Hasło „One Europe, One Market” nie jest jedynie sloganem przewodnim irlandzkiej prezydencji. W czasie, gdy europejska debata gospodarcza koncentruje się wokół konkurencyjności, bezpieczeństwa gospodarczego i odporności gospodarki, Dublin wskazuje, że jednym z najskuteczniejszych narzędzi wzmacniania pozycji Unii pozostaje lepsze wykorzystanie potencjału jednolitego rynku.
Irlandia nie zamierza otwierać nowej debaty o przyszłości jednolitego rynku. Kluczowym punktem odniesienia dla planowanych działań ma być uzgodniona przez Radę UE, Komisję Europejską i Parlament Europejski mapa drogowa „One Europe, One Market”, której cele Irlandia deklaruje realizować jako podstawowe priorytety przyszłego półrocza. Program prac został oparty na pięciu strategicznych filarach: uproszczeniu regulacji, dalszej integracji rynku wewnętrznego, wzmacnianiu polityki handlowej, transformacji energetycznej oraz rozwoju technologii cyfrowych i sztucznej inteligencji. W praktyce oznacza to, że agenda rynku wewnętrznego będzie obecna niemal we wszystkich konfiguracjach Rady.
Rada ds. Ogólnych – polityczne centrum agendy konkurencyjności
Choć rynek wewnętrzny najczęściej kojarzony jest z pracami ministrów odpowiedzialnych za konkurencyjność, istotną rolę w realizacji programu odegra również Rada GAC. To właśnie na jej forum irlandzka prezydencja zamierza zapewnić strategiczną koordynację działań prowadzonych przez wszystkie konfiguracje Rady. W tym kontekście szczególne znaczenie będą miały negocjacje dotyczące kolejnych wieloletnich ram finansowych UE. Irlandia zapowiada intensywne prace nad nową architekturą budżetową, obejmującą m.in. European Competitiveness Fund, Global Europe Instrument oraz National and Regional Partnership Plans. Celem jest przygotowanie wystarczająco zaawansowanego kompromisu, aby przywódcy UE mogli podjąć kluczowe decyzje dotyczące przyszłego finansowania Unii jeszcze w 2026 r.
Mniej regulacji, większa konkurencyjność
Irlandia zapowiada nadanie najwyższego priorytetu pakietom Omnibus, których celem jest ograniczenie zbędnych obciążeń administracyjnych oraz uproszczenie otoczenia regulacyjnego dla przedsiębiorstw. Prezydencja deklaruje intensywne prace nad osiągnięciem porozumień z Parlamentem Europejskim w sprawie omnibusa cyfrowego, środowiskowego, motoryzacyjnego oraz bezpieczeństwa żywności i pasz jeszcze przed końcem 2026 r., zgodnie z harmonogramem określonym w One Europe, One Market Roadmap. Równolegle Dublin chce doprowadzić do postępu prac nad uproszczeniami dotyczącymi opodatkowania i etykietowania, które zostały opublikowane przez Komisję 24 czerwca 2026 r.
Rada COMPET jako główny motor agendy konkurencyjności
To właśnie Rada ds. Konkurencyjności będzie głównym forum realizacji celów zapisanych w One Europe, One Market Roadmap. Irlandzka prezydencja zapowiada wykorzystanie prac COMPET do wzmacniania fundamentów europejskiej konkurencyjności poprzez pogłębianie rynku wewnętrznego, poprawę jakości regulacji, wspieranie innowacji oraz tworzenie lepszych warunków rozwoju dla małych i średnich przedsiębiorstw. Punktem wyjścia będzie wdrażanie Single Market Strategy. Prezydencja zamierza koncentrować się na eliminowaniu tzw. „Terrible Ten” – najważniejszych barier ograniczających funkcjonowanie rynku wewnętrznego. Celem jest zwiększenie handlu wewnątrz UE, ograniczenie kosztów regulacyjnych oraz stworzenie bardziej przyjaznego środowiska dla działalności transgranicznej przedsiębiorstw.
Szczególne znaczenie będzie miała zdolność europejskich firm do skalowania działalności. W tym kontekście Irlandia zapowiada prowadzenie prac nad inicjatywą EU Inc., określaną również jako „28th Regime”. Projekt ma stworzyć bardziej jednolite warunki funkcjonowania przedsiębiorstw działających na rynku europejskim oraz ograniczyć koszty wynikające z różnic pomiędzy krajowymi systemami prawnymi.
