyszłości nie będą mogły być realizowane. Szansa, jaką daje KPO powinna być optymalnie wykorzystana. Pośpiech w procedowaniu podstawy prawnej dla tych inwestycji jest szkodliwy i niewskazany – dodaje Małgorzata Lelińska.

Konfederacja Lewiatan

Pobierz MP3
Kto może wydawać orzeczenia lekarskie?
29 sierpnia 2022

Kto może wydawać orzeczenia lekarskie?

Projekt rozporządzenia ministra zdrowia w sprawie obowiązkowych badań sanitarno-epidemiologicznych nie wskazuje jasno, kto może w tych kwestiach wydawać orzeczenia lekarskie – zauważa Konfederacja Lewiatan.

W  rozporządzeniu, które znajduje się właśnie w konsultacji,  jest mowa o lekarzu, bez wskazanej specjalizacji, natomiast w dokumencie „Ocena skutków regulacji” wymienia się lekarzy medycyny pracy.

– Należy jasno rozstrzygnąć czy badania sanitarno-epidemiologiczne będą mogły być realizowane tak jak dotychczas przez lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej. Jeśli tak, w rozporządzeniu powinien się znaleźć zapis o lekarzach podstawowej opieki zdrowotnej oraz medycyny pracy – mówi Kacper Olejniczak, ekspert ds. branży Life Sciences Konfederacji Lewiatan.

Wskazane jest też wydłużenie do 5 lat ważności orzeczeń dla badań przeprowadzanych przed wejściem w życie rozporządzenia, wprowadzenie rejestru wydanych orzeczeń oraz przygotowanie wzoru skierowania na badania sanitarno-epidemiologiczne.

Z nowych przepisów trudno dowiedzieć się, na kim spoczywa obowiązek informowania pracodawcy o konieczności zaprzestania pracy? Czy ma to być lekarz, podmiot medyczny czy pracownik?

Brakuje również  możliwości wykorzystania e-podpisu, a także  trybu odwoławczego. W jaki sposób strony (badany, kierujący) mogą odwołać się od treści orzeczenia? Do kogo? W jakim terminie?

Konfederacja Lewiatan

Megaportal danych musi lepiej ochronić dane
23 czerwca 2022

Megaportal danych musi lepiej ochronić dane

Proces zakładania i wykorzystywania konta użytkownika na portalu danych, który planuje utworzyć rząd, nie spełnia aktualnych wymagań cyberbezpieczeństwa i może posłużyć do przejęcia tożsamości użytkownika – ostrzega Konfederacja Lewiatan.

Rozporządzenie Rady Ministrów, które jest konsultowane, ma uregulować utworzenie gigantycznej bazy danych, łączącej informacje z prawie wszystkich możliwych rejestrów. Korzystanie z nowego portalu danych ma być łatwiejsze niż z działającego dzisiaj centralnego repozytorium informacji publicznej.

– Przy zakładaniu i wykorzystywaniu konta użytkownika portalu danych powinno stosować się metody bezpiecznego uwierzytelniania. Brak wieloskładnikowego uwierzytelnienia był przyczyną wielu problemów np. wycieków e-maili z poczty elektronicznej, a także podstawą do nakładania kar przez prezesa UODO. Proces bezpiecznego uwierzytelnienia użytkownika powinien być stosowany nie tylko przy zakładaniu, ale także dalszej eksploatacji konta – mówi dr Aleksandra Musielak, dyrektorka departamentu rynku cyfrowego Konfederacji Lewiatan.

Otwarte dane znajdujące się na portalu mogą być wykorzystywane dla różnych celów, w tym także związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, i mieć znaczenie prawne, a nawet istotne dla bezpieczeństwa państwa. Przykładem takich danych mogą być ogłaszane przez NBP kursy walut lub informacja o stopniach zasilania podawana przez Polskie Sieci Elektroenergetyczne. Wykorzystanie takich danych znajdujących się na portalu może mieć później znaczenie prawne, np. podczas rozliczeń lub ze względu na podejmowane decyzje i odpowiedzialność z tym związaną. Dlatego niezbędne jest bezpieczne uwierzytelnienie użytkownika, który w imieniu dostawcy będzie dokonywał czynności na danych. Jednak to nie jest wystarczające.

Wprowadzone powinny też być mechanizmy nakazujące np. wspólne działanie przynajmniej trzech użytkowników po stronie dostawcy tj. użytkownika dokonującego czynności na danych, użytkownika sprawdzającego prawidłowość tych czynności oraz użytkownika zatwierdzającego te czynności. Oczywiście dopuszczalne są inne mechanizmy weryfikacji, ale wymagają one, aby złamanie jednej tożsamości nie niosło za sobą dalszych konsekwencji – dodaje Aleksandra Musielak.

Konfederacja Lewiatan

Za długie ostrzeżenia w reklamach leków
24 maja 2022

Za długie ostrzeżenia w reklamach leków

Konfederacja Lewiatan pozytywnie ocenia projekt rozporządzenia dotyczącego reklamy leków. Niektóre przepisy, np. związane ze stosowaniem ostrzeżeń w reklamie leków wymagają jednak doprecyzowania.

