Firmy ostrożniej patrzą w przyszłość. Prywatne inwestycje pod znakiem zapytania
20 listopada 2026

Firmy ostrożniej patrzą w przyszłość. Prywatne inwestycje pod znakiem zapytania

W listopadzie 2026 roku wskaźniki w większości branż gospodarki wskazują na pogorszenie lub stabilizację koniunktury w stosunku do października br. – podał GUS.

Komentarz Mariusza Zielonki, głównego ekonomisty Lewiatana

Listopadowe dane o koniunkturze pokazują gospodarkę, w której bieżąca sprzedaż jeszcze się trzyma, ale firmy coraz ostrożniej patrzą w przyszłość. Najsłabiej wypada przetwórstwo przemysłowe. Wskaźnik ogólnego klimatu koniunktury obniżył się z −4,9 do −5,4 i jest gorszy niż przed rokiem. Ocena bieżącej sytuacji praktycznie się nie zmieniła, za to prognoza na przyszłość spadła z −4,7 do −7,9. Przemysł produkuje w tym roku średnio o ponad 4% więcej niż przed rokiem, ale przedsiębiorcy nie wierzą, że to tempo się utrzyma.

W pozostałych branżach nastroje są stabilne albo lekko lepsze. Handel detaliczny poprawił się z −0,2 do 0,1, a ocena bieżącej sytuacji wzrosła z 0,2 do 1,6. To ciekawy kontrast z badaniem konsumentów, w którym nastroje są najgorsze od maja 2025 r. Sklepy na razie nie odczuwają większej ostrożności klientów. Ale miesiące z wysokimi rachunkami za ogrzewanie i powrót pełnego VAT na paliwa może zmienić ich nastawienie. Budownictwo pozostało na poziomie −2,5, wyraźnie lepiej niż rok temu, choć firmy budowlane gorzej oceniają najbliższe miesiące. Zakwaterowanie i gastronomia (7,4) trzymają się wysoko, a informacja i komunikacja (10,2) wciąż wyraźnie poniżej swojej średniej z wielu lat.

Najważniejsze w tej edycji badania są pogłębione pytania o inwestycje. W każdej branży więcej firm zapowiada w tym roku spadek inwestycji niż ich wzrost. W przemyśle 29% przedsiębiorstw planuje mniejsze nakłady niż w 2025 r., a 25% większe. W budownictwie przewaga pesymistów jest jeszcze wyraźniejsza: 29% zapowiada spadek, tylko 13% wzrost, a 40% w ogóle nie ma planów inwestycyjnych. Podobnie jest w handlu, gdzie inwestować nie zamierza blisko 40% firm.

Główną barierą są wysokie koszty inwestycji, które wskazuje od 41% do 51% firm. Zaraz za nimi jest niepewna sytuacja gospodarcza (w przemyśle 35%) oraz niejasne i niestabilne przepisy, na które skarży się od 19% do 27% przedsiębiorstw. To potwierdza wyniki naszego Indeksu Biznesu Lewiatana, w którym co piąta firma wstrzymała w ostatnim kwartale decyzje o inwestycjach lub zatrudnieniu z powodu niepewności przepisów i podatków. Zmiany w otoczeniu negatywnie wpływają na skłonność do inwestowania w co czwartej firmie, pozytywnie tylko w kilku procentach.

Wzrost inwestycji w tym roku ciągną środki publiczne, KPO i zamówienia zbrojeniowe, a nie prywatne firmy. Te ostatnie inwestują głównie w maszyny i urządzenia, często po to, by zastąpić brakujących pracowników, ale coraz częściej odkładają decyzje. Bez przewidywalnych przepisów i podatków trudno będzie oczekiwać, że prywatne inwestycje przejmą pałeczkę po wygaśnięciu KPO w 2027 r.

Więcej komentarzy ekonomicznych w serwisie społecznościowym X, na profilu naszego eksperta Mariusza Zielonki, https://x.com/MariuszZielon11

Konfederacja Lewiatan