Rok 2022 w działaniach instytucji unijnych w zakresie zdrowia publicznego
15 grudnia 2022

Rok 2022 w działaniach instytucji unijnych w zakresie zdrowia publicznego

fot. Christian Lue / Unsplash

Rok 2022 był ważnym okresem dla wzmocnienia działalności Unii Europejskiej w ochronie zdrowia, obfitował on w liczne projekty legislacyjne.

W październiku zostały przyjęte rozporządzenia w sprawie poważnych transgranicznych zagrożeń zdrowia, rozporządzenie w sprawie rozszerzonego mandatu Europejskiego Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC) oraz rozporządzenie w sprawie ram na wypadek stanów zagrożenia mające na celu przyznanie dodatkowych uprawnień Urzędowi ds. Gotowości i Reagowania na Stany Zagrożenia Zdrowia (HERA). Była to ostatnia część składowa Europejskiej Unii Zdrowotnej.

Rozporządzenie w sprawie poważnych transgranicznych zagrożeń zdrowia wprowadza m.in.: możliwość przyjęcia wspólnych środków na szczeblu UE w celu przeciwdziałania przyszłym transgranicznym zagrożeniom zdrowia, czy mechanizmu w zakresie wspólnego udzielania zamówień na środki medyczne. ECDC będzie mogło wydawać zalecenia Państwom Członkowskim na wypadek zagrożeń dla zdrowia i będzie gospodarzem sieci laboratoriów referencyjnych UE.  W ramach HERA ustanowiona zostanie Rada. Ds. Kryzysów Zdrowotnych, która będzie koordynować dostawy środków medycznych.

W zakresie ochrony danych medycznych Komisja Europejska przygotowała projekt rozporządzenia tworzącego Europejską Przestrzeń Danych dot. Zdrowia. Europejska przestrzeń danych dotyczących zdrowia wspierać będzie lepszą wymianę różnych rodzajów danych medycznych (elektroniczne karty zdrowia, dane genomowe, dane z rejestrów pacjentów itp.), nie tylko do celów związanych z opieką zdrowotną (tak zwane pierwotne wykorzystanie danych), ale także do celów badań naukowych i kształtowania polityki zdrowotnej (tak zwane wtórne wykorzystanie danych).

W maju 2022 r. Komisja Europejska ogłosiła rozpoczęcie prac nad Globalną strategią zdrowotną UE, która ma na celu usprawnienie systemów opieki zdrowotnej, tak aby mogły one skuteczniej zapobiegać globalnym zagrożeniom dla zdrowia i skuteczniej na nie reagować, a także zwalczać wszystkie choroby zakaźne i niezakaźne. 

Co czeka nas w 2023 roku?

Z pewnością instytucje unijne będą dalej pracować nad wpływaniem na zmniejszenie długu zdrowotnego, który narósł podczas pandemii Covid-19. Wymagającym projektem będzie kontynuacja procesu legislacyjnego rozporządzenia wprowadzającego Europejską Przestrzeń Danych dot. Zdrowia. Konfederacja Lewiatan będzie śledziła dla Państwa wszystkie tematy obejmujące zagadnienia zdrowia publicznego.

 


Kacper Olejniczak, ekspert Konfederacji Lewiatan

Artykuł dla grudniowego wydania Brussels Headlines – europejskiego biuletynu Lewiatana

Zielona transformacja. Będzie mniej chorób zawodowych i więcej miejsc pracy
13 grudnia 2022

Zielona transformacja. Będzie mniej chorób zawodowych i więcej miejsc pracy

Wiele osób, które pracują w branżach, które będą wygaszane, np. w górnictwie, znajdzie zatrudnienie w zielonej gospodarce. Spadnie liczba chorób zawodowych i wypadków związanych z wydobyciem i przetwarzaniem paliw stałych. Poprawi się stan zdrowia psychicznego pracowników, ponieważ będzie dużo ofert zatrudnienia w zielonym sektorze – wynika z raportu „Pozytywny wpływ zielonej transformacji na zdrowie”, który przygotowała Konfederacja Lewiatan.

Pandemia COVID-19 wyhamowała niektóre działania w UE dotyczące inwestycji w zieloną gospodarkę. Jednak w związku z Planem Odbudowy po pandemii oraz przyspieszeniem  transformacji po rosyjskiej agresji w Ukrainie można się spodziewać intensywnego wzrostu zatrudnienia w wielu branżach.

