VAT powinien wspierać rozwój gospodarki o obiegu zamkniętym, a nie utrudniać ponowne wykorzystanie produktów, ich naprawę, regenerację oraz przekazywanie pełnowartościowych towarów na cele społeczne. Konfederacja Lewiatan apeluje o racjonalne zmiany w zasadach opodatkowania takich produktów.
Gospodarka o obiegu zamkniętym wymaga zarówno nowych technologii jak
i odpowiednio przygotowanych przepisów podatkowych. Komisja Europejska dostrzegła ten problem i rozpoczęła prace nad inicjatywą dotyczącą podatku VAT i gospodarki cyrkularnej. Konfederacja Lewiatan przedstawiła stanowisko w ramach konsultacji, w którym popiera kierunek reformy, ale zwraca jednocześnie uwagę, że nowe rozwiązania muszą być jasne, proporcjonalne i możliwe do zastosowania w praktyce.
Obrót towarami używanymi
– Jednym z obszarów wymagających zmian i doprecyzowania jest obrót towarami używanymi. Rozwój handlu elektronicznego i platform sprzedażowych sprawia, że coraz trudniejsze staje się jednoznaczne ustalenie, kiedy produkt należy uznać za używany. Czy wystarczy usunięcie folii ochronnej lub metek? Czy sam upływ określonego czasu od zakupu zmienia status towaru? Wątpliwości dotyczą również produktów ekspozycyjnych oraz rzeczy poddanych naprawie lub odnowieniu. Potrzebne są jednolite unijne kryteria i praktyczne wytyczne, które ograniczą rozbieżności interpretacyjne i ryzyko nadużyć – mówi Anna Słomińska – Wernik, ekspertka Konfederacji Lewiatan.
Odpowiedzialność platform
Szczególnej uwagi wymaga odpowiedzialność platform internetowych. W modelu sprzedaży, w którym platforma jedynie pośredniczy między sprzedawcami
a kupującymi, nie ma ona zazwyczaj fizycznego dostępu do oferowanych produktów ani pełnej wiedzy o sytuacji sprzedawcy. Nie powinna więc ponosić bezwarunkowej odpowiedzialności za nieprawidłowe informacje przekazane przez użytkowników. Lewiatan postuluje wprowadzenie mechanizmu ochronnego, który pozwoli uwolnić platformę od odpowiedzialności, jeżeli działała w dobrej wierze, dochowała należytej staranności i nie wiedziała ani nie mogła wiedzieć o błędach w przekazanych informacjach.
Kolejnym wyzwaniem jest opodatkowanie towarów powstałych w wyniku procesów odnawiania, regeneracji oraz z wykorzystywaniem odpadów produkcyjnych. Preferencje VAT mogą zwiększyć opłacalność takich przedsięwzięć i ograniczyć zapotrzebowanie na surowce pierwotne. Reforma powinna wyeliminować bariery podatkowe, które sprawiają, że takie przedsięwzięcia stają się mniej opłacalne ekonomicznie niż zakup nowych produktów. Trzeba jednak uważać, aby nowe zwolnienia lub obniżone stawki nie prowadziły do sztucznego kwalifikowania produktów jako używanych ani do komplikowania rozliczeń. Konieczne jest również odrębne określenie zasad dla produktów wytwarzanych z materiałów pochodzących z recyklingu.
Podatek od darowizn
Istotnym postulatem jest także zwolnienie z VAT darowizn pełnowartościowych
i bezpiecznych towarów przekazywanych przez przedsiębiorców uprawnionym organizacjom na cele społeczne. Nie powinno dochodzić do sytuacji, w której przekazanie przydatnych produktów potrzebującym jest podatkowo mniej korzystne niż ich zniszczenie. Obowiązki dokumentacyjne powinny być przy tym proste
i proporcjonalne, a regulacje nie mogą osłabiać prawa do odliczenia VAT.
Reforma powinna wspierać mobilność zeroemisyjną
– Popieramy pełne odliczenie VAT od zakupu i leasingu zeroemisyjnych samochodów osobowych wykorzystywanych do działalności opodatkowanej. Sprzeciwiamy się natomiast zakazowi odliczania VAT od pozostałych samochodów osobowych. Dostępność pojazdów elektrycznych i infrastruktury ładowania jest w państwach UE zróżnicowana, dlatego potrzebne są pozytywne zachęty, a nie ograniczenia – dodaje Anna Słomińska – Wernik.
Dobrze zaprojektowany system VAT może stać się ważnym narzędziem rozwoju gospodarki o obiegu zamkniętym. Warunkiem jest jednak zachowanie neutralności podatku, pewności prawa i równych zasad konkurencji. Nowe przepisy powinny być konsultowane z przedsiębiorcami, uwzględniać realne możliwości weryfikacji informacji przez uczestników rynku i zapewniać odpowiedni czas na dostosowanie systemów sprzedaży oraz rozliczeń. Ekologiczne cele i stabilne otoczenie regulacyjne nie muszą się wykluczać – przeciwnie, powinny wzajemnie się wzmacniać.
Najważniejsze postulaty Konfederacji Lewiatan:
– Ujednolicenie zasad dotyczących towarów używanych – wprowadzenie jasnych, jednolitych kryteriów unijnych określających, kiedy produkt uznaje się za używany.
– Ograniczenie odpowiedzialności platform internetowych – zwolnienie ich z odpowiedzialności za błędne informacje sprzedawców, jeśli działały w dobrej wierze i dochowały należytej staranności.
– Preferencje podatkowe dla gospodarki cyrkularnej – usunięcie barier VAT dla produktów odnawianych, regenerowanych i wytwarzanych z odpadów produkcyjnych.
– Zwolnienie z VAT darowizn – nieopodatkowywanie pełnowartościowych i bezpiecznych towarów przekazywanych przez firmy organizacjom na cele społeczne.
– Uproszczenie obowiązków dokumentacyjnych – ograniczenie formalności związanych z darowiznami, bez pozbawiania przedsiębiorców prawa do odliczenia VAT.
– Pełne odliczenie VAT od samochodów zeroemisyjnych – zarówno przy zakupie, jak i leasingu pojazdów wykorzystywanych do działalności opodatkowanej.
– Brak zakazu odliczania VAT od pozostałych samochodów osobowych – wspieranie elektromobilności poprzez zachęty, a nie ograniczenia.
Konfederacja Lewiatan