Od lat przedsiębiorcy w Europie apelują o prostsze i bardziej przejrzyste przepisy, które zamiast hamować rozwój biznesu, będą sprzyjały jego wzrostowi i innowacjom. Nadmierna biurokracja, niespójne wdrażanie regulacji w różnych krajach oraz rosnące obciążenia administracyjne pozostają kluczowymi wyzwaniami dla firm. Komisja Europejska zapowiada nową strategię mającą na celu uproszczenie przepisów i usprawnienie ich wdrażania.
Wraz z nowym planem prac na rok 2025, Komisja Europejska opublikowała komunikat, w którym zapowiada szeroką reformę podejścia do wdrażania regulacji unijnych. Wśród nowych celów pojawia się uproszczenie przepisów, ograniczenie biurokracji oraz usprawnienie współpracy między instytucjami UE, państwami członkowskimi i interesariuszami.
Lepsze wdrażania unijnych przepisów
Aby zapewnić sprawniejsze wdrażanie unijnych regulacji, Komisja planuje ściślejszą współpracę z państwami członkowskimi w zakresie implementacji przepisów oraz eliminowaniu barier wynikających z różnic w interpretacji przepisów, w tym przede wszystkim ograniczeniu tzw. gold platingu.
Aby przyjęte już regulacje działały efektywnie w praktyce, Komisja planuje:
- Wsparcie dla administracji krajowych – strategia implementacyjna dla kluczowych aktów prawnych będzie opracowywana jeszcze na etapie finalizacji przepisów, co pozwoli na szybsze wdrożenie przepisów. Dodatkowo Komisja chce prowadzić stały dialog z administracjami krajowymi, aby ułatwiać wymianę dobrych praktyk oraz zapewniać wsparcie merytoryczne.
- Inwestycje w administrację i cyfryzację – modernizacja narzędzi administracyjnych i rozwój cyfrowych systemów wymiany danych mają usprawnić transpozycję prawa UE i zwiększyć efektywność organów krajowych.
- Aktywne zaangażowanie interesariuszy – regularne dialogi z przedstawicielami biznesu, w tym MŚP i partnerami społecznymi, pozwolą na bieżące monitorowanie wdrażania regulacji i identyfikowanie problemów.
- Zdecydowane działania egzekucyjne – Komisja zapowiada przyspieszenie procedur naruszeniowych wobec państw członkowskich, które nie przestrzegają unijnych przepisów.
Europa prostsza i szybsza
Komisja zapowiada większy nacisk na zmniejszenie obciążeń administracyjnych i uproszczenie procedur, by przedsiębiorstwa mogły działać sprawniej. W tym celu planuje:
- Ograniczenie obowiązków sprawozdawczych – KE ustaliła cele zmniejszenia obciążeń sprawozdawczych o co najmniej 25% dla wszystkich przedsiębiorstw i 35% dla MŚP.
- Uproszczenia procedur – zapowiedziano pakiety omnibus, obejmujące m.in. uproszczenia sprawozdawczości w zakresie zrównoważonego rozwoju, inwestycji, regulacji cyfrowych i wspólnej polityki rolnej.
- Przegląd przepisów i „stres-testy” regulacyjne – analiza obowiązujących regulacji ma pozwolić na wyeliminowanie zbędnych przepisów i barier dla przedsiębiorców.
- Uproszczenia budżetu UE – celem jest większa efektywność wydatkowania środków unijnych i ograniczenie biurokracji związanej z wykorzystywaniem funduszy europejskich.
- Testowanie przepisów w praktyce – Komisja będzie sprawdzać, jak unijne regulacje wpływają na działalność przedsiębiorstw, zwłaszcza MŚP – wymiana na poziomie technicznym z przedstawicielami firm ma pomóc zidentyfikować i rozwiązać praktyczne problemy.
Nowe podejście do tworzenia prawa
Komisja chce, aby nowe regulacje były prostsze i łatwiejsze w implementacji. W tym celu zapowiada:
- Dokładniejsze analizy wpływu regulacji na konkurencyjność i MŚP, szczególnie w sektorach strategicznych.
- Wzmocniony nadzór nad aktami delegowanymi i wykonawczymi, aby uniknąć zbędnej biurokracji i zapewnić większą przejrzystość procesu legislacyjnego.
- Cyfrowe podejście do regulacji – nowe przepisy będą projektowane tak, aby ułatwiały automatyczne raportowanie i interoperacyjność danych.
- Prostą metodologię oceny skutków zmian legislacyjnych, co pomoże unikać nadmiernych kosztów wynikających z poprawek wprowadzanych przez Parlament i Radę.
Partnerstwo i współodpowiedzialność
Komisja podkreśla, że uproszczenie i skuteczność polityk UE wymagają ścisłej współpracy z państwami członkowskimi, Parlamentem Europejskim, Radą i innymi interesariuszami. W tym celu planuje:
- Regularne raportowanie postępów – każdy komisarz zaprezentuje coroczny raport w Parlamencie i Radzie, w którym przedstawi postępy w realizacji działań związanych z implementacją przepisów oraz uproszczeniami.
- Zacieśnienie współpracy z instytucjami UE – Komisja planuje odnowienie międzyinstytucjonalnej umowy w sprawie lepszego stanowienia prawa, aby usprawnić proces legislacyjny.
Propozycje Komisji Europejskiej dotyczące uproszczenia regulacji i usprawnienia wdrażania polityk UE są krokiem w dobrym kierunku, jednak ich skuteczność będzie zależała od determinacji instytucji unijnych i państw członkowskich we wdrażaniu konkretnych zmian. Pracodawcy od lat podkreślają, że nadmierna biurokracja i złożoność przepisów hamują inwestycje, innowacje oraz wzrost gospodarczy, szczególnie w sektorze MŚP.
Obietnica redukcji obciążeń administracyjnych o 25% to ambitny cel, ale kluczowe będzie jego faktyczne przełożenie na ograniczenie liczby obowiązków sprawozdawczych, uproszczenie procedur i eliminację tzw. „gold platingu” na poziomie krajowym. Dlatego europejski biznes oczekuje, że Komisja nie tylko zaproponuje zmiany, ale także zadba o ich skuteczne wdrożenie, monitorując postępy i angażując przedsiębiorców w proces oceny skutków regulacji. Europa potrzebuje regulacyjnego oddechu, ale czy KE zdoła go zapewnić?
Luana Żak, zastępczyni dyrektorki przedstawicielstwa Konfederacji Lewiatan w Brukseli
Artykuł do Brussels Headlines – newslettera europejskiego Konfederacji Lewiatan – luty 2025