– Zielona transformacja  spowoduje, że w najbliższych latach powstanie wiele nowych miejsc pracy. Niektóre zawody zostaną zastąpione innymi, część będzie zdefiniowana na nowo poprzez zmianę otaczającej rzeczywistości. Zielone miejsca pracy pojawią się w ekoprzemyśle, ale także w zrównoważonym rolnictwie czy turystyce – mówi Roksana Kozłowska, ekspertka Konfederacji Lewiatan, koordynatorka Rady ds. Zielonej Transformacji.

Według Komisji Europejskiej tylko w zakresie gospodarowania odpadami UE mogłaby stworzyć ponad 400 tys. nowych miejsc pracy. Branża budowlana zwiększyłaby zatrudnienie o 400 tys. pracowników dzięki poprawie efektywności energetycznej budynków. Bardziej ekologiczny przemysł chemiczny mógłby dać w najbliższych latach więcej miejsc pracy niż ma obecnie.

Duże zmiany nastąpią w energetyce, gdzie wzrośnie zapotrzebowanie m.in: na pracowników zajmujących się wymianą infrastruktury energetycznej, projektantów i producentów elementów morskich lub lądowych farm wiatrowych, instalatorów farm wiatrowych, serwisantów, pracowników realizujących rozbudowę i dostosowanie portów przesyłowych, doradców w zakresie fotowoltaiki, monterów instalacji, specjalistów od rekultywacji terenów pokopalnianych, czy ds. naprawy i obsługi osobowych samochodów elektrycznych.

Programy kształcenia „zielonych umiejętności” powinny  uwzględniać też rozwijanie tzw. kompetencji miękkich, takich jak świadomość i szacunek dla środowiska, chęć uczenia się o zrównoważonym rozwoju czy umiejętności pracy zespołowej nad poszukiwaniem rozwiązywań ograniczających ślad węglowy danej firmy czy organizacji.

Zielona transformacja przyczyni się też do poprawy stanu zdrowia psychicznego obywateli wskutek minimalizowania lęku związanego z kryzysem klimatycznym i środowiskowym. Społeczeństwo będzie mniej narażone na  szkodliwe zanieczyszczenia powietrza, wód, gleb, chemikalia, pestycydy, cząstki mikroplastiku, tworzyw sztucznych i wszelkich innych substancji dostających się do organizmu i prowadzących w nim do stanów patologicznych. Poprawa stanu zdrowia psychicznego nastąpi również w wyniku zmniejszenia lęku związanego z kryzysem energetycznym, zależnością od importu paliw kopalnych i niestabilnej sytuacji na rynku energii, łagodzona przez świadomość inwestycji w odnawialne źródła energii i budowy niskoemisyjnej, zrównoważonej i odpornej na kryzysy gospodarki UE.

Autorzy raportu przygotowali również rekomendacje dla przedsiębiorców, którzy będą uczestniczyć w zielonej transformacji. Wskazują w nich na:

– Aktywne korzystanie  przez firmy z unijnych funduszy przy realizacji celów zielonej gospodarki,

– Każdorazowe przeprowadzanie rzetelnej oceny oddziaływania na zdrowie wszystkich decyzji strategicznych czy inwestycji,

– Wykluczenie inwestycji powiązanych bezpośrednio lub pośrednio z wysokoemisyjną, zanieczyszczającą gospodarką węglową,

– Regularne konsultacje ze specjalistami zdrowia publicznego w zakresie określenia potencjalnych skutków zdrowotnych konkretnych decyzji strategicznych,

– Zapewnianie stabilnego zatrudnienia pracownikom oraz dbałość o ich dobrostan psychofizyczny,

– Korzystanie z dobrych praktyk i wymiany doświadczeń pomiędzy przedsiębiorcami w UE,

– Wcześniejsze przygotowanie się do nowych regulacji w celu spełnienia ambitnych norm i założeń Europejskiego Zielonego Ładu.

