Konfederacja Lewiatan popiera większą koncentrację Krajowych Inteligentnych Specjalizacji, ale apeluje, aby zmiany nie zawęziły obrazu potencjału polskiej gospodarki. Nowy system KIS powinien uwzględniać kluczowe kompetencje technologiczne i przemysłowe, a także wprost obejmować istotne sektory, technologie i całe łańcuchy wartości.
Konfederacja Lewiatan wzięła udział w konsultacjach Krajowych Inteligentnych Specjalizacji 2.0. Do Ministerstwa Rozwoju i Technologii przekazano ponad 130 szczegółowych uwag wypracowanych z firmami i organizacjami członkowskimi.
Krajowe Inteligentne Specjalizacje mają wskazywać obszary o szczególnym znaczeniu dla rozwoju polskiej gospodarki i wyznaczać priorytety wsparcia badań, rozwoju i innowacji. Ich aktualizacja będzie więc miała znaczenie nie tylko dla polityki innowacyjnej, ale również dla ukierunkowania przyszłego wsparcia publicznego, w tym środków europejskich. Ministerstwo Rozwoju i Technologii (MRiT) zaproponowało ograniczenie obecnej listy do siedmiu nowych obszarów KIS.
Ważne sektory nie mogą wypaść z systemu
Jednym z najważniejszych tematów podnoszonych przez przedsiębiorców była potrzeba jednoznacznego uwzględnienia w nowych KIS istotnych sektorów, technologii oraz całych łańcuchów wartości.
Wskazujemy m.in. na potrzebę odpowiedniego ujęcia budownictwa i całego łańcucha wartości inwestycji budowlanej, w tym objętych dotychczas specjalizacją „Inteligentne budownictwo zeroemisyjne”. Ważne jest również jednoznaczne uwzględnienie wyrobów medycznych i krajowej produkcji MedTech, a w obszarze farmacji – bezpieczeństwa lekowego, leków generycznych i biopodobnych, inwestycji produkcyjnych oraz budowy krajowych zdolności wytwórczych. Duża grupa uwag dotyczy także mobilności i przemysłu lotniczego, w tym pełnego łańcucha wartości sektora lotniczego, technologii dual-use, produkcji, serwisu. Zgłosiliśmy również postulaty dotyczące motoryzacji, tak aby zakres specjalizacji nie prowadził do nieuzasadnionego różnicowania poszczególnych rodzajów pojazdów i technologii – mówi Agnieszka Lewandowska, ekspertka Konfederacji Lewiatan.
Cyfryzacja to nie tylko AI
W obszarze KIS „Cyfryzacja” Lewiatan postuluje szersze uwzględnienie nowoczesnych technologii łączności, w tym 5G i 6G, infrastruktury telekomunikacyjnej, big data, systemów predykcyjnych, cyberbezpieczeństwa oraz zastosowań AI. Zwraca także uwagę na znaczenie technologii przekrojowych – robotyki i automatyzacji, sensorów i aparatury pomiarowej, metrologii czy miniaturyzacji urządzeń.
KIS powinny obejmować cały proces rozwoju technologii
Lewiatan zgłosił również uwagi dotyczące sposobu oceny potencjału poszczególnych specjalizacji. W szczególności zwraca uwagę, że w przypadku technologii zaawansowanych nie zawsze właściwą miarą sukcesu jest szybkie osiągnięcie przychodów z wdrożenia.
W deep-tech, biotechnologii, farmacji, lotnictwie czy innych sektorach regulowanych droga od rozwiązania technologicznego do rynku może trwać wiele lat. Dlatego potrzebne są również takie wskaźniki jak osiągnięcie kolejnych etapów rozwoju technologii, walidacja u odbiorcy, certyfikacja, uzyskanie wymaganych dopuszczeń, zawarcie umów licencyjnych czy pozyskanie kapitału prywatnego.
Potrzebny partnerski model współpracy
Postulaty Konfederacji Lewiatan dotyczyły nie tylko zakresu siedmiu specjalizacji, ale także sposobu zarządzania systemem KIS. – Zwróciliśmy uwagę na potrzebę zbudowania bardziej partnerskiego modelu współpracy administracji, biznesu, nauki i organizacji społecznych. Grupy KIS powinny być włączane w prace nad polityką innowacyjną na wczesnym etapie, a nie dopiero wtedy, gdy gotowy dokument trafia do konsultacji. Potrzebne są m.in. regularne spotkania, informacja zwrotna dotycząca wykorzystania zgłaszanych rekomendacji, większa przejrzystość prac, stabilne finansowanie działań eksperckich oraz systematyczny monitoring zmian technologicznych i rynkowych. Szczególnie ważne jest rzeczywiste zaangażowanie przedsiębiorców i organizacji pracodawców, które mogą dostarczać aktualnej wiedzy o potencjale firm, barierach regulacyjnych i możliwościach komercjalizacji technologii – dodaje Agnieszka Lewandowska.
Prowadzenie konsultacji
Część stanowiska Konfederacji Lewiatan została przekazana za pośrednictwem formularza konsultacyjnego MRiT. Jego konstrukcja utrudniała jednak przedstawienie pełnego materiału, zwłaszcza przy tak dużej liczbie uwag i postulatów. Dlatego równolegle do ministerstwa trafiło pełne zestawienie w otwartym pliku Excel, zawierające wszystkie uwagi, ich uzasadnienia i wskazanie konkretnych miejsc w dokumentach.