– Reklama produktów leczniczych jest niezwykle istotna. Ma wpływ na odpowiedzialne i świadome korzystanie z nich, a tym samym poprawia bezpieczeństwo używania leków. W naszej ocenie treść propozycji dotyczących ostrzeżeń umieszczanych w reklamie leków jest zbyt długa. Jej odczytanie w sposób zrozumiały może być niewykonalne w czasie 8 sekund. Konsekwencją tego może być przedłużenie czasu odczytania treści ostrzeżeń ponad 8 sekund, co zajmie 1/3 czasu przewidzianego na emisję reklamy. Celem zapewnienia prawidłowej realizacji obowiązku informacyjnego w określonych ramach czasowych, postulujemy skrócenie treści ostrzeżeń dla reklam audiowizualnych i dźwiękowych – mówi Kacper Olejniczak, ekspert Konfederacji Lewiatan.

Z kolei wymóg stosowania w każdej nowej wersji reklamy innego z ostrzeżeń nakłada na działy marketingu firm farmaceutycznych, konieczność weryfikowania treści pozostałych reklam w ramach portfolio reklamowanych produktów. Wątpliwości budzi, który z podmiotów będzie odpowiedzialny za realizację powyższego obowiązku: podmioty gospodarcze, które zlecają prowadzenie reklamy, czy też poszczególne osoby, które są odpowiedzialne za opracowanie treści przekazu marketingowego, który będzie rozpowszechniany?

Doprecyzowania wymaga również pojęcie „nowa wersja reklamy”. Czy przewidziany w projekcie wymóg „nowej wersji reklamy” odnosi się do zmiany formy prowadzenia reklamy, np., gdy już jest emitowana reklama w formie wizualnej z jedną wersją ostrzeżenia, to wymagane jest, aby ta sama reklama, ale w formie audiowizualnej zawierała inną wersję ostrzeżenia? Chodzi o doprecyzowanie tego przepisu.

Zdaniem Konfederacji Lewiatan zasadne jest też wydłużenie okresu przejściowego ponad obecnie wskazany maksymalnie 6-miesięczny termin dostosowania dotychczasowych reklam. Jest on zbyt krótki w stosunku do rzeczywistych mechanizmów planowania, produkcji i emisji kampanii reklamowych. Podmioty odpowiedzialne będą zmuszone wycofywać zaakceptowane już reklamy produktów leczniczych, ponieważ nie będą one spełniały wymogów.

– Wycofanie się z zawartych już umów wiązać się będzie z dodatkowymi kosztami, które będą musieli pokryć przedsiębiorcy, a które nie zostały przewidziane w zakończonych już procesach budżetowania na kolejny rok kalendarzowy – dodaje Kacper Olejniczak.

Konfederacja Lewiatan

 

 

Nowe zasady rozliczania zaliczek na PIT sprzeczne z ustawą
12 stycznia 2022

Nowe zasady rozliczania zaliczek na PIT sprzeczne z ustawą

Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie przedłużenia terminu poboru zaliczek od wynagrodzeń pracowników jest niezgodne z prawem, wprowadza nowe zasady ich poboru, sprzeczne z ustawą o PIT.

Prowadzi do jeszcze większego chaosu i niepewności związanej z prawidłowym obliczeniem, pobraniem i przekazaniem zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych, a także obciąża firmy dodatkowymi kosztami. Konfederacja Lewiatan protestuje przeciwko przyjmowaniu aktów prawnych z pominięciem konsultacji społecznych.

Celem opublikowanego rozporządzenia jest zmiana zasad obliczania i poboru zaliczek na podatek od wynagrodzeń pracowników. Nowe zasady zostały wprowadzone w ramach Polskiego Ładu.

– Stanowczo protestujemy przeciwko wprowadzaniu tak ważnych dla firm przepisów bez konsultacji społecznych. Sytuacją bez precedensu jest zmiana prawa z vacatio legis trwającym ok. 4,5 godziny, w trakcie którego pracodawcy mają wdrożyć nowe zasady, tylko po to, aby wynagrodzenia wypłacane pracownikom według nowych zasad nie były niższe, niż te wypłacane w zeszłym roku. Spowoduje to kolejne poważne koszty dla przedsiębiorców, którzy zapłacili już przecież za wdrożenie w grudniu zmian wynikających z Polskiego Ładu – mówi Przemysław Pruszyński, doradca podatkowy, dyrektor departamentu podatkowego Konfederacji Lewiatan.

Rozporządzenie zostało wydane  bez delegacji ustawowej. Narusza art. 92 ust. 1 oraz art. 217 Konstytucji RP, ponieważ materia nim regulowana wykracza poza upoważnienie zawarte w art. 50 Ordynacji podatkowej, uprawniające Ministra Finansów do przedłużenia niektórych terminów zawartych w przepisach podatkowych. Przepisy rozporządzenia nie przedłużają tylko terminu na pobranie i odprowadzenie zaliczki od wynagrodzeń, natomiast wprowadzają nowy, funkcjonujący równolegle z określonym w ustawie, system obliczania miesięcznej zaliczki od dochodów z pracy, emerytury oraz z umów zlecenia.

Rozporządzenie pogłębia chaos prawny i informacyjny związany z wejściem w życie Polskiego Ładu. To sytuacja dalece niepożądana, istotnie obciążająca pracodawców i przedsiębiorców. Naraża płatników na ryzyko poniesienia sankcji karno-skarbowych za nieodprowadzone zaliczki, co jest następstwem niewłaściwie przygotowanych przepisów prawa podatkowego oraz konieczności poboru zaliczki w sposób niezgodny z przepisami ustawy podatkowej.  Poza tym obciąża przedsiębiorców kosztami kolejnych zmian w programach płacowych i przerzuca na nich obowiązek wytłumaczenia pracownikom skąd ich pensje się różnią, w sytuacji kiedy każdy dzień przynosi nowe interpretacje przepisów – dodaje Przemysław Pruszyński.

Konfederacja Lewiatan