Łamanie standardów dobrej legislacji osłabia państwo
18 sierpnia 2023

Łamanie standardów dobrej legislacji osłabia państwo

Przyjęte ostatnio przez Sejm zmiany w ustawach o refundacji leków, zdrowiu publicznym i prawie farmaceutycznym zostały uchwalone bez zachowania standardów przyzwoitej legislacji – uważa Lewiatan.

Taki sposób stanowienia prawa będzie stwarzał problemy ze stosowaniem nowych przepisów. W skrajnych przypadkach może prowadzić do odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa.

– Uchwalone ustawy łączy niezachowanie standardów dobrej legislacji. Zarówno, jeśli chodzi o brak konsultacji publicznych i oceny skutków regulacji, jak i umieszczanie „wrzutek” legislacyjnych merytorycznie niezwiązanych z procedowanymi ustawami. Taki sposób stanowienia prawa powoduje, że pojawią się liczne problemy związane ze stosowaniem przepisów uchwalonych w zbyt dużym pośpiechu i w skrajnych przypadkach może prowadzić do odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa. Co będzie ze szkodą dla wszystkich obywateli. Dodatkowo, niezachowanie standardów przyzwoitej legislacji zniechęci inwestorów zagranicznych do lokowania kapitału w Polsce – ostrzega  – ostrzega Kacper Olejniczak, ekspert ds. branży Life Sciences  Lewiatana.

Refundacja leków

Sejm uchwalił długo oczekiwaną ustawę o zmianie ustawy o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych oraz niektórych innych ustaw. Pojawiły się w niej przepisy tworzące administracyjne preferencje dla leków powstałych w Polsce.

Niestety, uchwalone zostały także przepisy, które dodano do ustawy na ostatnim etapie rządowego procesu legislacyjnego. Nie były poddane konsultacjom społecznym. Dotyczyły one możliwości refundowania leków bez recepty oraz obowiązku dostaw deficytowych leków do co najmniej 10 hurtowni. Takie działania negatywnie wpływają na jakość stanowienia prawa w kraju. Dodatkowo nie została przedstawiona ocena skutków regulacji. Te rozwiązania negatywnie wpłyną na funkcjonowanie rynku farmaceutycznego, a co za tym idzie na dostęp do leków dla pacjentów.

Szczególnie kontrowersyjna jest refundacja leków dostępnych bez recepty. Przez dwa lata projektodawca podkreślał, że finansowanie ze środków publicznych tego typu leków nie powinno być celem ustawy. Jednak na ostatnim etapie prac zmieniono podejście o 180 stopni, bez jakichkolwiek konsultacji z przemysłem i pacjentami.

Zdrowie publiczne

Sejm uchwalił też ustawę o zmianie ustawy o zdrowiu publicznym oraz niektórych innych ustaw. Wprowadza ona ograniczenia w sprzedaży napojów energetyzujących w stosunku do nieletnich. Temat bardzo istotny społecznie. Jednak sam proces legislacyjny pozostawia wiele do życzenia. Projekt ustawy był procedowany z pominięciem notyfikowania przepisów technicznych do Komisji Europejskiej, co może mieć bardzo poważne konsekwencje prawne. Wejście w życie takich przepisów grozi chaosem prawnym w związku z brakiem ich mocy obowiązującej. Dodatkowo, projekt ustawy w tak ważnej społecznie kwestii nie był konsultowany publicznie, co spowodowało powstanie wielu sprzecznych i niewykonalnych przepisów. W Senacie wprowadzono poprawki do tekstu ustawy, które miały ułatwić przedsiębiorcom stosowanie przepisów. Niestety, Sejm przyjął ustawę odrzucając większość senackich poprawek.

