Komisja Europejska stawia na wspólne unijne zasady ochrony dzieci w internecie. Tymczasem państwa członkowskie, w tym Polska, pracują nad własnymi ograniczeniami dostępu do mediów społecznościowych. Kluczowe będzie pogodzenie tych inicjatyw z zasadami jednolitego rynku.
„Platformy nie będą w stanie dostosować się do tak rozdrobnionego rynku, a ostatecznie doprowadzi to do sytuacji, w której nie zapewnimy żadnego poziomu ochrony” – ogłosił pod koniec października rzecznik Komisji Europejskiej ds. cyfryzacji Thomas Regnier, uzasadniając decyzję o odroczeniu o 12 miesięcy rozpatrywania projektów krajowych przepisów ograniczających dostęp dzieci do mediów społecznościowych.
Decyzja Komisji jest bezpośrednią odpowiedzią na projekt ustawy zgłoszony przez Austrię, przewidujący zakaz dostępu dzieci poniżej 14. roku życia do platform społecznościowych, którego zgodność z zasadami unijnego rynku wewnętrznego miała zostać oceniona przez Brukselę. Komisja zdecydowała jednak o wstrzymaniu się od tej decyzji, argumentując, że priorytetem powinno być przyjęcie jednolitych przepisów na poziomie UE. To pierwsza tak istotna deklaracja Brukseli od przedstawienia tuż po sezonie wakacyjnym projektu unijnego aktu o ochronie dzieci w internecie (EU Kids Act) i uznania go za jeden z politycznych priorytetów.
W skrócie, EU KIDS Act on uzupełniać obowiązujące przepisy (w tym DSA) i zwiększać bezpieczeństwo małoletnich korzystających z usług cyfrowych. Propozycja Komisji Europejskiej przewiduje m.in. ograniczenia dotyczące zakładania kont przez dzieci poniżej 15. roku życia, eliminowanie funkcji sprzyjających nadmiernemu korzystaniu z usług, zwiększenie ochrony prywatności oraz nałożenie na dostawców obowiązku wykazania zgodności z nowymi wymogami. Szczególne obowiązki mają dotyczyć największych platform internetowych, a procedury egzekwowania przepisów mają zostać przyspieszone.
Prace nad projektem już ruszyły, a jednym z pierwszych kroków był wybór odpowiedzialnych za niego komisji. W Parlamencie Europejskim tematem bezpieczeństwa dzieci i młodzieży w internecie pokieruje Komisja Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów (IMCO). Opiniować będą zaś Komisje Zdrowia Publicznego (SANT), Przemysłu, Badań Naukowych i Energii (ITRE), Kultury i Edukacji (CULT), Prawna (JURI), Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych (LIBE). Jednocześnie trwają również konsultacje na poziomie europejskim, a rządy poszczególnych państw członkowskich przygotowują stanowiska do proponowanej legislacji.
Równolegle do działań Brukseli europejskie stolice podejmują własne próby uregulowania kwestii dostępu do mediów społecznościowych. Tak stało się również w Polsce, gdzie do wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów wpisano projekt ustawy o minimalnym wieku dostępu do mediów społecznościowych. Proponowane przepisy ustanawiają próg wieku na poziomie 15 lat, wskazując jednocześnie narzędzia służące do jego weryfikacji (m.in. aplikację mObywatel oraz zaufane rozwiązania do weryfikacji wieku spełniające wymogi rozporządzenia eIDAS). Prace nad własnymi regulacjami kontynuują również inne państwa członkowskie, m.in. Dania, podczas gdy niektóre, jak Grecja, przyjęły już odpowiednie ustawy. Jednocześnie z tymi krajowymi inicjatywami legislacyjnymi trwa wdrożenie Europejskiego Portfela Tożsamości Cyfrowej, który ma służyć jako unijne narzędzie potwierdzania wieku, również w kontekście dostępu do mediów społecznościowych.
Można więc oczekiwać, że najbliższy rok upłynie pod znakiem debaty o bezpieczeństwie dzieci i młodzieży w sieci oraz prób pogodzenia perspektywy unijnej z podejściem poszczególnych państw członkowskich. Niezależnie jednak od dynamiki tego procesu o skuteczności nowych rozwiązań legislacyjnych zadecydują przede wszystkim zagwarantowanie pewności prawa, przewidywalność zakresu regulacji oraz dostępność narzędzi umożliwiających weryfikację wieku.
dr Weronika Przecherska-Marchwińska, Departament Rynku Cyfrowego, Konfederacja Lewiatan
Artykuł do Brussels Headlines – newslettera europejskiego Konfederacji Lewiatan – wydanie nr 8