Fundusze unijne nie zwalniają. Powstaje nowy Fundusz Bezpieczeństwa i Obrony. Trwają konsultacje STEP – dla rozwoju branż i technologii strategicznych w Europie. W naszym cyklu FunduszowEFakty podsumowujemy kolejny miesiąc działań dotyczących Funduszy Europejskich.
Zapraszamy na podsumowanie najważniejszych wydarzeń w ramach cyklu FunduszowEFakty. Tematy te poruszamy w ramach projektu „Fundusze europejskie na rozwój firm w perspektywie finansowej 2021-2027” finansowanego ze środków Programu Pomoc Techniczna dla Funduszy Europejskich 2021-2027. Projekt realizuje Konfederacja Lewiatan oraz Związek Pracodawców Business Centre Club.
Kluczowe technologie dla UE
W Programie Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki (FENG) powstanie nowy instrument skierowany do przedsiębiorców. To STEP, czyli platforma na rzecz technologii strategicznych dla Europy. W konkursach ogłaszanych przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (NCBR) i Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP) będą mogły otrzymać dofinansowanie projekty wysokoinnowacyjne oraz takie, które zapewnią niezależność Europy od państw trzecich. Powinny one dotyczyć obszarów: technologii cyfrowych, biotechnologii oraz technologii czystych i oszczędnych w zasoby. Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej pracuje nad założeniami instrumentu. W jego konsultacjach biorą udział także przedstawiciele przedsiębiorców. Konfederacja Lewiatan aktywnie włącza się w rozmowy zarówno o charakterze programu, jak i systemie oraz kryteriach oceny wniosków, które będą składać przedsiębiorcy. Nabory mają ruszyć w wakacje.
Przede wszystkim bezpieczeństwo
Nie bez znaczenia pozostaje kwestia bezpieczeństwa naszego kraju w aktualnej sytuacji międzynarodowej. W tym celu powstaje Fundusz Bezpieczeństwa i Obrony w Krajowym Planie Odbudowy (KPO). Na inwestycje podwójnego zastosowania związane z obronnością, modernizację przemysłu obronnego oraz rozwój innowacyjnych technologii obronnych przeznaczymy ok. 30 mld zł. Są to fundusze z KPO przesunięte z innego instrumentu dotyczącego zielonej transformacji miast. Okazało się, że zapotrzebowanie samorządów na finansowanie takich działań jest mniejsze, stąd podjęto decyzję o przeniesieniu zasobów na te ważne zadania. Już w drugiej połowie roku mają być ogłaszane nabory wniosków w tym instrumencie. Za jego realizację odpowiada Bank Gospodarstwa Krajowego (BGK). Przedsiębiorcy będą mogli być bezpośrednimi wnioskodawcami bądź wykonawcami zadań zleconych przez samorządy czy jednostki administracji rządowej.
Co nas czeka w kolejnych latach?
Nieustannie zapraszamy do udziału w konsultacjach założeń kolejnego budżetu unijnego. Jesteśmy już w połowie realizacji środków na lata 2021-2027, a Unia Europejska już przygotowuje się do kolejnego okresu (2028-2035). Każdy przedsiębiorca, każdy obywatel UE może zgłosić swoje uwagi do planowanego budżetu unijnego za pośrednictwem formularzy na stronie internetowej Komisji Europejskiej. Dokumenty są dostępne także w języku polskim.
Ważne rozstrzygnięcia
A póki trwa obecna perspektywa finansowa, wszystkie strony procesu dbają o jak najlepsze wykorzystanie tych funduszy. W marcu pojawiły się wyniki oceny części konkursów. Ministerstwo Zdrowia rozstrzygnęło konkurs na dofinansowanie specjalistycznych ośrodków leczenia onkologicznego. Fundusze z KPO dostały 102 podmioty, które wykorzystały całą dostępną alokację (ok. 5 mld zł). Wskaźnik wynikający z KPO wynosił 59 umów o dofinansowanie, więc cieszy fakt, że pieniądze uzyskało znacznie więcej ośrodków. PARP wybrała z kolei 5 koordynatorów Krajowych Klastrów Kluczowych w programie FENG. Zakończyła także ocenę wniosków złożonych w II rundzie konkursu na wdrożenie modelu biznesowego związanego z transformacją w kierunku gospodarki o obiegu zamkniętym. Dofinansowanie z programu Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej (FEPW) otrzymały 23 firmy MŚP. Trwa ocena wniosków złożonych w III rundzie, która zakończyła się 19 marca.
