Konferencja Prezydentów BusinessEurope (CoPres) – o konieczności wzmacniania unijnej konkurencyjności
25 listopada 2022

Konferencja Prezydentów BusinessEurope (CoPres) – o konieczności wzmacniania unijnej konkurencyjności

fot. BusinessEurope

Prezydenci federacji BusinessEurope spotkali się 25 listopada w stolicy Szwecji, aby przekazać na ręce premiera Szwecji Deklaracje sztokholmską, czyli listę priorytetów biznesu dla szwedzkiej prezydencji w Radzie UE, która rozpocznie się 1 stycznia 2023r.

Była to także okazja do dyskusji z przedstawicielami administracji Szwecji oraz Komisji Europejskiej nt. potrzeby wzmacniania konkurencyjności unijnej gospodarki w dobie kryzysu. Podczas CoPres w Sztokholmie dyskutowano także o przyszłości BusinessEurope i roli federacji pracodawców w trudnych dla UE czasach. Prezydent Lewiatana Maciej Witucki został wybrany wiceprezydentem BusinessEurope i specjalnym wysłannikiem ds. Ukrainy.

Dzień wcześniej, podczas gali w sztokholmskim ratuszu, mieliśmy okazję posłuchać premiera Szwecji, Ulfa Kristerssona z liberalno-konserwatywnej Umiarkowanej Partii Koalicyjnej, który przedstawił najważniejsze obszary szwedzkiego przewodnictwa w UE. Według Kristerssona, Unia jest odpowiedzią na kryzys i tylko poprzez wspólny wysiłek pokonamy trudności, z którymi mierzy się Europa, jak wysokie ceny energii, inflacja, zagrożenie dla bezpieczeństwa ze strony Rosji i coraz słabsza pozycja UE globalnie. Premier wymienił priorytety prezydencji: po pierwsze Ukraina i wsparcie dla tego kraju, po drugie – zielona transformacja i uniezależnienie od dostaw z Rosji, po trzecie – konkurencyjność, oznaczająca konieczność budowania coraz silniejszego jednolitego rynku UE, wolny handel oraz wsparcie innowacji. Premier Kristersson podkreślił, że realizacja tej agendy nie jest możliwa bez bliskiej współpracy z biznesem.

Dyskusja o priorytetach szwedzkiej prezydencji była kontynuowana podczas CoPres w ramach wymiany zdań z Jessiką Roswall, szwedzką ministrą ds. UE. Roswall podkreśliła, że Ukraina i jej wsparcie jest najważniejszym priorytetem oraz że Europa powinna wziąć większą odpowiedzialność za własne bezpieczeństwo. Konkurencyjność firm europejskich musi być postawiona w centrum zainteresowania UE, poprzez: wzmocnienie znaczenia UE w wymiarze globalnym, lepszą jakość prawa, inwestycje w inowacyjność oraz przyciąganie talentów.

Gościem specjalnym CoPres był komisarz Thierry Breton, który zapewniał o wsparciu Komisji Europejskiej dla firm. Breton także podkreślił wagę wsparcia UE dla Ukrainy w kilku obszarach: wsparcie militarne (10bln euro przekazane przez UE); wsparcie gospodarki Ukrainy (18 bln euro na funkcjonowanie państwa); energia (Ukraina polega na UE w zakresie dostaw energii); migracja (Polska wykonała fantastyczną robotę, ale musimy się przygotować na kolejną falę uchodźców). Komisarz zauważył, że Putin wypowiedział kolejną wojnę Europie – wojnę w zakresie dostaw energii. Musimy, jako UE, wykonać duży wysiłek, aby zbudować odporność unijnej gospodarki. Henryka Bochniarz, Przewodnicząca Rady Głównej KL, apelowała do Breton oraz prezydentów federacji BE o europejską odpowiedź w zakresie wsparcia uchodźców z Ukrainy. Zauważyła, że jesteśmy w momencie krytycznym tej wojny, a decyzja jak ma się ona skończyć należy do Ukraińców. Bochniarz podkreśliła, że pomoc Ukrainie jest naszą, europejską odpowiedzialnością. Breton zgodził się z tymi argumentami i zapewnił o wsparciu ze strony KE. To, czego potrzebujemy w kontekście Ukrainy, to przywództwo, solidarność i jedność.

Deklaracja sztokholmska – wezwanie unijnych decydentów do wsparcia konkurencyjności biznesu europejskiego
25 listopada 2022

Deklaracja sztokholmska – wezwanie unijnych decydentów do wsparcia konkurencyjności biznesu europejskiego

CoPres w Sztokholmie/ fot. BusinessEurope

W dokumencie przekazanym na ręce szwedzkiego premiera U. Kristerssona oraz komisarza T. Bretona, BusinessEurope apeluje do unijnych instytucji o stworzenie warunków sprzyjających długoterminowej konkurencyjności, wzrostowi i zatrudnieniu w UE, jak również o szybką odpowiedź na bezpośrednie ryzyko niedoborów dostaw i wysokich cen energii.

