Uproszczenie przepisów stało się jednym z kluczowych priorytetów polskiej prezydencji w Radzie UE. Pakiet „Omnibus I” ma odciążyć firmy z obowiązków raportowych, jednak przedstawiciele biznesu zaznaczają: deregulacja nie może odbywać się kosztem jakości prawa.
W pierwszej połowie 2025 roku Polska objęła prezydencję w Radzie Unii Europejskiej, kładąc silny nacisk na uproszczenie unijnego prawa gospodarczego. Kluczowym elementem tego kierunku stały się prace nad pakietem „Omnibus I” – zestawem propozycji legislacyjnych przygotowanych przez Komisję Europejską w lutym 2025 roku, które mają na celu zmniejszenie obciążeń regulacyjnych, zwłaszcza dla małych i średnich przedsiębiorstw.
Pakiet obejmuje m.in. zmiany w dyrektywie o sprawozdawczości zrównoważonego rozwoju (CSRD) oraz w projektowanej dyrektywie o należytej staranności przedsiębiorstw (CS3D). Polska prezydencja potraktowała te zmiany priorytetowo, argumentując, że uproszczenia są konieczne dla wzmocnienia konkurencyjności i innowacyjności europejskich firm. Jak podkreślił minister ds. UE Adam Szłapka, „zrealizowaliśmy obietnicę uproszczenia prawa UE” i „robimy decydujący krok w kierunku bardziej sprzyjającego środowiska dla biznesu”.
Rada UE przyjęła w czerwcu 2025 r. swoje stanowisko negocjacyjne w tej sprawie. W przypadku CSRD zaproponowano m.in. podniesienie progów stosowania do 1 000 pracowników i 450 mln euro obrotu oraz wyłączenie notowanych MŚP. W odniesieniu do CS3D Rada zaproponowała ograniczenie obowiązków do największych firm (powyżej 5 000 pracowników i 1,5 mld euro obrotu) oraz wprowadzenie podejścia opartego na ryzyku w odniesieniu do partnerów bezpośrednich („tier 1”). Obowiązki związane z planami transformacji klimatycznej zostały przesunięte o dwa lata, a termin wdrożenia CS3D – o rok, do lipca 2028 r.
BusinessEurope, największa federacja pracodawców w UE, z zadowoleniem przyjęła polityczną wolę uproszczeń. Europejski biznes od lat apelował do unijnych instytucji o uproszczenia dla firm, podkreślając jednak, że nie mogą one odbywać się kosztem jakości legislacji. W tym sensie pakiet Omnibus stanowi ważny krok naprzód, ale także test dla zdolności UE do równoważenia konkurencyjności z wysokimi standardami ochrony klimatu, pracowników i praw człowieka.
W swoim stanowisku organizacja poparła rezygnację z kontrowersyjnych przepisów – takich jak ogólnounijna odpowiedzialność cywilna czy sankcje uzależnione od obrotu. Organizacja podkreśliła jednak potrzebę dalszego doprecyzowania przepisów CS3D i zagwarantowania pełnej harmonizacji na jednolitym rynku. Zwrócono również uwagę na ryzyko niejasności w przypadku niektórych pojęć, takich jak „wiarygodne informacje” przy rozszerzaniu obowiązków poza bezpośrednich partnerów. W odniesieniu do CSRD BusinessEurope wyraziła poparcie dla ograniczenia zakresu obowiązków raportowania oraz postulowała ujednolicenie podejścia wobec spółek zależnych spoza UE.
Polska prezydencja zdołała nadać tym działaniom impet i wyznaczyć ramy do dalszych negocjacji z Parlamentem Europejskim. Przyszłe miesiące pokażą, czy uproszczenia przełożą się na rzeczywiste ułatwienia dla firm, a jednocześnie zachowają jakość legislacji – co, jak podkreśla sam biznes, jest równie istotne jak deregulacja.
Kinga Grafa, zastępczyni dyrektor generalnej Lewiatana ds. europejskich
Artykuł do Brussels Headlines – newslettera europejskiego Konfederacji Lewiatan – czerwiec 2025