Przedsiębiorcy coraz gorzej postrzegają przyszłość
21 czerwca 2024

Przedsiębiorcy coraz gorzej postrzegają przyszłość

W czerwcu br. wskaźniki koniunktury wskazują na zróżnicowaną sytuację w poszczególnych sektorach gospodarki. W kilku z nich ogólny klimat koniunktury pogarsza się nieznacznie w ostatnich miesiącach - podał GUS.

Komentarz Mariusza Zielonki, eksperta ekonomicznego Lewiatana

Nastroje wśród przedsiębiorców w czerwcu są dość niejednoznacznie. Z punktu widzenia rozwoju gospodarki i jej najważniejszych sektorów widać dalszy ciąg spowolnienia. Przetwórstwo przemysłowe notuje spadki zarówno w ocenie bieżącej jak i tego co może wydarzyć się w przyszłości. Dane dotyczące produkcji przemysłowej, PMI i teraz wskaźników koniunktury idą w jednym kierunku i niestety jest to ścieżka spadkowa.

Nastroje minorowe dominują w budownictwie, handlu hurtowym i detalicznym oraz transporcie i magazynowaniu. Wspólną cechą tych branż jest również to, że coraz gorzej przedsiębiorcy postrzegają przyszłość. Jeśli te nastroje przekują się w rzeczywistość może się okazać, że poza konsumpcją prywatną nie  ma innych składowych PKB, które mogłyby pociągnąć rozwój w tym roku.

Z ankiet szczegółowych wynika również, że prawdopodobnie wczorajszy, relatywnie wysoki spadek w zatrudnieniu, był chwilowy. Zdecydowana większość przedsiębiorstw zamierza utrzymywać zatrudnienie. Największy odsetek firm (11,9%) zamierzających przeprowadzić zwolnienia znajduje się w przetwórstwie przemysłowym. W ostatnim czasie  przemysł nie ma dobrej passy.

Konfederacja Lewiatan

Niższa inflacja poprawia nastroje firm
22 marca 2024

Niższa inflacja poprawia nastroje firm

W marcu br. w większości obszarów gospodarki wskaźnik ogólnego klimatu koniunktury kształtuje się na poziomie zbliżonym lub wyższym niż w lutym – podał GUS.

Nastroje w przedsiębiorstwach w ślad za nastrojami konsumentów w marcu poprawiają się. Dotychczasowe badania obu grup społecznych pokazywały, że to inflacja była czynnikiem, który w największym stopniu psuł nastroje. Inflacja spadła wyraźnie na początku roku i prawdopodobnie w marcu znowu się obniży, co też przełoży się w kwietniu na kolejną poprawę nastrojów.

Przedsiębiorstwa widzą, że sytuacja się ustabilizowała i powoli zaczyna wracać do względnej normy. Większość z branż odnotowuję poprawę wskaźników koniunktury, choć nadal te najważniejsze dla naszej gospodarki: przetwórstwo przemysłowe, budownictwo, transport i gospodarka nadal mają wartości ujemne. Oznacza to przewagę pesymistów nad optymistami.

Dużo ciekawszych danych dostarczają pytania dodatkowe do głównej ankiety GUS. Widać, że przedsiębiorstwa w znaczącej mierze planują utrzymać zatrudnienie, szczególnie wśród pracowników trudnych do zastąpienia. Niewielki odsetek firm planuje redukcję zatrudnienia – średnio około 10% firm w poszczególnych branżach. To tylko potwierdzenie, że rynek pracy jest stabilny i taki pozostanie.

Presja płacowa nie maleje, choć firmy wskazują na przestrzeń do podwyżek w związku z dobrą sytuacją finansową. Jednak decyzje dotyczące zwiększenia wynagrodzeń czy zmiany struktury zatrudnienia będą podejmować na bieżąco. To dowód na nadal pragmatyczne podejście  firm do prowadzenia działalności w tych niepewnych czasach.

