1 lipca Dania obejmie przewodnictwo w Radzie Unii Europejskiej pod hasłem „Silna Europa w zmieniającym się świecie”. Duńska prezydencja zapowiada ambitny program skoncentrowany na bezpieczeństwie oraz konkurencyjności. W obliczu wojny, niestabilności geopolitycznej i napięć gospodarczych, Duńczycy podkreślają, że Unia musi być bardziej odporna, sprawcza i gotowa na rozszerzenie.
Bezpieczna Europa: zdolna do działania i odporna
Wśród priorytetów duńskiej prezydencji znalazło się wzmocnienie zdolności obronnych UE oraz zwiększenie odporności wobec zagrożeń hybrydowych i dezinformacji. Do 2030 r. Unia – jak podkreśla Dania – powinna być zdolna do obrony własnych granic i interesów. Prezydencja planuje przyspieszyć działania na rzecz rozwoju europejskiego przemysłu obronnego, pogłębić współpracę z NATO i zapewnić lepszą koordynację z krajami trzecimi.
Wsparcie dla Ukrainy pozostaje absolutnym priorytetem – zarówno w wymiarze politycznym, jak i gospodarczym, cywilnym i wojskowym. Dania zapowiada dalsze działania na rzecz integracji ukraińskiego przemysłu obronnego z europejskim oraz mobilizacji środków – w tym z zamrożonych aktywów Rosji – na rzecz odbudowy i modernizacji Ukrainy.
W agendzie prezydencji znalazły się też:
- ochrona przed zagrożeniami hybrydowymi i cyfrowymi,
- przeciwdziałanie dezinformacji (w tym prace nad tzw. European Democracy Shield),
- zarządzanie migracją i ochrona granic zewnętrznych,
- reforma systemu azylowego oraz powrotów osób bez prawa pobytu.
Ważnym elementem agendy prezydencji będzie również wzmocnienie bezpieczeństwa gospodarczego Unii. UE – jak zaznacza Dania – musi lepiej rozumieć i ograniczać ryzyka związane z infrastrukturą krytyczną, zależnościami strategicznymi, łańcuchami dostaw, bezpieczeństwem technologii i wyciekiem informacji. Prezydencja zamierza nadać tej tematyce wysoki priorytet, łącząc ją z działaniami na rzecz odporności przemysłowej, kontroli inwestycji i ochrony przed presją ekonomiczną ze strony państw trzecich.
Rozszerzenie i wartości: UE gotowa na kolejnych członków?
Duńska prezydencja traktuje rozszerzenie jako geopolityczną konieczność. Priorytetem będą postępy w negocjacjach akcesyjnych z Ukrainą, Mołdawią i krajami Bałkanów Zachodnich. Dania zapowiada kontynuację dialogu politycznego oraz wsparcie dla reform w krajach kandydujących, szczególnie w obszarze praworządności i demokratycznych standardów.
Jednocześnie UE – zdaniem Danii – musi przygotować się na przyjęcie nowych członków. W tym celu zapowiedziano kontynuację dyskusji nad reformami instytucjonalnymi, budżetowymi i decyzyjnymi, w oparciu o planowane przeglądy polityk Komisji Europejskiej.
Konkurencyjna i zielona Europa: wzrost, który daje siłę
Kolejnym priorytetem prezydencji jest przywrócenie europejskiej konkurencyjności w zmieniającym się globalnym układzie sił. Wobec rosnącej presji ze strony gospodarek krajów trzecich, Europa – jak podkreśla Dania – musi lepiej wykorzystywać swój potencjał gospodarczy, zwiększyć atrakcyjność inwestycyjną oraz ułatwić funkcjonowanie przedsiębiorstw – od start-upów po przemysł energochłonny.
„Konkurencyjna i zdecydowana UE wymaga świeżego spojrzenia na unijny budżet” – wskazuje prezydencja. Dania opowiada się za finansowo odpowiedzialnym, prostym i skoncentrowanym budżetem wieloletnim, który będzie realnie wspierał realizację strategicznych celów Wspólnoty.