Czterdzieści federacji członkowskich BusinessEurope (BE) wzywa Unię Europejską do powrotu do jej podstawowych zasad, czyli budowy pokoju i dobrobytu poprzez integrację handlową i gospodarczą. Takie podejście ma kluczowe znaczenie w związku z wojną na Ukrainie i nową sytuacją geopolityczną. Oto priorytety BE dla szwedzkiej prezydencji w Radzie UE, która rozpocznie się w styczniu 2023r.

  1. Skuteczne rozwiązania związane z kryzysem energetycznym i zieloną transformacją

Biznes europejski popiera dekarbonizację unijnej gospodarki, ale musimy uniknąć deindustrializacji Europy. Obecny kryzys dramatycznie zwiększa to ryzyko i wiele firm przenosi częściowo lub całkowicie swoją produkcję poza Europę. Średnie roczne ceny detaliczne gazu dla odbiorców przemysłowych w UE wzrosły dwukrotnie w porównaniu do cen energii dla gospodarstw domowych i są znacznie wyższe niż w innych częściach świata. Coraz więcej firm jest zmuszonych do ograniczenia produkcji. W związku z oczekiwanym wygaśnięciem długoterminowych kontraktów energetycznych lub zabezpieczeń wielu firm w nadchodzących miesiącach oraz przy braku odważnych decyzji politycznych, sytuacja ulegnie pogorszeniu.

Pilnie potrzebujemy tymczasowych ram kryzysowych na poziomie UE, aby złagodzić gwałtownie rosnące ceny energii. Liczymy na to, że prezydencja szwedzka dołoży wszelkich starań, aby skoordynowana europejska reakcja doprowadziła do skutecznego obniżenia rachunków za energię dla przedsiębiorstw i gospodarstw domowych. Jednym z możliwych rozwiązań jest tymczasowe oddzielenie cen energii elektrycznej od cen gazu (decoupling).

  1. Lepsze stanowienie prawa

Lepsze stanowienie prawa, zmniejszanie obciążeń dla przedsiębiorstw i ocena wpływu unijnej legislacji na konkurencyjność firm europejskich w kontekście międzynarodowym są teraz ważniejsze niż kiedykolwiek przedtem. Liczymy na to, że prezydencja szwedzka, wspólnie z Komisją Europejską i Parlamentem Europejskim, dołoży wszelkich starań, aby zapewnić, że nowa unijna legislacja będzie sprzyjać wzmacnianiu unijnej konkurencyjności, a nie odwrotnie.

Musimy w UE unikać niepotrzebnych zmian prawa, takich jak dyrektywa w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych (PPWD). W obecnych okolicznościach szczególnie ważne jest wspieranie europejskich przedsiębiorstw w ich wysiłkach zmierzających do radzenia sobie z napiętą sytuacją geopolityczną, bez nakładania na nich dodatkowych obciążeń.

  1. Wzmocnienie i pogłębienie jednolitego rynku UE

Podstawą naszej konkurencyjności jest dobrze funkcjonujący jednolity rynek. Instrument nadzwyczajny jednolitego rynku (Single Market Emergency Instrument, SMEI) może być przydatny, jeśli zostanie prawidłowo skonstruowany, ale nie powinien odwracać uwagi decydentów od barier istniejących na wspólnym rynku. Dlatego konieczne jest podjęcie natychmiastowych działań w celu usunięcia barier regulacyjnych i zmniejszenia obciążeń dla przedsiębiorstw. Wzywamy prezydencję szwedzką do wykorzystania zbliżającej się 30. rocznicy powstania jednolitego rynku, aby usunąć istniejące przeszkody i stworzyć warunki dla pełnego wykorzystania jego potencjału.

  1. Promowanie światowego handlu opartego na zasadach

Wykorzystanie dostępu do jednolitego rynku oraz obrona handlu międzynarodowego opartego na zasadach sprawiło, że Unia Europejska stała się największym graczem na światowej arenie handlowej. Potrzebujemy więcej handlu, aby utrzymać naszą konkurencyjność i wiodącą pozycję na rynku. Zawieranie i ratyfikowanie umów handlowych jest ważniejsze niż kiedykolwiek.

W obecnym środowisku geopolitycznym naturalne jest, że UE ściślej współpracuje i rozwija głębsze relacje z partnerami, z którymi mamy wspólne wartości. Unia musi jednak nadal współpracować z wieloma innymi krajami na całym świecie. Wzywamy prezydencję szwedzką do promowania ratyfikacji zawartych umów handlowych, takich jak z Mercosurem i Chile, a także zawarcie nowych umów, na przykład z Australią i Indiami. Liczymy na znaczne pogłębienie relacji transatlantyckich, m. in. poprzez działanie Rady UE–USA ds. Handlu i Technologii (Trade and Technology Council, TTC).

  1. Przyspieszenie transformacji cyfrowej

Dobrze funkcjonujący jednolity rynek cyfrowy ma zasadnicze znaczenie dla umożliwienia Unii Europejskiej czerpania korzyści z coraz większego rozwoju technologicznego. Wykorzystywanie danych przez przedsiębiorstwa jest kluczowe dla przyszłego rozwoju biznesu w Europie, a także dla transformacji cyfrowej i zielonej. