Rosnąca liczba regulacji ESG oznacza dla firm – szczególnie MŚP – nowe obowiązki i koszty. Komisja Europejska proponuje pakiet Omnibus, który ma uprościć przepisy i zmniejszyć obciążenia administracyjne. Ekspertyza opracowana na zlecenie Konfederacji Lewiatan pokazuje, jakie wyzwania stoją przed biznesem i jakie zmiany mogą ułatwić wdrażanie zasad zrównoważonego rozwoju.
W latach 2022–2025 Unia Europejska przyjęła ponad 20 strategicznych aktów prawnych dotyczących ESG – dwa razy więcej niż w całej poprzedniej dekadzie. Wśród nich znajdują się m.in. dyrektywa CSRD dotycząca raportowania zrównoważonego rozwoju, dyrektywa CSDDD w sprawie należytej staranności, unijna Taksonomia oraz standardy ESRS. Dla firm oznacza to konieczność zbierania i raportowania ogromnej ilości danych, często obejmujących cały łańcuch dostaw.
Wyzwania dla przedsiębiorców
Raportowanie zgodnie z nowymi wymogami wymaga nie tylko inwestycji w systemy IT i zatrudnienia specjalistów, lecz także realnych zmian w strategii biznesowej. Przedsiębiorstwa muszą zintegrować kryteria środowiskowe, społeczne i zarządcze z codziennymi decyzjami – od zarządzania emisjami, po polityki płacowe i ład korporacyjny. Szczególnie dla MŚP oznacza to duże obciążenie finansowe i organizacyjne.
Pakiet Omnibus – szansa na uproszczenia
Propozycja Komisji Europejskiej, tzw. pakiet Omnibus, ma na celu zmniejszenie biurokratycznych barier i dostosowanie wymogów do możliwości firm. Ekspertyza wskazuje, że najważniejsze planowane zmiany dotyczą:
- ograniczenia liczby wskaźników raportowych,
- większej harmonizacji przepisów,
- cyfryzacji procesów raportowania,
- lepszego dopasowania regulacji do specyfiki MŚP.
Ryzyka i możliwości
Autorzy ekspertyzy podkreślają, że ESG to nie tylko dodatkowy obowiązek, ale też realna szansa na wzmocnienie konkurencyjności. Firmy, które aktywnie wdrażają zasady zrównoważonego rozwoju, zyskują dostęp do tańszego finansowania, mogą budować przewagę w relacjach z inwestorami i kontrahentami oraz wzmacniać swoją markę jako odpowiedzialnego partnera biznesowego. Z kolei bierna postawa grozi wyższymi kosztami dostosowania, utratą atrakcyjności w oczach inwestorów czy nawet sankcjami.
Rekomendacje i dalsze działania
Ekspertyza opracowana na zlecenie Konfederacji Lewiatan zawiera również propozycje dalszych zmian legislacyjnych. Wśród nich znalazły się postulaty:
- uproszczenia wymogów raportowych, tak aby szczególnie MŚP nie były przeciążone liczbą wskaźników do raportowania,
- większej cyfryzacji procesów, która pozwoli zautomatyzować zbieranie i analizę danych ESG,
- wsparcia doradczego dla firm, w tym szkoleń, narzędzi samooceny i przewodników, które ułatwią wdrażanie regulacji,
- zasady proporcjonalności, czyli dostosowania wymogów do wielkości i możliwości przedsiębiorstw.
Autorzy podkreślają, że regulacje ESG będą w kolejnych latach coraz mocniej kształtować sposób prowadzenia biznesu w Europie – dlatego tak istotne jest, by przedsiębiorcy nie tylko znali swoje obowiązki, ale też potrafili wykorzystać szanse związane z zieloną transformacją. Pełne rekomendacje obejmują także propozycje uproszczeń w innych regulacjach oraz wskazania dalszych kroków dla Komisji Europejskiej.
Zachęcamy do zapoznania się z pełnym opracowaniem:
Omnibus dla ESG. Uproszczenie regulacji i wsparcie dla przedsiębiorstw (PDF)
Działanie zostało zrealizowane w ramach projektu pt. „Dialog społeczny: uwarunkowania regionalne, krajowe i unijne”. Projekt jest dofinansowany przez Unię Europejską w ramach programu FERS 2021-2027.