Podróbki zalewają świat i powodują miliardowe straty
22 marca 2022

Podróbki zalewają świat i powodują miliardowe straty

Podrabianie produktów przynosi ogromne straty gospodarcze. Wartość rocznego handlu podrabianymi towarami wynosi 464 mld dolarów. Najbardziej to zjawisko dotyka branże kosmetyczną, farmaceutyczną, alkoholową, zabawek czy gier. Walka z podróbkami nie jest łatwa, ale konieczna ponieważ fałszowanie towarów przynosi negatywne skutki społeczne i gospodarcze – podkreślali uczestnicy konferencji „Własność intelektualna w dobie zmian”, którą zorganizowała Konfederacja Lewiatan.

W podrabianiu produktów przodują Chiny, Grecja i Turcja. Unia Europejska jest drugim na świecie importerem towarów i  usług, co daje ogromne możliwości, ale niesie również ryzyko pojawienia się na dużą skalę towarów podrobionych. Gospodarka UE specjalizuje się głównie w  produktach o  znacznej wartości i najczęściej wysokiej jakości, które często są chronione znakami towarowymi, patentami czy też oznaczeniami geograficznymi. I wiele takich towarów jest podrabianych.

– Wzywamy podmioty prywatne i publiczne do współpracy w walce z handlem podróbkami, w szczególności do dzielenia się informacjami o wykrytych naruszeniach praw własności intelektualnej. Dążymy do całkowitego wyeliminowania podróbek z obrotu. Wiemy, że jest to globalne wyzwanie, które wymaga ściślejszego partnerstwa między biznesem i rządami na całym świecie, aby pociągnąć do odpowiedzialności fałszerzy. Amazon wspiera bieżącą współpracę i rozszerzone partnerstwo oraz aktywnie angażuje się w nowe inicjatywy, ponieważ taka współpraca przynosi wymierne rezultaty. Niemniej jednak w wielu krajach, w tym w Polsce, istniejące ramy prawne stawiają pewne wyzwania, aby umożliwić dwukierunkową wymianę danych (z biznesu do organów publicznych, zwłaszcza organów egzekucyjnych, a także z organów egzekucyjnych z powrotem do biznesu). Dlatego też aktywnie współpracujemy z decydentami, aby wprowadzić wymagane zmiany, które mają na celu uczynienie współpracy publiczno-prywatnej nie tylko legalną, ale również skuteczną – mówi dr Cezary Sowiński, public policy manager, Amazon.

– W ostatnich 15 – 20 latach rośnie zjawisko podrabiania towarów. Większość podróbek jest wytwarzana w Chinach. Wśród krajów, które pośredniczą w tym procederze wymienia się m.in.  Hongkong, Singapur, Grecję, czy Turcję. Wiele krajów uzyskuje z tego tytułu duże korzyści – podkreśla dr Piotr Stryszowski, starszy ekonomista, OECD.

– Produkty podrobione docierają do Unii Europejskiej skomplikowanymi szlakami handlowymi, przy nadużyciu wielu pośrednich punktów tranzytowych. Problem nadal stanowi wykorzystywanie małych przesyłek, dzięki którym przestępcy mogą ograniczyć ryzyko wykrycia nielegalnych produktów. Poza indywidualnymi działaniami podejmowanymi przez internetowe platformy handlowe, które mają zapobiegać podrabianiu towarów i zmniejszać skalę tego problemu, podmioty te bardzo chętnie  przyłączają się do dobrowolnych inicjatyw takich jak Memorandum of Understanding for Counterfeit Goods czy Product Safety Pledge, które są pomocne w walce z nieuczciwymi sprzedawcami – zauważa Elżbieta Dziuba, ekspertka Konfederacji Lewiatan.

Uczestnicy konferencji podkreślali, że egzekwowanie praw własności intelektualnej powinno uwzględniać potrzebę innowacji i zachowania zasad uczciwej konkurencji. Warto też pamiętać o wykorzystywaniu internetu, w tym internetowych platform handlowych, jako drogi rozpowszechniania podrabianych towarów i środowiska, w którym nowe technologie odgrywają znaczącą rolę. Na platformach internetowych ciąży szczególna odpowiedzialność za przeciwdziałanie naruszeniom praw własności intelektualnej. Ogromną rolę odgrywa również aktywność organów celnych w walce z nielegalnym towarami .W walkę z naruszeniami praw własności intelektualnej, w tym w zwalczanie procederu podrabiania towarów, zaangażowane są najważniejsze międzynarodowe instytucje (WIPO, EUIPO, Komisja Europejska, OECD, EUROPOL).