Gdzie nadal firmy mogą szukać pieniędzy?
Przedsiębiorcy nadal mogą także składać kolejne wnioski o dofinansowanie swoich projektów. Tym razem polecamy uwadze w naszym TOP5:
- Ścieżka SMART dla MŚP. PARP ogłosiła konkurs skierowany do firm MŚP. Nabór wniosków rozpocznie się 6 maja i potrwa do 26 czerwca. Warto już teraz zacząć przygotowania. Projekty powinny dotyczyć prac badawczych albo wdrożenia wyników prac B+R i być innowacyjne co najmniej w skali Polski.
- Rozwój startupów. 1 kwietnia to data rozpoczęcia konkursu, w którym startupy z Polski Wschodniej mogą wnioskować o 600 tys. zł na rozwój swojej działalności. Dofinansowanie pochodzi z programu FEPW, a nabór wniosków prowadzi PARP. O fundusze mogą się starać te startupy, które ukończyły program inkubacji w jednej z platform startowych realizowanych w programie.
- Rozwój technologii GOZ. Duże firmy i konsorcja, gotowe do realizacji prac badawczych w zakresie technologii przyczyniających się do tworzenia rynku surowców wtórnych mogą wnioskować w konkursie ogłoszonym przez NCBR. To nabór wniosków w ramach KPO. NCBR przyjmuje aplikacje na projekty badawcze do końca kwietnia.
- E-materiały. Przedsiębiorcy związani z sektorem edukacji oraz inne zainteresowane podmioty będą mogły wnioskować o dofinansowanie na opracowanie e-materiałów wykorzystywanych do kształcenia ogólnego. Ministerstwo Edukacji Narodowej w programie Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego prowadzi nabór aplikacji od 31 marca do 30 września.
- Gwarancje FENG. Oprócz dotacji czy pożyczek, przedsiębiorcy mogą także otrzymać gwarancje bankowe, które zapewnią zabezpieczenie zaciągniętego kredytu na realizację inwestycji. W Programie FENG można otrzymać gwarancję Biznesmax Plus oraz gwarancję Ekomax. Za realizację obu tych instrumentów odpowiada BGK i współpracujące z nim banki komercyjne.
Na Portalu Funduszy Europejskich pojawiło się w marcu 130 ogłoszeń o nowych konkursach z FE skierowanych do różnych podmiotów.
Kilka liczb na podsumowanie marca
Zmiany w swoich harmonogramach naborów wniosków ogłosiły instytucje odpowiadające za 15 programów regionalnych. Plany konkursów zaktualizowały się także we wszystkich programach krajowych. Koniec kwartału to często moment takich dużych zmian. Aktualne harmonogramy można znaleźć na Portalu Funduszy Europejskich.
Zmiany w opisach priorytetów programów (które określają m.in. kto i na co może otrzymać dofinansowanie) pojawiły się w 7 programach regionalnych i 1 programie krajowym (FEPW). Zbiór aktualnych „szopów” (czyli szczegółowych opisów priorytetów) znajduje się na Portalu Funduszy Europejskich.
Od początku realizacji perspektywy unijnej 2021-2027:
- instytucje ogłosiły 2 734 nabory wniosków
- wnioskodawcy złożyli 52 966 wniosków o dofinansowanie
- 14 021 spośród nich podpisało z instytucjami umowy o dofinansowanie
- wykorzystaliśmy (w zawartych umowach) 39,9% dostępnych środków
(Dane wg stanu na 30.03.2025 roku).
Kolejne wydarzenia w naszym projekcie
Zachęcamy wszystkie zainteresowane firmy do udziału w projektowych wydarzeniach. Co nas czeka w najbliższym czasie?