Najnowsza jesienna edycja BusinessEurope Economic Outlook potwierdza to, o czym europejski biznes mówi od miesięcy: gospodarka Unii Europejskiej wykazuje imponującą odporność w obliczu kolejnych fal niepewności, lecz jednocześnie utknęła w pułapce niskiego wzrostu. Prognozy na rok 2026 nie pozostawiają wątpliwości: UE wciąż rośnie, ale za wolno, a jej gospodarka działa poniżej możliwości.
Wzrost stabilny, ale zbyt niski
BusinessEurope przewiduje wzrost PKB na poziomie 1% w 2025 r. i 1,3% w 2026 r., czyli zaledwie minimalnie powyżej stagnacji. Oczekiwana poprawa w 2026 r. jest w dużej mierze efektem odbudowy inwestycji, zarówno publicznych, jak i prywatnych, oraz stabilizującej się inflacji. Jednocześnie wciąż odczuwalne są skutki niepewności handlowej z pierwszej połowy 2025 r. Co ważne, nawet lipcowe porozumienie UE-USA w sprawie ceł, choć ograniczyło ryzyko dalszej eskalacji, nie pozbawia obaw firm związanych z przewidywalnością otoczenia regulacyjnego.
Inwestycje: 2025 rokiem utraconej szansy
Prognozy BusinessEurope pokazują wyraźne pogorszenie nastrojów inwestycyjnych: w 2024 r. inwestycje w UE spadły o 1,9%, a prognozy na 2025 r. zostały mocno obniżone z 1,4% do 0,6%. Kluczowe bariery? Nieustająca niepewność dotycząca polityki handlowej, wysokie koszty energii, skomplikowane regulacje oraz chroniczne niedobory kompetencji.
Co istotne, spadki dotknęły kluczowych obszarów długoterminowej konkurencyjności:
- – 5% w inwestycjach mieszkaniowych,
- – 1,4% w maszynach i sprzęcie,
- – 2,6% w inwestycjach w IP i R&D – najbardziej innowacyjnej części gospodarki.
Na tle tej słabości wyróżnia się jednak prognoza na 2026 r., kiedy inwestycje mają wzrosnąć o 2,2%. To m.in. efekt przyspieszenia wydatkowania środków z Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności przed jego zakończeniem w 2026 r. oraz rosnących wydatków obronnych.
Inflacja i rynek pracy
Inflacja ma zbliżyć się do celu EBC: 2,1% w 2025 r. i 1,8% w 2026 r. To oznacza dalszą stabilizację cen, choć presja kosztowa w usługach utrzymuje się. Rynek pracy pozostaje mocny: bezrobocie ma pozostać na poziomie 4,8%, co dla wielu przedsiębiorców oznacza dalsze wyzwania związane ze znalezieniem pracowników o odpowiednich kompetencjach. To znak, że gospodarka pracuje w warunkach sztywnych rynków pracy i rosnących kosztów przy słabej dynamice inwestycyjnej.
Nowy budżet UE (2028–2034): szansa na wzmocnienie konkurencyjności
Szczególną uwagę w tegorocznej prognozie zwraca analiza propozycji nowej perspektywy budżetowej UE. BusinessEurope pozytywnie ocenia m.in.:
- koncentrację na konkurencyjności,
- uproszczenia w programach,
- elastyczność umożliwiającą szybkie reagowanie na kryzysy,
- utworzenie Europejskiego Funduszu Konkurencyjności (ECF).
Jednocześnie wyraźnie sygnalizuje ryzyka, w tym przede wszystkim propozycję nowego podatku opartego na obrotach firm (tzw. CORE), który mógłby znacząco obciążyć przedsiębiorstwa działające na niskich marżach, w tym wiele firm przemysłowych. BusinessEurope wprost apeluje o rezygnację z rozwiązań fiskalnych osłabiających konkurencyjność.
Wydatki obronne
Wydatki obronne państw UE rosną w rekordowym tempie. Współczesny kontekst międzynarodowy doprowadził do odnowienia globalnych wydatków obronnych, które w 2024 r. osiągnęły poziom 2,5 bln euro, w porównaniu z 2,2 bln euro w 2023 r., co oznacza realny wzrost o 7,4%. Według zaprezentowanych danych, wydatki obronne UE wyniosły w 2024 r. 343 mld euro, co stanowi wzrost o 19% w stosunku do 2023 r., a ich poziom osiągnął 1,9% PKB. Rozwiązania takie jak „ReArm Europe Plan/Readiness 2030” czy fundusz SAFE mają pobudzić unijne zdolności produkcyjne w obszarze obronności. Dla biznesu cywilnego ważne będzie jednak to, aby środki i polityki wspierające sektor obronny nie były tworzone kosztem innych strategicznych inwestycji, w tym w sektorach cyfryzacji, energii i infrastruktury.
Co dalej? Priorytety dla polityki UE
Z perspektywy przedsiębiorców BusinessEurope wskazuje na kilka kluczowych działań:
- redukcję kosztów energii i przyspieszenie realizacji infrastruktury energetycznej,
- realne uproszczenia regulacyjne, w tym eliminację nakładających się obowiązków,
- skuteczniejszą politykę handlową i dywersyfikację partnerów,
- pełne uruchomienie Unii Rynków Kapitałowych w celu mobilizacji oszczędności prywatnych,
- adresowanie luk kompetencyjnych, m.in. poprzez lepsze dopasowanie edukacji i skuteczne kanały migracji zawodowej.
Wnioski
Unia stoi dziś przed wyborem: albo uruchomi pełen pakiet działań zwiększających konkurencyjność gospodarki, albo zaakceptuje długofalową stagnację. Jesienna prognoza BusinessEurope jasno pokazuje, że europejska gospodarka ma potencjał, by być odporna, ale żeby rosła szybciej, potrzebne są zdecydowane kroki polityczne i inwestycyjne na poziomie krajowym i unijnym. Dla polskich przedsiębiorstw to sygnał, że najbliższe lata pozostaną okresem podwyższonej niepewności, ale również realnych szans – szczególnie w obszarach obronności, inwestycji cyfrowych, zielonych technologii i budowy europejskich łańcuchów wartości.
BusinessEurope Economic Outlook dostępny jest tutaj.
Ewelina Augustyniak, ekspertka ds. UE, Konfederacja Lewiatan
Artykuł do Brussels Headlines – newslettera europejskiego Konfederacji Lewiatan – grudzień 2025