Trwają prace nad nową perspektywą finansową Unii Europejskiej na lata 2028-2034 oraz nad Planem Partnerstwa Krajowego i Regionalnego, który będzie podstawą programowania znacznej części środków dla Polski. Konfederacja Lewiatan uczestniczy w tym procesie, reprezentując potrzeby przedsiębiorców i partnerów społecznych oraz przekazując uwagi do założeń przyszłego systemu.
Założenia nowego budżetu UE
Nowa perspektywa finansowa UE będzie się różnić od obecnej. Komisja Europejska zaproponowała budżet o wartości blisko 2 bln euro, a Polska – zgodnie z obecnymi propozycjami – może otrzymać ponad 123 mld euro w ramach Planu Partnerstwa Krajowego i Regionalnego (PPKR). To jednak nadal etap negocjacji – ostateczny kształt budżetu, zasady wdrażania oraz wysokość poszczególnych alokacji nie zostały jeszcze przesądzone.
W nowym modelu większe znaczenie mają mieć zintegrowane plany krajowe i regionalne, reformy oraz mierzalne rezultaty inwestycji. Jednocześnie rosnąć będzie znaczenie instrumentów zarządzanych bezpośrednio przez Komisję Europejską, przede wszystkim Europejskiego Funduszu Konkurencyjności i Horyzontu Europa.
Lewiatan uczestniczy w pracach nad PPKR
Konfederacja Lewiatan bierze udział w formalnym procesie programowania nowej perspektywy prowadzonym przez Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej. Uczestniczymy w pracach Zespołu wspierającego przygotowanie PPKR, którego zadaniem jest wypracowanie rekomendacji do przyszłego Planu. W Zespole obok administracji rządowej i samorządowej uczestniczą także partnerzy społeczni i gospodarczy, organizacje społeczeństwa obywatelskiego oraz środowisko naukowe.
Równolegle Lewiatan uczestniczył w konsultacjach projektów unijnych rozporządzeń dotyczących nowego budżetu UE, PPKR, Europejskiego Funduszu Konkurencyjności, Horyzontu Europa oraz innych instrumentów finansowania.
Naszym celem jest przede wszystkim zadbanie o to, aby przyszły system wsparcia uwzględniał realne potrzeby przedsiębiorstw i nie był projektowany wyłącznie z perspektywy administracyjnej.
Wyjaśniamy firmom, jak może wyglądać nowa perspektywa
Prace nad nowym budżetem UE są skomplikowane, a wiele rozwiązań wciąż podlega negocjacjom. Dlatego równolegle wspieramy przedsiębiorców informacyjnie – wyjaśniamy, jak może zmienić się architektura finansowania, czym będzie PPKR, jaką rolę mogą odgrywać Europejski Fundusz Konkurencyjności i Horyzont Europa oraz jakie mogą być konsekwencje tych zmian dla firm.
Przygotowaliśmy w tym celu materiał informacyjny dotyczący budżetu UE na lata 2028-2034. Pokazujemy w nim nie tylko aktualny stan negocjacji, ale także praktyczne konsekwencje dla przedsiębiorców i obszary, do których firmy powinny zacząć przygotowywać się już dziś.
Pobierz: Nowy budżet UE 2028-2034 – polityka spójności, EFK i Horyzont Europa
Założenia do PPKR – pierwszy ważny etap krajowego programowania
W lipcu Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej przedstawiło projekt Założeń do Planu Partnerstwa Krajowego i Regionalnego dla Polski na lata 2028-2034. Dokument określa najważniejsze wyzwania rozwojowe, cele strategiczne, priorytety, kierunki inwestowania, wstępny podział środków oraz zarys przyszłego systemu wdrażania.
PPKR ma być jednym z kluczowych dokumentów programujących środki unijne w Polsce. Ma łączyć inwestycje i reformy oraz obejmować zarówno rozdziały krajowe, jak i regionalne. Jednocześnie powinien być komplementarny wobec programów zarządzanych centralnie przez Komisję Europejską.
Przedsiębiorcy muszą mieć wyraźne miejsce w przyszłym Planie
Konfederacja Lewiatan zebrała i przekazała uwagi do Założeń do PPKR, przygotowane na podstawie doświadczeń ekspertów oraz stanowisk firm i organizacji członkowskich.
Jednym z głównych postulatów jest silniejsze potraktowanie konkurencyjności przedsiębiorstw jako celu przekrojowego, a nie wyłącznie elementu jednego priorytetu. Na zdolność firm do konkurowania wpływają bowiem nie tylko instrumenty B+R i inwestycyjne, ale także koszty i dostępność energii, cyfryzacja, kompetencje, jakość regulacji, transport, ochrona zdrowia czy odporność infrastruktury.
Zwracamy również uwagę na potrzebę:
- wzmacniania inwestycji przedsiębiorstw i mobilizowania kapitału prywatnego,
- lepszego powiązania badań, komercjalizacji, wdrożeń i skalowania technologii,
- silniejszego uwzględnienia cyfryzacji, AI, cyberbezpieczeństwa i dostępu do infrastruktury cyfrowej,
- wsparcia dekarbonizacji przemysłu i transformacji energetycznej,
- budowania odporności gospodarczej i strategicznych zdolności produkcyjnych, m.in. w zdrowiu, farmacji, technologiach cyfrowych i energetycznych,
- odpowiedniego uwzględnienia potrzeb rynku pracy, kompetencji i wyzwań demograficznych,
- zapewnienia realnej roli regionów oraz czytelnego podziału interwencji pomiędzy poziom krajowy i regionalny,
- stałego udziału partnerów społecznych i gospodarczych w projektowaniu, wdrażaniu i monitorowaniu PPKR.
W przekazanych uwagach Konfederacja Lewiatan podkreśla, że przedsiębiorcy i organizacje ich reprezentujące powinni być partnerami całego procesu – nie tylko odbiorcami wsparcia lub uczestnikami konsultacji prowadzonych po przygotowaniu dokumentów. Ich wiedza o inwestycjach, barierach regulacyjnych i realiach funkcjonowania rynku powinna być wykorzystywana już na etapie projektowania interwencji, kryteriów, wskaźników i przyszłych naborów.
Pobierz: uwagi Konfederacji Lewiatan do Założeń do PPKR
Harmonogram prac
Prace nad PPKR będą trwały przez kolejne miesiące. Zgodnie z przedstawionym harmonogramem Założenia mają zostać skierowane do Komitetu do Spraw Europejskich, a do końca 2026 r. mają powstać poszczególne rozdziały PPKR. Wstępny projekt Planu wraz z opisem działań, wskaźnikami i informacjami finansowymi ma być przygotowany na początku 2027 r.
Następnie przewidziano konsultacje publiczne, ocenę oddziaływania na środowisko, uzgodnienia międzyresortowe i przyjęcie Planu przez Radę Ministrów. Według obecnego harmonogramu formalne przekazanie PPKR Komisji Europejskiej ma nastąpić w 2027 r., tak aby nowa perspektywa mogła rozpocząć się od 1 stycznia 2028 r.
Konfederacja Lewiatan będzie nadal uczestniczyć w tych pracach, przekazywać stanowiska przedsiębiorców i monitorować rozwiązania, które mogą mieć wpływ na przyszłe warunki finansowania inwestycji, innowacji i transformacji firm.
