Nowy program wydaje się odzwierciedlać postulaty środowiska biznesowego dotyczące dalszego upraszczania przepisów i ograniczania obciążeń w różnych sektorach. Według Komisji, ponad połowa wniosków legislacyjnych w 2026 r. będzie zawierała silny komponent upraszczający. Jednak czy to wystarczy, aby zbudować europejską niezależność? Co jeszcze ma w planie Komisja?
Komisja Europejska wejdzie w 2026 rok z ambitnym planem, który można określić jednym słowem: niezależność. W opublikowanym pod koniec października programie wyłania się wizja Unii silniejszej gospodarczo, odpornej na globalne wstrząsy i zdolnej do samodzielnego kształtowania technologicznej przyszłości. Dla europejskiego biznesu to sygnał, że nadchodzący rok przyniesie zarówno realne szanse, jak i nowe zobowiązania.
Mniej biurokracji, więcej efektywności
Komisja kładzie silny akcent na upraszczanie przepisów i ograniczanie biurokracji. W programie prac na 2026 r. znalazł się cel redukcji obciążeń administracyjnych o 25 proc., a w przypadku MŚP aż o 35 proc. Komisja zapowiada także „omnibusowe” przeglądy obowiązujących regulacji w kilku różnych sektorach, takich jak motoryzacja, środowisko, podatki, wyroby medyczne oraz produkty energetyczne Dla przedsiębiorców to dobra wiadomość, ale jednocześnie sygnał, że proces legislacyjny może w najbliższych miesiącach bardzo przyspieszyć.
Nowy rozdział dla europejskiej gospodarki: wzrost, innowacje, technologie
W ślad za rekomendacjami raportu Mario Draghiego, Komisja planuje wdrożenie szerokiego pakietu legislacji wspierającego innowacyjność i przemysł. Wśród zapowiedzianych inicjatyw pojawia się Europejski akt o innowacjach, który ma stworzyć spójne ramy dla rozwoju firm technologicznych, zwłaszcza start-upów i scale-upów oraz nowy 28. system prawny dla innowacyjnych przedsiębiorstw, który ma umożliwić im szybsze skalowanie działalności w obrębie całego rynku wewnętrznego.
Równolegle Komisja zapowiada Akt w sprawie rozwoju chmury i AI, Akt kwantowy i Akt w sprawie materiałów zaawansowanych, czyli legislację, która ma uregulować i jednocześnie wesprzeć rozwój zaawansowanych technologii. To obszary, w których Europa nie chce już pozostawać w tyle za Stanami Zjednoczonymi, a co za tym idzie, innowacje staną się jeszcze bardziej strategicznym kierunkiem rozwoju.
Ważnym uzupełnieniem tych działań jest pomysł utworzenia Centrum surowców krytycznych, czyli instytucji koordynującej zakupy, magazynowanie i dystrybucję surowców strategicznych dla przemysłu. To krok w kierunku zwiększenia suwerenności surowcowej unii, ale też szansa dla firm z Polski, które mogą stać się częścią europejskiego łańcucha dostaw krytycznych materiałów.
Energia, surowce i odporność
W centrum uwagi Komisji pozostaje transformacja energetyczna. Program prac na 2026 r. podkreśla konieczność ograniczenia zależności od importu paliw kopalnych i przyspieszenia elektryfikacji gospodarki. Wśród planowanych działań znalazła się poprawa zarządzania unią energetyczną, rozbudowa sieci elektroenergetycznych i przesyłowych, a także wsparcie infrastruktury ładowania pojazdów elektrycznych. Nowy kierunek wyznaczy m.in. Pakiet dotyczący unii energetycznej na następne dziesięciolecie, w tym Akt w sprawie rozwoju rynków i infrastruktury transportu CO2, Akt ustanawiający ramy dotyczące efektywności energetycznej oraz Akt w sprawie energii ze źródeł odnawialnych.
Komisja planuje także Akt w sprawie gospodarki o obiegu zamkniętym, który ma na celu wesprzeć popyt i podaż produktów o zamkniętym cyklu życia oraz zmniejszyć zależność od zasobów krytycznych. Pojawi się również strategia dotycząca budowy w Europie pierwszych elektrowni termojądrowych, które pomogą w osiągnięciu niezależności energetycznej.