Konfederacja Lewiatan

 

Gorzej oceniamy przyszłość. Dalej boimy się inflacji
21 lutego 2024

Gorzej oceniamy przyszłość. Dalej boimy się inflacji

W lutym br. obecne nastroje konsumenckie pozostały bez zmian przy jednoczesnym pogorszeniu przyszłych nastrojów – podał GUS.

Komentarz Mariusza Zielonki, eksperta ekonomicznego Lewiatana

Nastroje w społeczeństwie w lutym są dokładnie takie same jak w styczniu. Bieżący wskaźnik ufności konsumenckiej zatrzymał się na -12,6 pkt. Wartości ujemne oznaczają przewagę pesymistów nad optymistami. Z kolei w przyszłość zaczęliśmy patrzeć odrobinę gorzej niż jeszcze przed miesiącem.

Obecne możliwości oszczędzania pieniędzy oceniamy słabo, ale to co pokazuje przyszłość napawa optymizmem. Te miękkie dane korelują również z realnym wzrostem wynagrodzeń. Można zatem oczekiwać, że jednak pierwsze miesiące 2024 r. dają promyk nadziei, że konsumpcja odbije w tym roku i podniesie nasze PKB do tych zakładanych 2,3-2,5%.

Niemniej jednak to inflacja nadal psuje najbardziej nastroje. Mimo ostatnich wyraźnych spadków wskaźnika inflacji Polacy oceniają, że ceny rosną w bardzo szybkim tempie (ponad 50% odpowiedzi to odczucia dotyczące wzrostu cen). Z kolei ponad 30% uważa, że ceny będą rosły w najbliższych miesiącach w podobnym tempie co w ciągu ostatniego roku.

Konfederacja Lewiatan

Firmy nie widzą ożywienia w gospodarce [+MP3]
21 grudnia 2023

Firmy nie widzą ożywienia w gospodarce [+MP3]

W grudniu br. we wszystkich obszarach gospodarki (poza sekcją zakwaterowanie i gastronomia) wskaźnik ogólnego klimatu koniunktury ukształtował się na poziomie zbliżonym lub niższym od prezentowanego w listopadzie – podał GUS.

Wysłuchaj komentarza eksperta:

Komentarz Mariusza Zielonki, eksperta ekonomicznego Lewiatana

Wśród ekonomistów i analityków panuje ostatnio optymizm co do przyszłości. Ten optymizm udziela się również i nam. Być może prezes NBP ma większą moc influencerską na konferencjach prasowych niż się spodziewaliśmy.  Wszystko jednak dookoła mówi nam, że zdecydowanie przedwcześnie zaczynamy świętować. Przemysł w listopadzie zawodzi, sprzedaż detaliczna również na minusie. Budowlanka traci impet. Konsumpcja co prawda poprawia się, ale głównie w obszarze wewnętrznym.

Najbardziej „trzeźwo” zdają się podchodzić do całej sytuacji firmy. Koniunktura w zdecydowanej większości branż jest nadal ujemna, tj. przewaga pesymistów nad optymistami. Co więcej, nastroje w ciągu miesiąca w znacznej większości branż się pogorszyły. W grudniu jedynie zakwaterowanie i gastronomia wybiło się na plus, ale to bardziej wynik wyjazdowych, świątecznych planów Polaków niż stały trend. Potwierdza to fakt, że część prognostyczna nastrojów w tej branży jest nadal ujemna.

Ogólnie można podsumować, że te minorowe nastroje wynikają z tego, że firmy nie widzą na rynku większego odbicia, nawet w sferze oczekiwań. Twarde dane pokazują z kolei, że przedsiębiorstwa zarabiają coraz mniej, co też nie przyczynia się do poprawy nastrojów.

Konfederacja Lewiatan

 

Firmy obawiają się wzrostu cen energii i paliw [+MP3]
20 października 2023

Firmy obawiają się wzrostu cen energii i paliw [+MP3]

W październiku br. w większości branż gospodarki wskaźnik ogólnego klimatu koniunktury kształtuje się na poziomie nieco niższym lub zbliżonym do prezentowanego we wrześniu 2023 roku – podał GUS.