Raport „Pozytywny wpływ zielonej transformacji na zdrowie”

 Konfederacja Lewiatan

Jak zielona transformacja wpływa na zdrowie? Zapraszamy na premierę raportu
25 listopada 2022

Jak zielona transformacja wpływa na zdrowie? Zapraszamy na premierę raportu

Zapraszamy na premierę raportu, który przedstawia pozytywne skutki zdrowotne wprowadzenia opracowanych i planowanych inicjatyw oraz strategii dla mieszkańców Unii Europejskiej i środowiska na jej terenie.

Konfederacja Lewiatan zaprasza na prezentację raportu „Pozytywny wpływ Zielonej Transformacji na zdrowie”, która odbędzie się w formie webinaru w środę, 14 grudnia 2022 r. w godz. 10-12. Zapraszamy też na mini-panel w formie dyskusji po webinarze.

Wprowadzenie rozwiązań i strategii zawartych w EGD nie tylko ma szansę wyhamować przyspieszający proces zmiany klimatu, ale może też poprawić jakość zdrowia i życia mieszkańców i mieszkanek UE.

Wpływ inwestycji w niskoemisyjne gałęzie gospodarki na zdrowie

Dzięki inwestycjom w niskoemisyjne gałęzie gospodarki i kompleksowemu podejściu do tematu transformacji ekologicznej UE ma szansę stać się pierwszą światową zrównoważoną i nowoczesną gospodarką, która stawia zdrowie publiczne w centrum uwagi i dyskusji na temat planowanych strategii i rozwiązań. Dotyczy to zwłaszcza odejścia od paliw kopalnych na rzecz odnawialnych źródeł energii, ochrony powietrza, wód i gleb, zachowaniu i odbudowie  bioróżnorodności, regulacji dotyczących chemikaliów czy gospodarce o obiegu zamkniętym.

Po prezentacji głównych wniosków z raportu, w drugiej części spotkania, zapraszamy na mini-panel w formie dyskusji, w której udział wezmą Weronika Michalak – dyrektorka polskiego oddziału międzynarodowej organizacji Health and Environment Alliance (HEAL) i Kacper Olejniczak – ekspert ds. branży life sciences Konfederacji Lewiatan. Moderować dyskusję będzie Roksana Kozłowska – koordynatorka Rady ds. Zielonej Transformacji.

Pełna treść raportu, zostanie opublikowana na stronie Konfederacji Lewiatan w dniu webinarium. Zachęcamy do udziału w wydarzeniu i aktywnej dyskusji!

Europejski Zielony Ład

W 2015 roku, podczas XXI konferencji ONZ dotyczącej zmiany klimatu, przyjęto tzw. Porozumienie Paryskie. Dokument zobowiązywał wszystkie kraje zrzeszone pod egidą Narodów Zjednoczonych, do przedstawienia do 2020 roku długoterminowych scenariuszy ograniczenia emisji gazów cieplarnianych, które wpływają na ocieplanie się klimatu.

Ograniczenie ich produkcji to niezbędny krok do zachowania stabilności klimatycznej na Ziemi. W 2019 roku opublikowano założenia Europejskiego Zielonego Ładu, który stał się odpowiedzią Unii Europejskiej na Porozumienie Paryskie. Europejski Zielony Ład to pakiet inicjatyw politycznych, których celem jest skierowanie UE na drogę transformacji ekologicznej, ostatecznie zaś – osiągnięcie neutralności klimatycznej do 2050 r.

EGD (z ang. European Green Deal) obejmuje strategie, instrumenty i inicjatywy ze ściśle powiązanych ze sobą obszarów działania: w dziedzinie klimatu, środowiska, energii, transportu, przemysłu, rolnictwa oraz zrównoważonego finansowania. Jego celem jest poprawa zdrowia publicznego i dobrostanu mieszkanek i mieszkańców UE oraz zapewnienie konkurencyjnej pozycji na światowym rynku. Ich realizacja pozwoli Europie stać się pierwszym kontynentem neutralnym dla klimatu.

RepowerEU

W 2022 roku, w związku z kryzysem energetycznym związanym z rosyjską agresją na Ukrainę plan wzbogacono o kolejny pakiet nazwany RepowerEU. Zakłada on wzmocnienie bezpieczeństwa energetycznego członków Unii Europejskiej. Wszystkie te działania i obszary mają także szansę pozytywnie wpłynąć na stan zdrowia publicznego w UE – które w dużym stopniu odczuwa już następstwa kryzysu klimatycznego, silnego zanieczyszczenia powietrza, wód i gleb, czy skutki pandemii COVID-19, destabilizującej funkcjonowanie systemów ochrony zdrowia.