Równolegle zaplanowano działania w obszarze klimatu, takie jak Pakiet klimatyczny na następne dziesięciolecie, który przewiduje m.in. rewizję krajowych celów i elastyczności ram polityki klimatycznej.
Obrona i bezpieczeństwo
W obliczu dynamicznie zmieniającego się krajobrazu zagrożeń, Komisja stawia bezpieczeństwo w centrum wszystkich swoich działań. Opierając się na ramach Gotowość 2030 planuje szereg inicjatyw mających na celu wzmocnienie europejskiego przemysłu obronnego oraz zwiększenie jego zdolności reagowania na zagrożenia. Jako przykłady warto wskazać Instrument SAFE, który ma ułatwić wspólne zamówienia, zwiększyć produkcję oraz eliminować luki w zdolnościach, inicjatywę na rzecz obrony przed dronami oraz program „Wojskowa przewaga jakościowa”, który zapewni Ukrainie natychmiastowy dostęp do stałego strumienia dostaw sprzętu wojskowego najwyższej jakości. W komunikacie Komisja podkreśliła także dalsze wsparcie Ukrainy, w tym utrzymanie i rozszerzanie sankcji mających na celu osłabienie rosyjskiej machiny wojennej.
Wzmacnianie europejskiego modelu społecznego
Europa stoi dziś przed wyzwaniem zachowania równowagi między konkurencyjnością gospodarczą a spójnością społeczną. Akt w sprawie wysokiej jakości miejsc pracy ma zagwarantować, że nowe formy zatrudnienia będą odpowiadały na potrzeby nowoczesnej gospodarki, a pakiet dotyczący sprawiedliwej mobilności ułatwi uznawanie kwalifikacji w całej Unii. Równolegle, planowany pakiet edukacyjny ma wzmocnić systemy kształcenia i zapewnić młodym ludziom kompetencje potrzebne w gospodarce cyfrowej.
Nowe partnerstwa handlowe i globalny wymiar europejskiej gospodarki
Komisja chce wzmocnić relacje gospodarcze z kluczowymi partnerami. W 2026 r. rozpoczną się negocjacje nowych umów handlowych z Indiami, Malezją, Tajlandią czy Zjednoczonymi Emiratami Arabskimi, a także prace nad ramami współpracy z USA. Wzmocniona ma zostać łączność z Azją Centralną, regionem Morza Czarnego i Kaukazem. Z punktu widzenia polskich przedsiębiorstw, zwłaszcza eksporterów, to istotna wiadomość. Rozszerzenie unijnej sieci umów handlowych może ułatwić dostęp do nowych rynków i zdywersyfikować łańcuchy dostaw.
Rolnictwo, żywność i bezpieczeństwo konsumenta
W programie prac nie zabrakło również miejsca dla sektora rolno-spożywczego. Komisja planuje kampanię „Buy European Food”, mającą wzmocnić wizerunek i konkurencyjność europejskich produktów. Jednocześnie zapowiedziano przegląd przepisów dotyczących nieuczciwych praktyk handlowych w łańcuchu dostaw żywności, a także nową wizję rozwoju sektora rybołówstwa i akwakultury do 2040 r. Z perspektywy przedsiębiorstw działających w branży spożywczej i rolnej może to oznaczać zarówno nowe obowiązki, jak i możliwość większej promocji produktów lokalnych w ramach wspólnej polityki handlowej i marketingowej UE.
Podsumowanie
Patrząc całościowo, program prac Komisji Europejskiej na 2026 r. jest próbą pogłębienia integracji rynku wewnętrznego z jednoczesnym wzmocnieniem europejskiej autonomii gospodarczej. Komisja podkreśla, że fundamentem przyszłego wzrostu ma być konkurencyjność, innowacja oraz upraszczanie regulacji, co w teorii brzmi obiecująco. Jednak jak zwykle w praktyce, to szczegóły zadecydują o tym, czy przedsiębiorcy rzeczywiście odczują pozytywne skutki tych zapowiedzi.
Ewelina Augustyniak, ekspertka ds. UE, Konfederacja Lewiatan
Artykuł do Brussels Headlines – newslettera europejskiego Konfederacji Lewiatan – listopad 2025