Apteka dla Aptekarza 2.0

Sejm uchwalił ustawę o zmianie ustawy o gwarantowanych przez Skarb Państwa ubezpieczeniach eksportowych oraz niektórych innych ustaw. Mimo że projekt nie ma żadnego związku z regulacją funkcjonowania aptek ani szeroko rozumianą ochroną zdrowia, nagle i bez jakichkolwiek konsultacji dodano do niego przepisy dotyczące prawa farmaceutycznego. Zmieniają one radykalnie zasady regulujące własność oraz organizację rynku aptecznego. Wprowadzają całkowity zakaz „przejmowanie kontroli” nad podmiotami aptecznymi przez wszystkich poza farmaceutami i spółkami farmaceutów.

Nowelizacja idzie znacznie dalej niż uchwalona w 2017 roku tak zwana „Apteka dla Aptekarza.” Ta ustawa wprawdzie również dawała farmaceutom i ich spółkom wyłączne prawo do otwierania aptek, jednak jej restrykcje nie dotyczyły aptek już działających. Obecna nowelizacja jest pod tym względem inna: wprost znajduje zastosowanie do wszystkich aptek funkcjonujących obecnie na rynku, zabraniając jakichkolwiek działań związanych ze zbywaniem przedsiębiorstw aptecznych, a nawet zawieraniem przez podmioty apteczne niektórych umów regulujących współpracę gospodarczą, takich jak umowy franczyzy czy pożyczki.

Fundamentalne zmiany, wprowadzające nowe reguły gry na rynku aptecznym oraz ingerujące w prawa setek przedsiębiorców, niezależnie od ich merytorycznej oceny, wymagają debaty oraz dokładnej oceny skutków  nowego prawa. Zamiast tego uchwala się je nagle, bez zapowiedzi, dopisując do projektu ustawy niezwiązanej z ochroną zdrowia, na posiedzeniach komisji niezajmujących się taką tematyką. Taki tryb procedowania uniemożliwia zapoznanie się z kluczowymi zmianami legislacyjnymi stronie społecznej, ale też samym posłom. Uniemożliwia również przeprowadzenie jakiejkolwiek debaty oraz oceny skutków regulacji.

Konfederacja Lewiatan

 

 

Apel o skoordynowanie prac nad dwiema ustawami o prawach konsumenta
21 października 2022

Apel o skoordynowanie prac nad dwiema ustawami o prawach konsumenta

Prace nad obecnie procedowanymi projektami dwóch ustaw dotyczących praw konsumenta trzeba skorelować oraz zapewnić, aby weszły w życie po upływie co najmniej 6 miesięcznego vacatio legis bądź przesunąć ten termin na 1 stycznia 2023 r. – apeluje do senatorów Konfederacja Lewiatan.

Pracodawcy podkreślają, że konieczna jest koordynacja prac legislacyjnych, tak aby zmiany wynikające z ustaw uwzględniające propozycje przedsiębiorców, wchodziły w życie w tym samym dniu, w którym zacznie obowiązywać większość przepisów Prawa komunikacji elektronicznej. Chodzi o projekt ustawy o prawach konsumenta, ustawy – Kodeks cywilny oraz ustawy – Prawo prywatne międzynarodowe (prezentowany przez ministra sprawiedliwości) oraz rządowy projekt ustawy o prawach konsumenta (prezentowany przez prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów).

Za połączeniem obydwu projektów ustaw w jeden przemawia m.in. fakt, że procedowany przez prezesa UOKiK projekt wprowadza do ustawy o prawach konsumenta przepisy bazujące na takich pojęciach jak „treści cyfrowe”, „usługa cyfrowa”, „kompatybilność”, „funkcjonalność” oraz „interoperacyjność”, podczas gdy legalne definicje tych pojęć mają zostać wprowadzone do ustawy o prawach konsumenta na mocy projektu procedowanego równolegle przez Ministerstwo Sprawiedliwości.