Wysłuchaj komentarza eksperta:

Komentarz Mariusza Zielonki, eksperta ekonomicznego Lewiatana

Nastroje wśród przedsiębiorców pozostają w zasadzie bez zmian. Nadal mamy zdecydowaną przewagę pesymistów nad optymistami. Jedyną branżą z odwrotną tendencją i to od wielu miesięcy jest informacja i komunikacja. Jednak najbardziej interesujące są branże, które mają największy wkład w nasz Produkt Krajowy Brutto. Tu sytuacja jest zła lub bardzo zła. O ile jeszcze kilka miesięcy temu mogliśmy mówić o widocznej tendencji, że przedsiębiorcy lepiej patrzyli w przyszłość, tak teraz nie ma wyraźnego kierunku w jakim zmierzają nastroje. Część branż zaczęła gorzej postrzegać rzeczywistość, a dla części przyszłość jawi się w czarniejszych barwach. Listopadowe wyniki mogą jednak przynieść przetasowanie w zestawieniu, a wpływ na to mogą mieć wyniki wyborów.

Dodatkowe pytania zadane przedsiębiorcom ujawniają głębsze przyczyny złych nastrojów. Przede wszystkim nadal obawiamy się wzrostu cen, wolniejszego ale nadal wzrostu. To też zdaje się potwierdzać wczorajszy odczyt inflacji producenckiej, która zanotowała wzrost, po wcześniejszych miesiącach deflacji.

Zebrane dodatkowe dane pokazują również co najbardziej „boli” przedsiębiorców. Zdecydowanie na pierwszym miejscu wybijają się koszty energii i paliw. Wraz ze zbliżającym się sezonem grzewczym mogą jeszcze bardziej wzrosnąć. Nie bez znaczenia są również coraz wyższe koszty pracy, „wsparte” dwukrotnym wzrostem wynagrodzenia minimalnego.

Konfederacja Lewiatan

 

Niższa inflacja poprawia nastroje konsumenckie [+MP3]
18 października 2023

Niższa inflacja poprawia nastroje konsumenckie [+MP3]

W październiku br. odnotowano poprawę zarówno obecnych, jak i przyszłych nastrojów konsumenckich w stosunku do poprzedniego miesiąca – podał GUS.

Wysłuchaj komentarza eksperta:

Komentarz Mariusza Zielonki, eksperta ekonomicznego Lewiatana

Inflacja nadal pozostaje wyznacznikiem nastrojów. Wraz z jej spadkiem do jednocyfrowego poziomu poprawiają się nastroje obywateli. Widoczne jest to w danych cząstkowych, gdzie wskaźnik odpowiadający za wysokość cen jest na poziomie sprzed ponad 2 lat. Lepiej postrzegamy również obecną, jak i przyszłą sytuację gospodarstwa domowego. Przychylniej oceniamy również sytuację kraju. bieżący wskaźnik ufności konsumenckiej w październiku notuje najwyższy wynik od blisko 2 lat: -17,9 pkt.  Wartość ujemna nadal wskazuje na większą przewagę pesymistów nad optymistami.

Nie widać jednak wielkiej zmiany, czy nadziei na poprawę konsumpcji Polek i Polaków. Wskaźniki odpowiadające za dokonywanie ważnych zakupów teraz i w przyszłości nadal pozostają na bardzo niskim poziomie i ciężko się tam dopatrzeć oznak jakiejkolwiek poprawy.

W ogólnym rozrachunku nasi rodacy z większym optymizmem patrzą w przyszłość niż oceniają teraźniejszość. Ten wynik może jednak zaburzyć nadchodzący wielkimi krokami sezon grzewczy i kolejne napięcia na rynku węgla.