W trakcie konferencji wskazywano, że prawo własności intelektualnej nie pozostaje obojętne wobec nowych technologii, co ma przełożenie również na pracę polskich instytucji i urzędów. Często wymuszone zmiany wpływają na pracę Urzędu Patentowego oraz rzeczników patentowych, a także ośrodków badawczych. Już teraz na szeroką skalę zakrojone są badania dotyczące zależności między systemami sztucznej inteligencji a własnością intelektualną. Pojawiają się pytania o autorstwo wynalazków stworzonych przez sztuczną inteligencję czy też prawa do danych, które są niezbędne choćby do trenowania systemów AI. To wszystko przekłada się z kolei na przemysł kreatywny, branżę mody, która obecnie w dużym stopniu opiera się na wykorzystaniu nowych technologii.

Nadal wiele wątpliwości pojawia się w związku z możliwością uzyskania ochrony patentowej na wynalazki wspomagane programem komputerowym w obszarze IT. Również to zagadnienie jest kluczowe dla efektywnego budowania ekosystemu innowacji w Polsce. Tym wszystkim wyzwaniom będzie musiała sprostać planowana nowelizacja ustawy Prawo własności przemysłowej.

– Z pewnością w najbliższym czasie uwaga posiadaczy praw własności intelektualnej, pełnomocników, właściwych urzędów oraz konsumentów zwrócona będzie w kierunku Rosji, która dokonała swoistego rodzaju zawieszenia praw własności intelektualnej wobec krajów uznanych za „nieprzyjazne”, w odpowiedzi na nałożone sankcje – dodaje Elżbieta Dziuba.

Konfederacja Lewiatan

 

 

 

 

 

 

Pracodawcy proponują usprawnienie postępowań w sprawach własności intelektualnej
17 marca 2022

Pracodawcy proponują usprawnienie postępowań w sprawach własności intelektualnej

Aby jeszcze bardziej usprawnić postępowania w sprawach własności intelektualnej konieczne są dalsze zmiany dotyczące powództwa oraz terminu na wniesienie odpowiedzi na pozew – uważa Konfederacja Lewiatan.

Pracodawcy pozytywnie oceniają funkcjonowanie wyspecjalizowanych sądów własności intelektualnej, jak i uruchomienie odrębnych postępowań w sprawach własności intelektualnej. W liście do ministra sprawiedliwości zwracają jednak uwagę, że wprowadzenie kilku dodatkowych zmian bardzo usprawniłoby  postępowania.

– Proponujemy, aby zmiana powództwa była dopuszczalna, w określonych przypadkach, w sprawach rozpoznawanych według przepisów o postępowaniu w sprawach własności intelektualnej, w których stosuje się jednocześnie przepisy o postępowaniu w sprawach gospodarczych. Postulujemy też wydłużenie terminu do złożenia odpowiedzi na pozew.  Powinien on być nie krótszy niż jeden miesiąc, a w sprawach szczególnie skomplikowanych nie krótszy niż dwa miesiące – mówi Elżbieta Dziuba, ekspertka Konfederacji Lewiatan.

Zmiany dotyczące powództwa są istotne dla przedsiębiorców ze wszystkich sektorów gospodarki. Przyczynią się do zapewnia pewności obrotu, kształtowania – na możliwie wczesnym etapie funkcjonowania sądów własności intelektualnej – jednolitej linii orzeczniczej oraz usuną obecne wątpliwości interpretacyjne, uwzględniając jednocześnie specyfikę spraw własności intelektualnej. Zapewnią też możliwość pełnego wykorzystania środków uprzednio wprowadzonych nowelizacją ustawy – Kodeks postępowania cywilnego. Zniwelują również nierówne traktowanie podmiotów, których sprawy są rozpoznawane w odrębnym postępowaniu gospodarczym, w stosunku do tych, których reżim ten nie obowiązuje. Przełożą się na zmniejszenie fragmentacji i rozdrobnienia roszczeń, a tym samym przyspieszą  postępowania.

Wydłużenie terminu do złożenia odpowiedzi na pozew nie wpłynie na pogorszenie pozycji prawnej powodów. Nie będzie również opóźniać rozpoznania spraw, lecz przyczyni się do koncentracji materiału dowodowego.

– Celem wszystkich naszych propozycji jest ułatwienie stronom, pełnomocnikom i sądowi prowadzenia spraw, oraz wypełnienie luk w obowiązującym prawie – dodaje Elżbieta Dziuba.

