Konfederację Lewiatan odwiedził dr Masaki Higurashi, specjalny doradca ministra w japońskim Ministerstwie Gospodarki, Handlu i Przemysłu (METI) oraz Mariko Onishi, druga sekretarz Ambasady Japonii w Polsce.
Rozmowy ze stroną japońską dotyczyły przede wszystkim nowego projektu legislacyjnego UE Industrial Accelerator Act (IAA), jego możliwych skutków dla współpracy przemysłowej między Japonią a Unią Europejską oraz perspektyw dalszego rozwoju relacji gospodarczych. Lewiatana reprezentowali: dr Andrzej Rudka, dyrektor Departamentu Współpracy Międzynarodowej, Jakub Safjański, dyrektor Departamentu Energii i GOZ, oraz Michał Chojnacki, specjalista w Departamencie Współpracy Międzynarodowej.
Industrial Accelerator Act
Projekt ten zaprezentowany został przez Komisję Europejską w marcu 2026 r., obecnie jest na etapie dyskusji w Parlamencie Europejskim. Jest on częścią szerszej strategii UE, mającej na celu zwiększenie udziału przemysłu wytwórczego w PKB UE do 20% do roku 2035, wzmocnienie jego odporności i ograniczenie zależności od podmiotów zewnętrznych oraz wsparcie transformacji ekologicznej i cyfrowej.
IIA z perspektywy Japonii
Masaki Higurashi przedstawił stanowisko rządu Japonii wobec projektu i zaznaczył, że Japonia rozumie potrzebę wzmacniania europejskiej bazy przemysłowej i odporności łańcuchów dostaw, niemniej jego zdaniem cele te można skutecznie osiągnąć tylko w ścisłej współpracy z partnerami strategicznymi.
Najwięcej uwagi poświęcił sektorowi motoryzacyjnemu, wskazując jako przykład inwestycje Toyoty. Jednocześnie wyraził obawę, że wprowadzenie wymogu unijnego pochodzenia jako warunku preferencyjnego dostępu do rynku mogłoby te inwestycje znacząco utrudnić, a to mogłoby pogorszyć relacje gospodarcze między UE i Japonią.
Gość odniósł się również do innych sektorów gospodarki, jak np. baterie, gdzie współpraca rozwija się w ramach Sojuszu na rzecz Konkurencyjności UE–Japonia. Wskazał także na technologie wodorowe, jądrowe oraz stal. Podkreślił, że w tych obszarach istnieją już wspólne łańcuchy wartości z udziałem firm japońskich i europejskich.
Lewiatan w procesie tworzenia europejskiego prawa
Andrzej Rudka przedstawił kontekst, w jakim powstaje Industrial Accelerator Act, a także profil działalności Lewiatana i jego uczestnictwo w kształtowaniu prawa europejskiego – zarówno poprzez bezpośrednie kontakty z decydentami w UE, jak i poprzez działalność w BusinessEurope, nawiększej federacji biznesowej w Europie, której od 1 lipca 2026 r. prezydentem jest Maciej Witucki.
Jakub Safjański przedstawił stanowisko Konfederacji Lewiatan w sprawie projektu oraz proces konsultacji z firmami członkowskimi, w którym zostało ono wypracowane. Wskazał na aktywność zrzeszonego w Lewiatanie Związku Pracodawców Motoryzacji i Artykułów Przemysłowych. Zauważył przy tym, że o ile w związku reprezentowane są choćby firmy amerykańskie czy niemieckie, brak w nim przedsiębiorstw japońskich, co niewątpliwie sprawia, że ich głos jest w tej debacie słabiej słyszalny.
Doświadczenia Japonii na innych rynkach
Z kolei Michał Chojnacki pytał przedstawicieli strony japońskiej o inwestycje i relacje gospodarcze Japonii z innymi państwami, takimi jak chociażby Indie i Australia, wynikające z japońskiej doktryny strategicznej niezbędności. Zakłada ona rozwijanie obszarów, w których obecność Japonii jest niezbędna dla struktury gospodarczej całej społeczności międzynarodowej.
Uczestnicy spotkania zgodzili się, że partnerska współpraca między Polską – a szerzej Unią Europejską – i Japonią ma istotne znaczenie dla obu stron, zwłaszcza w okresie przebudowy łańcuchów dostaw i rosnącego znaczenia bezpieczeństwa gospodarczego. W tych warunkach znaczenie wzajemnych konsultacji nabiera dodatkowego znaczenia i powinno być kontynuowane.
Spotkanie odbyło się 16 września 2026 r.