 

Zdrowie publiczne w Unii Europejskiej – potrzeba nowej podstawy prawnej?
23 listopada 2022

Zdrowie publiczne w Unii Europejskiej – potrzeba nowej podstawy prawnej?

fot. CDC / Unsplash

Czy potrzebne jest wzmocnienie kompetencji UE w zakresie zdrowia publicznego? Kompetencje Unii Europejskiej w zakresie ochrony zdrowia są mocno ograniczone.

Główną rolę odgrywa tutaj art. 168 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Unia uzupełnia polityki krajowe, głównie skupiając się na działaniach koordynujących i wprowadzających jednolite standardy (poza obszarem leków i wyrobów medycznych, gdzie Unia ma szersze uprawnienia). Działalność KE wskazują na rosnące znaczenie obszaru zdrowia publicznego w UE. Obserwujemy wzrost znaczenia zdrowia publicznego w działaniach instytucji europejskich, które stopniowo powiększają swoje kompetencje w tym obszarze bez zmiany traktatów unijnych. Można się zastanawiać się czy takie działanie (na które widzimy zgodę Państw Członkowskich) doprowadzi w niedalekiej przyszłości do zmian traktatów unijnych i oficjalne przekazanie kompetencji w zakresie zdrowia na poziom UE.

Działania dot. zdrowia publicznego wynikające z innej podstawy prawnej

KE przedstawiła propozycję Europejskiej Przestrzeni Danych Dotyczących Zdrowia, która ma duży wpływ na zdrowie publiczne, ale jego podstawą prawna nie wynika bezpośrednio z art. 168. Dodatkowo, warto zaznaczyć, że propozycja prawna została przedstawiona przez KE, ale infrastruktura do stosowania rozwiązań w niej zawartych tworzona jest przez Państwa Członkowskie.  Kwestie zdrowotne pojawiają się także w zakresie prawa żywnościowego, które obecnie podlega szerokim konsultacjom w związku ze strategią „Od pola do stołu”, np. bezpieczeństwo żywności czy materiały mające kontakt z żywnością. Także regulacje dot. rynku wewnętrznego mają wpływ na zdrowie – swobodny przepływ pracowników ochrony zdrowia.

Można zaobserwować, że inicjatywy KE dotyczące zdrowia wynikają z różnych podstaw prawnych, niekoniecznie bezpośrednio odwołujących się do zdrowia publicznego. Jednak w świetle wyników Konferencji na temat przyszłości Europy i rosnącego długu zdrowotnego, unijne działania w tym obszarze będą zwiększać swoją intensywność. Dlatego otwartym pozostaje pytanie o zmiany w zakresie art. 168 TFUE i przekazanie szerszych uprawnień instytucjom unijnym w zakresie ochrony zdrowia.


Kacper Olejniczak, ekspert ds. branży life sciences

Artykuł dla listopadowego wydania Brussels Headlines, newslettera europejskiego Konfederacji Lewiatan

Unia Europejska zmienia zalecenia w sprawie diagnostyki nowotworów
26 września 2022

Unia Europejska zmienia zalecenia w sprawie diagnostyki nowotworów

Po prawie 20 latach Unia Europejska zmienia zalecenia dotyczące diagnostyki nowotworów. Unijny program badań przesiewowych w kierunku raka będzie częścią europejskiego planu walki z rakiem.

Instytucje unijne chcą wspierać państwa członkowskie w zwiększeniu liczby badań przesiewowych. Zmiana zaleceń wynika z analizy najnowszych badań naukowych.

Celem instytucji unijnych jest wsparcie państw zzłonkowskich w taki sposób, by do 2025 r. 90 proc. osób w UE, które kwalifikują się do badań przesiewowych w kierunku raka piersi, szyjki macicy i jelita grubego, otrzymało możliwość zrobienia takich badań. W nowym zaleceniu rozszerzono również zorganizowane badania przesiewowe populacji w kierunku raka, tak aby obejmowały one nowotwory płuc, prostaty i – w pewnych okolicznościach – żołądka. W celu wdrożenia zaleceń dostępne jest wsparcie finansowe z Programy UE dla zdrowia – 38,5 mln euro i z programy Horyzont Europa – 60 mln euro.