Dania zamierza aktywnie wspierać uproszczenia legislacyjne. W centrum prac znajdzie się m.in. czwarty pakiet uproszczeń, obejmujący wprowadzenie nowej kategorii przedsiębiorstw – SMC (small mid-cap) oraz zmiany w ogólnym rozporządzeniu o ochronie danych osobowych (RODO). Celem jest ograniczenie obciążeń dla firm, obywateli i administracji oraz tworzenie regulacji, które są prostsze, bardziej przejrzyste i lepiej wdrażane.
Prezydencja chce również wzmocnić unijny jednolity rynek, pobudzać innowacyjność oraz rozwijać Unię Rynków Kapitałowych i tzw. Unię Oszczędności i Inwestycji, aby zwiększyć dostępność kapitału i uruchomić prywatne inwestycje – zwłaszcza w technologie strategiczne i transformację energetyczną.
W obszarze polityki handlowej, Dania będzie zabiegać o dalsze otwieranie rynków, poszerzanie sieci umów handlowych z kluczowymi partnerami oraz obronę multilateralnych reguł gry, w tym systemu WTO. Jednocześnie zapowiada stanowcze działania przeciwko nieuczciwym praktykom handlowym, dumpingu i przymusowi gospodarczemu – z użyciem środków proporcjonalnych, ale zdecydowanych.
W centrum prezydencji znajdzie się również cyfrowa konkurencyjność Europy – z naciskiem na rozwój zdolności technologicznych w takich obszarach jak sztuczna inteligencja, półprzewodniki, technologie kwantowe czy biotechnologia. Celem jest zmniejszenie zależności technologicznych i przyspieszenie cyfrowej transformacji przemysłu.
Dania zapowiada kontynuację zielonej transformacji w sposób, który nie osłabi konkurencyjności, ale ją wzmocni. Kluczowe będzie osiągnięcie neutralności klimatycznej do 2050 r., przy jednoczesnym zapewnieniu bezpieczeństwa dostaw, stabilnych cen energii i uniezależnienia się od surowców energetycznych z Rosji.
Prezydencja będzie dążyć do:
- stworzenia efektywnego kosztowo systemu klimatyczno-energetycznego,
- zwiększenia produkcji czystej energii w UE,
- rozbudowy i modernizacji infrastruktury energetycznej,
- przyspieszenia procesów wydawania pozwoleń i stworzenia odpowiednich ram finansowania dla inwestycji w OZE,
- zapewnienia przemysłowi przewidywalnych warunków dotyczących dostępności i popytu na czystą energię,
- określenia nowego celu klimatycznego UE na 2040 r., który będzie spójny z długoterminowym celem neutralności klimatycznej i stanowił punkt odniesienia dla strategii krajowych.
Program duńskiej prezydencji wskazuje kierunek unijnych działań: Europa musi być silniejsza – zarówno wobec zagrożeń zewnętrznych, jak i wewnętrznych wyzwań strukturalnych. Bezpieczeństwo, konkurencyjność i gotowość do rozszerzenia to trzy strategiczne osie działania.
Dania przejmuje przewodnictwo w Radzie UE po Polsce, która w pierwszej połowie 2025 r. nadała ton dyskusji o bezpieczeństwie i wzmacnianiu konkurencyjności Europy. Duńska prezydencja będzie rozwijała te wątki i koordynowała prace nad budowaniem Unii zdolnej do działania – silnej nie tylko w deklaracjach, ale i w praktyce – w coraz bardziej wymagającym świecie.
Luana Żak, zastępczyni dyrektorki Przedstawicielstwa Konfederacji Lewiatan w Brukseli
Artykuł do Brussels Headlines – newslettera europejskiego Konfederacji Lewiatan – czerwiec 2025