Jednym z najważniejszych priorytetów legislacyjnych wskazanych przez prezydencję jest Industrial Accelerator Act, który zgodnie z One Europe, One Market Roadmap powinien zostać uzgodniony przez współprawodawców do końca 2026 r. Akt ma wspierać inwestycje przemysłowe, przyspieszać dekarbonizację oraz wzmacniać bezpieczeństwo łańcuchów dostaw w strategicznych sektorach gospodarki. Prezydencja zapowiada również prowadzenie prac nad inicjatywą określaną jako Chips Act 2.0 oraz przygotowywanym EU Product Act, które zostały wskazane w programie jako ważne elementy wzmacniania europejskiej odporności przemysłowej i technologicznej.
Ważnym elementem programu jest także rozwój sektorów strategicznych wskazanych w raporcie Draghiego. Irlandia zamierza wspierać inwestycje w półprzewodniki, biotechnologię, technologie cyfrowe oraz przemysły energochłonne. Równocześnie będzie promować reformę zasad zamówień publicznych, rozwój nowych technologii oraz działania ograniczające strategiczne zależności w kluczowych łańcuchach dostaw.
ECOFIN i prace nad swobodniejszym przepływem kapitału
Konkurencyjność jest nadrzędnym priorytetem irlandzkiej prezydencji również w pracach Rady ds. Gospodarczych i Finansowych. Dublin zapowiada, że perspektywa konkurencyjności będzie uwzględniana we wszystkich obszarach polityki gospodarczej i finansowej. Kluczowym projektem pozostaje Savings and Investments Union (SIU). W ramach realizacji celów One Europe, One Market Roadmap prezydencja zamierza doprowadzić do zakończenia negocjacji nad Market Integration and Supervision Package, który ma ograniczyć fragmentację europejskich rynków kapitałowych i poprawić warunki dla inwestycji transgranicznych. Istotnym elementem prac ECOFIN będą również negocjacje dotyczące cyfrowego euro. Zgodnie z programem prezydencji Digital Euro ma wspierać rozwój europejskiej alternatywy dla płatności cyfrowych, wzmacniać pozycję UE jako centrum finansowego oraz zwiększać odporność gospodarczą Unii. Równolegle prowadzone będą negocjacje nad reformą rynku sekurytyzacji, pakietem dotyczącym dodatkowych systemów emerytalnych oraz przyszłymi zmianami dotyczącymi funduszy venture capital i finansowania rozwoju innowacyjnych przedsiębiorstw.
Cyfrowy wymiar jednolitego rynku
Cyfryzacja pozostaje jednym z najważniejszych narzędzi wzmacniania rynku wewnętrznego. Prace prowadzone w ramach Rady TTE-Telekomunikacja mają koncentrować się zarówno na usuwaniu barier dla działalności przedsiębiorstw, jak i na budowie europejskich zdolności technologicznych w strategicznych obszarach. Jednym z ważniejszych działań będzie kontynuacja prac nad European Business Wallet. Inicjatywa ma umożliwić przedsiębiorstwom bezpieczne korzystanie z cyfrowych dokumentów i danych w relacjach z administracją publiczną oraz partnerami biznesowymi w całej Unii. W praktyce ma to ograniczyć obciążenia administracyjne związane z działalnością transgraniczną i ułatwić funkcjonowanie firm na jednolitym rynku.
Równolegle prezydencja będzie dążyć do osiągnięcia porozumienia z Parlamentem Europejskim w sprawie Digital Simplification Omnibus. Pakiet ma uprościć obowiązki wynikające z europejskich regulacji cyfrowych, zwiększyć spójność przepisów dotyczących danych i cyberbezpieczeństwa oraz ograniczyć koszty administracyjne dla przedsiębiorstw. Istotnym elementem programu będzie również rozwój europejskich zdolności w zakresie sztucznej inteligencji i chmury obliczeniowej. Irlandzka prezydencja planuje przedstawić raport z postępu prac nad Cloud and AI Development Act, który ma stanowić jeden z filarów budowy europejskiej infrastruktury AI i wzmacniania suwerenności technologicznej UE.
Bezpieczeństwo i odporność infrastruktury
W programie prezydencji silnie wybrzmiewa również kwestia bezpieczeństwa infrastruktury cyfrowej.
Irlandia zamierza wspierać inwestycje w podmorską infrastrukturę telekomunikacyjną oraz działania zwiększające odporność i bezpieczeństwo podmorskich kabli telekomunikacyjnych. W obliczu rosnących zagrożeń dla infrastruktury krytycznej kwestie te są coraz częściej postrzegane jako element bezpieczeństwa gospodarczego i warunek sprawnego funkcjonowania rynku wewnętrznego.
Jednocześnie prezydencja będzie prowadzić prace nad rewizją Cybersecurity Act. Reforma ma dostosować mandat ENISA do nowych obowiązków wynikających z unijnego prawodawstwa oraz usprawnić europejski system certyfikacji cyberbezpieczeństwa. Prezydencja podkreśla, że większa harmonizacja zasad cyberbezpieczeństwa może przyczynić się do sprawniejszego funkcjonowania rynku wewnętrznego, zwiększając jednocześnie poziom cyberodporności przedsiębiorstw i infrastruktury krytycznej. Prace obejmą również kwestie bezpieczeństwa łańcuchów dostaw ICT, w tym ryzyka związane z infrastrukturą telekomunikacyjną, sieciami 5G, sektorem energetycznym oraz pojazdami połączonymi i autonomicznymi.
Transformacja energetyczna jako fundament konkurencyjności
Energia stanowi jeden z kluczowych filarów programu irlandzkiej prezydencji. Dublin podkreśla, że konkurencyjność europejskiej gospodarki będzie w coraz większym stopniu zależeć od zdolności UE do zapewnienia bezpiecznej, przystępnej cenowo i niskoemisyjnej energii. W programie podkreślono, że przyspieszenie elektryfikacji oraz rozwój odnawialnych i niskoemisyjnych źródeł energii mają ograniczać narażenie Europy na wahania cen paliw kopalnych oraz wzmacniać strategiczną autonomię UE. Kluczowym dossier legislacyjnym będzie European Grids Package obejmujący rewizję rozporządzenia TEN-E oraz nowych zasad wydawania pozwoleń dla inwestycji infrastrukturalnych.
Irlandzka prezydencja deklaruje, że będzie dążyć do zakończenia prac nad pakietem jeszcze w 2026 r., zgodnie z harmonogramem określonym w One Europe, One Market Roadmap.
Agenda energetyczna jest silnie powiązana z rynkiem wewnętrznym, dlatego prezydencja będzie prowadzić negocjacje dotyczące finansowania infrastruktury energetycznej w ramach przyszłych wieloletnich ram finansowych UE. Szczególną rolę ma odgrywać instrument Connecting Europe Facility (CEF), wspierający budowę połączeń transgranicznych, morskich sieci energetycznych, interkonektorów oraz infrastruktury wodorowej. W programie znalazły się również działania dotyczące uproszczenia regulacji poprzez Energy Products Simplification Omnibus oraz kontynuacja prac nad inicjatywami dotyczącymi bezpieczeństwa jądrowego.
Od ambicji do realizacji
Program irlandzkiej prezydencji pokazuje, że Dublin postrzega jednolity rynek jako główne narzędzie odbudowy europejskiej konkurencyjności. Uproszczenie regulacji, usuwanie barier na rynku wewnętrznym, mobilizacja kapitału prywatnego, rozwój infrastruktury energetycznej i cyfrowej oraz wzmacnianie europejskich zdolności technologicznych mają wspólnie tworzyć warunki dla wzrostu gospodarczego i odporności UE.
W tym sensie One Europe, One Market jest nie tyle hasłem politycznym, ile próbą przełożenia rekomendacji raportów Letty i Draghiego na konkretną agendę legislacyjną. Jeżeli prezydencji uda się osiągnąć postęp w najważniejszych inicjatywach – od EU Inc. i Industrial Accelerator Act, przez Savings and Investments Union i Digital Euro, po European Business Wallet, Cloud and AI Development Act, European Grids Package oraz Energy Security Framework – irlandzkie półrocze może okazać się jednym z najbardziej ambitnych etapów realizacji europejskiej agendy konkurencyjności w obecnej kadencji instytucji UE.
Ewelina Augustyniak, ekspertka ds. UE, Konfederacja Lewiatan
Artykuł do Brussels Headlines – newslettera europejskiego Konfederacji Lewiatan – lipiec 2026