Stella Kyriakides, komisarz ds. zdrowia i bezpieczeństwa żywności, wskazuje, że: „Dzięki naszym nowym zaleceniom unijny program badań przesiewowych w kierunku raka obejmie rodzaje nowotworów, które łącznie stanowią prawie 55 proc. wszystkich nowych przypadków diagnozowanych co roku w UE. Nasze nowe zalecenia, oparte na dowodach naukowych i wybitnych wynikach badań nad rakiem z ostatnich 20 lat, wzmocnią nasze działania w całej UE na rzecz wczesnego działania i wypełnienia luki wynikającej z wpływu COVID-19 na diagnostykę nowotworów”. 

Szczegółowe zmiany dotyczące konkretnych zaleceń można znaleźć pod następującymi linkami: Zalecenia i załącznik


Kacper Olejniczak, ekspert ds. branży life sciences

Artykuł dla wrześniowego wydania Brussels Headlines, newslettera europejskiego Konfederacji Lewiatan

 

Zdrowie. Opiekę koordynowaną trzeba dobrze przygotować
29 sierpnia 2022

Zdrowie. Opiekę koordynowaną trzeba dobrze przygotować

Wprowadzenie opieki koordynowanej w ramach podstawowej opieki zdrowotnej powinno być dobrze przygotowane i uzgodnione ze wszystkimi zainteresowanymi, a także poprzedzone odpowiednio długim vacatio legis – uważa Konfederacja Lewiatan.

Właśnie trwają konsultacje rozporządzenia ministra zdrowia w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej. Poradnie podstawowej opieki zdrowotnej(POZ) będą mogły przejąć prowadzenie części pacjentów przewlekle chorych. Opieka koordynowana dotyczyć będzie porady kompleksowej, badań diagnostycznych, konsultacji specjalistycznych, porad edukacyjnych oraz konsultacji dietetyków.

Termin wejścia w życie przepisów jest olbrzymim wyzwaniem z uwagi na ogromną skalę nowych wymagań dotyczących zapewnienia realizacji wielu deficytowych na rynku usług jako świadczeń gwarantowanych.

– Wprowadzenie opieki koordynowanej w ramach podstawowej opieki zdrowotnej nie powinno być realizowane w nieuzasadnionym pośpiechu, bez uprzedniej analizy możliwości spełnienia nowych wymagań, bez spokojnego i rzetelnego przygotowania i szerokiego skonsultowania taryf proponowanych przez Radę Taryfikacji AOTMiT – podkreśla Anna Rulkiewicz, wiceprezydent Konfederacji Lewiatan.

Wejście w życie przepisów regulujących powyższe zagadnienie powinno być poprzedzone odpowiednio długim vacatio legis, które pozwoli na przygotowanie i poddanie konsultacjom projektu taryf i zasad finansowania przez NFZ. Tak duża systemowa zmiana powinna być wprowadzona z 6-9 miesięcznym vacatio legis.

Dopiero po uzyskaniu kompletnej wiedzy na temat zasad finansowania opieki koordynowanej oraz zasady ustalania limitu „budżetu powierzonego” przez NFZ  podmioty lecznicze będą mogły przeprowadzić rzetelną analizę możliwości podjęcia się realizacji tego typu opieki w POZ.

– Kolejnym argumentem za odpowiednio długim okresem przygotowania się do wprowadzenia opieki koordynowanej jest prawdopodobieństwo pojawienia się przypadków braku możliwości zapewnienia dostępności do świadczeń w ramach tej opieki przez wszystkich świadczeniodawców (szczególnie małe podmioty na prowincji). W tym przypadku warto wprowadzić fakultatywność realizacji tych świadczeń – dodaje Kacper Olejniczak, ekspert ds. branży Life Sciences Konfederacji Lewiatan.

Wiele podmiotów leczniczych będących świadczeniodawcami POZ nie będzie w stanie zabezpieczyć dostępności do tak szerokiej listy badań dodatkowych i konsultacji specjalistycznych (np. biopsji cienkoigłowej tarczycy, prób wysiłkowych i badań holterowskich, konsultacji alergologa itp.)