– Praca nad tymi dwoma projektami  rodzi ryzyko wprowadzenia do ustawy o prawach konsumenta niespójnych, a w skrajnym przypadku sprzecznych lub wzajemnie wykluczających się przepisów i rozwiązań. Od początku prac legislacyjnych konsekwentnie zwracamy też uwagę na konieczność zapewnienia przedsiębiorcom odpowiedniego czasu na przygotowanie się i wdrożenie zmian oraz wymogów wynikających z obydwu projektów ustaw. 14 –dniowe vacatio legis jest niewystarczające biorąc pod uwagę zakres wymaganych zmian oraz specyfikę obszaru, w którym zmiany będą wprowadzane. Proponujemy, aby przepisy weszły w życie po upływie co najmniej 6 miesięcznego vacatio legis – mówi dr Aleksandra Musielak, dyrektorka departamentu rynku cyfrowego Konfederacji Lewiatan.

Konfederacja Lewiatan

Trzeba skoordynować prace nad dwoma ustawami o prawach konsumenta
12 września 2022

Trzeba skoordynować prace nad dwoma ustawami o prawach konsumenta

Zsynchronizowanie prac nad obecnie procedowanymi projektami dwóch ustaw dotyczącymi praw konsumenta oraz zapewnienie, aby weszły w życie po upływie co najmniej 6 miesięcznego vacatio legis – proponuje Konfederacja Lewiatan.

Pracodawcy podkreślają też, że konieczna jest koordynacja prac legislacyjnych, tak aby zmiany wynikające z ustaw uwzględniające propozycje przedsiębiorców, wchodziły w życie w tym samym terminie. Chodzi o projekty firmowane przez Ministra Sprawiedliwości oraz Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.

Za połączeniem obydwu projektów ustaw w jeden przemawia m.in. fakt, że procedowany przez Prezesa UOKiK projekt wprowadza do ustawy o prawach konsumenta przepisy bazujące na takich pojęciach jak „treści cyfrowe”, „usługa cyfrowa”, „kompatybilność”, „funkcjonalność” oraz „interoperacyjność”, podczas gdy legalne definicje tych pojęć mają trafić do ustawy o prawach konsumenta na mocy projektu procedowanego równolegle przez Ministerstwo Sprawiedliwości. Praca nad tymi dwoma projektami  rodzi ryzyko wprowadzenia do ustawy o prawach konsumenta niespójnych, a w skrajnym przypadku sprzecznych lub wzajemnie wykluczających się przepisów i rozwiązań. Ryzyko takie w dalszym ciągu może zaistnieć zarówno na etapie równolegle prowadzonych prac rządowych, jak i na etapie prac parlamentarnych. Może dojść do chaosu prawnego i niepotrzebnych obciążeń organizacyjnych i finansowych przedsiębiorców.

Od początku prac legislacyjnych konsekwentnie zwracamy też uwagę na konieczność zapewnienia przedsiębiorcom odpowiedniego czasu na przygotowanie się i wdrożenie zmian oraz wymogów wynikających z obydwu projektów ustaw. Pomimo naszych próśb przewidują one vacatio legis wynoszące tylko 14 dni. W naszej ocenie jest to czas nieadekwatny i niewystarczający biorąc pod uwagę zakres wymaganych zmian oraz specyfikę obszaru, w którym wymagane zmiany będą wprowadzane. Proponujemy, aby weszły w życie po upływie co najmniej 6 miesięcznego vacatio legis.

Projektowane ustawy będą wymagały zmian w systemach informatycznych, dokumentach oraz procedurach dotyczących w zasadzie wszystkich etapów relacji przedsiębiorca – konsument, poczynając od reklamy i prezentacji oferty, przez wykonywanie obowiązków informacyjnych oraz kontraktowanie, przez wykonywanie umowy, na obsłudze posprzedażowej kończąc. Nie jest możliwie wprowadzenie dużych zmian w oprogramowaniu, dokumentach i procesach w ciągu 14 dni liczonych od dnia ogłoszenia ustaw w Dzienniku Ustaw.

Konfederacja Lewiatan