Konfederacja Lewiatan

 

Pesymizm utrwala się w gospodarce
22 września 2023

Pesymizm utrwala się w gospodarce

We wrześniu br. we wszystkich obszarach gospodarki wskaźnik ogólnego klimatu koniunktury kształtuje się na poziomie niższym lub zbliżonym do prezentowanego w sierpniu br. – podał GUS.

Komentarz Mariusza Zielonki, eksperta ekonomicznego Lewiatana

Wrzesień przyniósł ogólne pogorszenie nastrojów w firmach. To efekt tego co dzieje się od kilku miesięcy z konsumpcją, produkcją oraz handlem zagranicznym. Wrześniowe odczyty są po prostu dowodem na to, że nie ma większych nadziei na rozruszanie gospodarki pod koniec roku.

O ile w mijających miesiącach koniunktura powoli, ale jednak się poprawiała, tak wrzesień przyniósł spadek w większości branż. Ciepły wrzesień utrzymał poprawę nastrojów w gastronomi i hotelarstwie, ale już przyszłość w tej branży nie jawi się w jasnych barwach. Wskaźniki prognostyczne wskazują na znaczną przewagę pesymistów nad optymistami.

Główny motor napędowy naszej gospodarki – przemysł również nie patrzy w przyszłość optymistycznie, bieżące wydarzenia też ocenia podobnie. Identyczna tendencja panuje wśród budownictwa.

Pogłębiona ankieta GUS daje również potwierdzenie, że na rynku pracy raczej nic złego do końca roku się nie wydarzy. Większość firm przewiduje, że utrzyma obecny poziom zatrudnienia. Niewielki odsetek rozważa jego zwiększenie. Przedsiębiorcy odczuwają presję płacową, choć nie dają jednoznacznej odpowiedzi w jaki sposób sobie z nią będą radzić. To może być sygnał potwierdzający, że  pogorszenie koniunktury może wpłynąć na realną utratę wartości wynagrodzenia  pracowników.

Konfederacja Lewiatan

 

Nastroje konsumenckie trochę lepsze [+MP3]
24 sierpnia 2023

Nastroje konsumenckie trochę lepsze [+MP3]

W sierpniu br. odnotowano poprawę zarówno obecnych, jak i przyszłych nastrojów konsumenckich w stosunku do poprzedniego miesiąca – podał GUS.

Wysłuchaj komentarza eksperta:

Komentarz Mariusza Zielonki, eksperta ekonomicznego Lewiatana

Spadająca inflacja oraz okres urlopowy nadal pozytywnie wpływają na nasze nastroje konsumenckie. Bieżący wskaźnik jest nadal ujemny (przewaga pesymistów) i wynosi w sierpniu -22,3 pkt. Ale to najlepszy wynik od blisko 2 lat. Podobne wyniki odnotowuje istotny z punktu widzenia nastrojów, wskaźnik oczekiwań i ocen inflacji. Tak dobre oceny były ostatnio w listopadzie 2021 r.

Wskaźniki koniunktury odzwierciedlają również to co dzieje się w konsumpcji. Widać wyraźnie, że Polki i Polacy zaczęli dostrzegać możliwość oszczędzania obecnie oraz w przyszłości – wskaźniki odpowiednio na poziomach -25,9 oraz -2,5 pkt. Przy czym w przypadku tego pierwszego wskaźnika odnotowaliśmy drugi, zaraz po bieżącej możliwości dokonywania ważnych zakupów, najwyższy wzrost w ciągu miesiąca. Wskaźniki koniunktury jednak nie pozostawiają wątpliwości, konsumpcja w najbliższych miesiącach pozostanie niska. Jeśli dołożymy do tej układanki kiepskie nastroje w gospodarce można powiedzieć, że 2023 r. nie będzie należał do najlepszych.

Nastroje we wrześniu zapewne ulegną poprawie, prawdopodobnie przez dalej zmniejszającą się inflację, ale również przedwyborcze obniżenie stóp procentowych.