Konfederacja Lewiatan

 

29 lipca 2022

Pacjenci ucierpią na ograniczeniach w dostawach prądu

Jeśli nie zmienimy obowiązujących przepisów to potencjalne ograniczenia w dostawach prądu dotknąć mogą znaczącą część placówek ochrony zdrowia.

W tej sytuacji nie będzie możliwe zapewnienie pacjentom odpowiedniej opieki  – ostrzega Konfederacja Lewiatan.

W rozporządzeniu Rady Ministrów dotyczącym m.in. szczegółowych zasad i trybu wprowadzania ograniczeń  w dostarczaniu energii elektrycznej, nie przewidziano rozwiązań, które zapewniłyby niezakłócone funkcjonowanie placówek ochrony zdrowia.

Co prawda, rozporządzenie zawiera przepisy zapewniające niektórym podmiotom ochronę przed ograniczeniami, jednakże dotyczą one jedynie  szpitali i obiektów ratownictwa medycznego.

– Zdrowie dla człowieka ma wartość nadrzędną, dlatego nawet w sytuacji wyższej konieczności należy szukać rozwiązań, które dadzą pacjentowi gwarancję uzyskania niezbędnej pomocy medycznej. Jestem przekonana, że przepisy w obecnym kształcie nie spełnią oczekiwań społecznych względem funkcjonowania systemu ochrony zdrowia. Dlatego apelujemy do rządzących o wyłączenie z ograniczeń dostaw prądu podmiotów realizujących w Polsce świadczenia zdrowotne   – mówi Anna Rulkiewicz, wiceprezydent Konfederacji Lewiatan.   

– Potencjalne ograniczenia w dostawach prądu dotknąć mogą w szczególności podstawową opiekę zdrowotną oraz ambulatoryjną, które zapewniają opiekę największym grupom pacjentów.  Trudno wyobrazić sobie, w przypadku pogorszenia sytuacji epidemicznej, aby możliwe było zapewnienie im odpowiedniej opieki. Dlatego ochroną przed ograniczeniami w dostawach i poborze prądu powinni być objęci wszyscy odbiorcy udzielający świadczeń zdrowotnych – podkreśla Kacper Olejniczak, ekspert Konfederacji Lewiatan.

Zapewnienie niezakłóconego funkcjonowania szpitali i ratownictwa medycznego nie będzie wystarczające, jeżeli jednostki te musiałyby przejąć także opiekę nad pacjentami w lżejszym stanie, którym normalnie wystarczyłaby pomoc ambulatoryjna.

Konfederacja Lewiatan

Globalna strategia zdrowotna UE – czego będzie dotyczyła?
29 czerwca 2022

Globalna strategia zdrowotna UE – czego będzie dotyczyła?

fot. Natanael Melchor / Unsplash

Podstawą do działań globalnych Unii Europejskiej jest program „Global Gateway”. Jest to strategia, która ma na celu rozwiązanie globalnych problemów takim jak przeciwdziałanie zmianie klimatu, reforma systemów opieki zdrowotnej oraz poprawa konkurencyjności i bezpieczeństwa globalnych łańcuchów dostaw.

W latach 2021-2027 instytucje UE i Państwa Członkowskie uruchomią inwestycje o wartości 300 mld euro. W zakresie ochrony zdrowia, jednym z celów programu jest wzmocnienie łańcuchów dostaw i rozwój produkcji lokalnej produktów farmaceutycznych. UE będzie współpracować z krajami partnerskimi, aby zdywersyfikować łańcuchy dostaw produktów farmaceutycznych.

W maju bieżącego roku, podczas spotkania Ministrów Zdrowia Grupy G7 Stella Kyriakides (komisarz UE ds. zdrowia i bezpieczeństwa żywności) i Jutta Urpilainen (komisarz UE ds. partnerstw międzynarodowych) ogłosiły rozpoczęcie prac nad Globalną strategią zdrowotną UE (EU Global Health Strategy). Wspomniana strategia ma być częścią programu Global Gateway.