Nowelizacja ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw z 13 lutego 2020 r., która weszła w życie 1 lipca 2020 r., wprowadziła do kodeksu postępowania cywilnego m.in. odrębne postępowanie w sprawach własności intelektualnej, przewidując ich rozpoznawanie w nowo powołanych wyspecjalizowanych wydziałach. Głównym jej celem była specjalizacja i centralizacja obsługi sporów dotyczących własności intelektualnej. Niemniej jednak w trakcie krótkiego obowiązywania ustawy ujawniły się kwestie wymagające ponownego przeanalizowania wprowadzonych rozwiązań.

Konfederacja Lewiatan

 

 

 

Własność intelektualna w unijnej legislacji
22 lutego 2022

Własność intelektualna w unijnej legislacji

Bieżący rok będzie obfitował w znaczące zmiany w unijnych przepisach dotyczących własności intelektualnej. Poza rozpoczęciem funkcjonowania przez Jednolity Sąd Patentowy w ramach jednolitego systemu ochrony patentowej, co planowane jest na koniec 2022r., unijne instytucje chcą zwiększyć ochronę oraz egzekwowanie praw własności intelektualnej m.in. poprzez sformułowanie nowych założeń prawnych w obszarze przeciwdziałania procederowi podrabiania towarów i piractwa.

W tym roku pojawią się również konkretne propozycje regulacji wzorów przemysłowych oraz oznaczeń geograficznych. Działania te będą podejmowane jako implementacja planu działania w sprawie własności intelektualnej (IP Action Plan), który został przyjęty przez Komisję Europejską w listopadzie 2020r.

Unijny zestaw narzędzi przeciwko podrabianiu towarów

Komisja Europejska prowadzi obecnie konsultacje, które mają przyczynić się do opracowania Unijnego zestawu narzędzi przeciwko podrabianiu towarów (EU Toolbox Against Counterfeiting). Głównym celem unijnego zestawu narzędzi będzie wskazanie spójnych i skutecznych działań przeciwko podrabianiu towarów zarówno w internecie, jak i poza nim. EU Toolbox ma przyczynić się do zacieśnienia współpracy między uprawnionymi, pośrednikami oraz krajowymi i unijnymi organami publicznymi, przy efektywnej wymianie informacji między nimi. Zakłada się również, że ta inicjatywa pozytywnie wpłynie na promowanie innowacji i wykorzystanie nowych technologii do zwalczania handlu podrobionymi towarami. W ramach wytycznych i dobrych praktyk, które mają stać się integralną częścią narzędzia, przewiduje się  wyznaczenie krajowego koordynatora ds. egzekwowania praw własności intelektualnej w każdym państwie członkowskim. Jednocześnie unijni decydenci chcą uspójnić EU Toolbox z przepisami Aktu o usługach cyfrowych (DSA), który odnosi się do podmiotów świadczących usługi pośrednictwa internetowego.

Konsultacje zakończą się 3 marca 2022r.

Link do informacji o konsultacjach na stronie Komisji Europejskiej.

Nowe ramy dla patentów niezbędnych do spełnienia normy

Drugą zapowiedzią Komisji Europejskiej w zakresie nowych przepisów z obszaru prawa własności intelektualnej są konsultacje nowych ram dla patentów niezbędnych do spełnienia normy (standard essential patents – SEP), które mają skutkować powstaniem nowej inicjatywy regulacyjnej, połączonej z działaniami nieustawodawczymi.

Komisja Europejska stawia na promowanie wydajnego i zrównoważonego ekosystemu licencjonowania SEP, który będzie uwzględniał interesy posiadaczy SEP oraz podmiotów wdrażających.
Inicjatywa ta ma opierać się na trzech wymienionych filarach polityki:

  1. zwiększenie przejrzystości w zakresie SEP (poprzez np. ujawnianie i aktualizację niektórych informacji w celu poprawy dostępnych publicznie informacji);
  2. zapewnienie jasności w zakresie różnych aspektów FRAND, poprzez opracowanie zasad przewodnich lub procesów służących;
  3. poprawę skuteczności i efektywności egzekwowania prawa (poprzez np. promowanie mediacji, postępowań pojednawczych lub arbitrażu).

Konsultacje zakończą się 9 maja 2022r.

Link do informacji o konsultacjach na stronie Komisji Europejskiej.

Nie są to jednak jedyne zmiany w zakresie patentów jakich możemy się spodziewać. W rezultacie implementacji IP Action Plan, w najbliższym czasie pojawią się również założenia rewizji unijnej legislacji dotyczącej dodatkowych świadectw ochronnych (Supplementary Protection Certificates – SPC).

 


Elżbieta Dziuba, ekspertka Departamentu Rynku Cyfrowego

Artykuł dla lutowego wydania Brussels Headlines – biuletynu europejskiego Lewiatana.