Konfederacja Lewiatan

Przedsiębiorcy wierzą, że będzie lepiej [+MP3]
23 sierpnia 2023

Przedsiębiorcy wierzą, że będzie lepiej [+MP3]

W sierpniu br. w większości działów gospodarki wskaźnik ogólnego klimatu koniunktury ukształtował się na poziomie zbliżonym do prezentowanego w lipcu br. – podał GUS.

Wysłuchaj komentarza eksperta:

Komentarz Mariusza Zielonki, eksperta ekonomicznego Lewiatana

Nastroje w sierpniu br. nie uległy specjalnej poprawie, co oznacza że nadal są minorowe. Najsłabiej sytuację oceniają przedsiębiorcy z przetwórstwa przemysłowego. Mimo wszystko wskaźnik bieżącej oceny w tej branży zarówno w skali roku i miesiąca się poprawił. Jest to prawdopodobnie związane z deflacją jeśli chodzi o ceny producentów. Z drugiej strony ten wskaźnik jest nadal na niskim poziomie ponieważ sytuacja w przetwórstwie przemysłowym nie jest w tym momencie najlepsza. Patrząc na dane o wynagrodzeniach i zatrudnieniu właśnie w tej gałęzi gospodarki można się spodziewać w pierwszej kolejności zaprzestania podwyższania wynagrodzeń.

 

Jedyną gałęzią gospodarki, w której z miesiąca na miesiąc pogorszyła się koniunktura jest handel detaliczny, co wcale nie dziwi patrząc na to jak szybko i jak bardzo spada popyt konsumencki.

Przedsiębiorcy najbliższą przyszłość oceniają lepiej niż bieżącą sytuację. Wydaje się jednak, że przed poważnym wyzwaniem stoi branża zakwaterowanie i gastronomia, dla której kończy się sezon urlopowy i wakacyjny a przedsiębiorcy nadal będą borykali się z podwyższonymi kosztami prowadzenia działalności.

Konfederacja Lewiatan

 

Poprawiają się nastroje w gospodarce
22 czerwca 2023

Poprawiają się nastroje w gospodarce

W czerwcu br. we wszystkich branżach gospodarki wskaźnik ogólnego klimatu koniunktury ukształtował się na poziomie nieco wyższym lub zbliżonym do prezentowanego przed miesiącem – podał GUS.

Komentarz Mariusza Zielonki, eksperta ekonomicznego Konfederacji Lewiatan

Wskaźniki nastrojów we wszystkich branżach gospodarki uległy poprawie. Oznacza to, że nadal rozjeżdżają się twarde dane z gospodarki z nastrojami. Być może jest to wynik tego, że przedsiębiorcy jak i obywateli uwierzyli w pewną stabilność gospodarczą. Może przyzwyczailiśmy się już do otaczającej nas  rzeczywistości, a na horyzoncie nie widać zbliżających się klęsk. Co ciekawe, największą poprawę odnotowały wskaźniki nastrojów wśród pracodawców zajmujących się handlem detalicznym. Wychodzi na to, że zmniejszony popyt konsumpcyjny, vide dzisiejsze odczyty sprzedaży detalicznej, nie wpływają negatywnie na nastroje. Te z kolei mogą ulegać poprawie wraz z poprawą nastrojów wśród obywateli. W końcu handel detaliczny to głównie mikro i małe przedsiębiorstwa, niekiedy jednoosobowe działalności, czyli de facto nastroje obywateli w tym przypadku są kopią nastrojów przedsiębiorców i odwrotnie.

Oczywiście wskaźniki w poszczególnych branżach nadal są dalekie od długoletnich średnich, co więcej są nadal w większości przypadków poniżej granicy 0 pkt.

Słabiej postrzegamy przyszłość niż teraźniejszość. Ten trend się odwrócił w stosunku do ostatnich odczytów. Tu może „grać” element niepewności przedwyborczej i kolejnych populistycznych obietnic, które mogą uderzać w przedsiębiorców.

Konfederacja Lewiatan