W ocenie przedstawicielek Komisji Europejskiej problemy zdrowotne muszą być rozwiązane w skali globalnej. UE będzie się starała usprawniać systemy opieki zdrowotnej, tak aby mogły one skuteczniej zapobiegać globalnym zagrożeniom dla zdrowia i skuteczniej na nie reagować, a także zwalczać wszystkie choroby zakaźne i niezakaźne.

Zgodnie ze słowami Stelli Kyriakides i Jutty Urpilainen: „Musimy zawrzeć silne strategiczne partnerstwa w dziedzinie zdrowia z innymi regionami świata. Musimy wzmocnić lokalny potencjał produkcyjny w dziedzinie ochrony zdrowia, zarówno w Afryce, jak i poza nią. W naszych działaniach musimy postawić na podejście „Jedno zdrowie”, uznając nierozerwalny związek między zdrowiem ludzi, zwierząt, roślin i ich wspólnego środowiska”.

Konfederacja Lewiatan będzie monitorować rozwój Globalnej strategii zdrowotnej i informować członków o potencjalnych możliwościach włączenia się biznesu do tejże strategii.

 


Kacper Olejniczak, ekspert Lewiatana ds. branży life sciences.

Artykuł dla czerwcowego wydania Brussels Headlines – newslettera europejskiego Konfederacji Lewiatan

Europejska przestrzeń danych dotyczących zdrowia – nowe RODO dla ochrony zdrowia?
22 kwietnia 2022

Europejska przestrzeń danych dotyczących zdrowia – nowe RODO dla ochrony zdrowia?

fot. National Cancer Institute / Unsplash

W 2018 roku Unia Europejska wprowadziła rewolucję w zakresie ochrony danych osobowych. Na terenie całej Unii zaczęto stosować RODO. Była to duża zmiana dla wielu sektorów gospodarki, w tym dla ochrony zdrowia i przemysłu Life Sciences.

RODO wprowadziło nowe obowiązki dotyczące przetwarzania danych osobowych i nowe definicje, w tym np. definicje danych genetycznych czy danych dotyczących zdrowia.

Jednocześnie pomimo celu jakim była harmonizacja tej gałęzi prawa, wiele aspektów przetwarzania danych osobowych w zakresie ochrony zdrowia i przemysłu Life Sciences nie zostało ujednoliconych, w niektórych obszarach nawet umożliwiając Państwom Członkowskim przyjmowanie własnych regulacji. Dotyczy aspektów to istotnych z punktu widzenia nowoczesnej medycyny – danych genetycznych czy badań biomedycznych.

W świetle doświadczeń pandemii COVID – 19 i ogromnego znaczenia danych medycznych dla badań naukowych Unia Europejska zdecydowała o stworzeniu przepisów regulujących szczegółowo przetwarzanie danych dotyczących zdrowia, żeby w ten sposób usunąć luki jakie pozostawiło RODO.

Europejska Przestrzeń Danych Dotyczących Zdrowia – jakie ma cele?

Europejska przestrzeń danych dotyczących zdrowia wspierać będzie lepszą wymianę różnych rodzajów danych dotyczących zdrowia (elektroniczna dokumentacja medyczna, dane genomowe, dane z rejestrów pacjentów itp.), nie tylko do celów związanych z opieką zdrowotną (tak zwane pierwotne wykorzystanie danych), ale także do celów badań naukowych i kształtowania polityki zdrowotnej (tak zwane wtórne wykorzystanie danych).

Komisja Europejska planowała przedstawienie projektu aktu legislacyjnego w kwietniu tego roku. Do tej pory jeszcze się to nie stało, ale pewne informacje dotyczące kształtu rozwiązań legislacyjnych krążą po Brukseli, m.in.:

  • Komisja Europejska planuje powołać Europejską Radę Danych Cyfrowych i Zdrowotnych, aby zapewnić współpracę między właściwymi organami krajowymi, w szczególności w zakresie związku między pierwotnym i wtórnym wykorzystaniem elektronicznych danych zdrowotnych;
  • Regulacja będzie określać prawa i obowiązki: pacjentów, pracowników służby zdrowia, aptek i dostawców systemów elektronicznych dla elektronicznej dokumentacji medycznej; pracownicy służby zdrowia i apteki korzystające z systemów elektronicznej dokumentacji medycznej będą musieli ustanowić plany zarządzania ryzykiem i bezpieczeństwa.

Konfederacja Lewiatan czeka na oficjalne zaprezentowanie projektu aktu legislacyjnego. Będziemy bacznie śledzić ten temat i informować o zmianach, które mogą mieć wpływ na funkcjonowanie ochrony zdrowia i biznesu z nią związanego.


Kacper Olejniczak, ekspert ds. life sciences

Artykuł dla kwietniowego wydania newslettera Brussels Headlines

Jak zorganizować opiekę zdrowotną dla uchodźców z Ukrainy?
15 marca 2022

Jak zorganizować opiekę zdrowotną dla uchodźców z Ukrainy?

Doprecyzowanie statusu prawnego uchodźcy, koordynacja doraźnej pomocy medycznej przy przekraczaniu granicy, uzgodnienie zasad finansowania świadczeń medycznych w obecnych warunkach prawnych, utworzenie rejestru uchodźców wojennych czy angażowanie ukraińskiego personelu medycznego – to niektóre propozycje rozwiązań dotyczące opieki zdrowotnej dla uchodźców z Ukrainy, które przygotowali eksperci Lewiatana i firm członkowskich.

Propozycje pracodawców znajdziesz tutaj. Propozycje rozwiązań dotyczących opieki zdrowotnej dotyczące pomocy dla uchodźców wojennych z Ukrainy

Kryzys wywołany działaniami wojennymi w Ukrainie i związana z tym skala przemieszczania się uchodźców oznaczają konieczność podjęcia pilnych działań pomocowych, między innymi w zakresie opieki medycznej. Doświadczenia wojenne uchodźców i trudne warunki podróży stanowią dodatkowe ryzyko zdrowotne, co znacząco podwyższa priorytet tych działań.

 – Wprowadzane regulacje nie mogą zdusić energii i bezprecedensowej woli pomocy, jaką widzimy w naszym społeczeństwie. Z tego względu powinniśmy częściej mówić o koordynacji działań, niż ich centralizacji. Jednocześnie analizując funkcjonujący dziś w Polsce system ochrony zdrowia trudno jest nie mieć obaw, czy jako państwo jesteśmy w stanie sprostać wyzwaniom jakie niesie ze sobą kolejny duży kryzys. Tymczasem obecnie obowiązujące rozwiązania nadal nie wykorzystują w pełni potencjału jaki jest dostępny na polskim rynku opieki zdrowotnej. Prywatni świadczeniodawcy posiadają infrastrukturę, doświadczenie i zasoby kadrowe, które mogą stanowić istotną wartość i uzupełnienie publicznego systemu w zabezpieczaniu rosnących potrzeb zdrowotnych pacjentów. To czas, kiedy świadczeniodawcy niepubliczni powinni stać się komplementarną częścią tego systemu – mówi Anna Rulkiewicz, prezes Grupy LUX MED.

– System ochrony zdrowia, obciążony nowymi zadaniami, wymaga dodatkowego finansowania. W perspektywie krótkoterminowej konieczne jest wskazanie specjalnych środków finansowych w ramach działań doraźnych, zaś docelowo ukształtowanie systemu uwzględniającego wspólne, międzynarodowe finansowanie w ramach funduszu celowego opartego na zasadzie solidaryzmu – mówi Kacper Olejniczak, ekspert Konfederacji Lewiatan.

Bezpośrednio po przekroczeniu granicy uchodźcy potrzebujący natychmiastowej pomocy medycznej mogą skorzystać z doraźnie zorganizowanych punktów. Potrzebna jest tu odpowiednia koordynacja i bieżące reagowanie na skalę migracji oraz potrzeby w zakresie zaopatrzenia w leki i środki opatrunkowe. Na kolejnych etapach konieczne jest ustalenie statusu uchodźcy oraz zapewnienie planowej organizacji opieki medycznej i trybu jej finansowania, wraz z formalnym nadaniem uprawnień do korzystania ze świadczeń.

Szczególne znaczenie ma dostępność personelu medycznego, ograniczona już wcześniej z powodu zaangażowania w zwalczanie pandemii koronawirusa i jej następstw. Wskazane jest pilne angażowanie personelu spośród uchodźców, dzięki czemu obniża się bariera językowa, a także zapewniona jest ciągłość pracy zawodowej.

Konfederacja Lewiatan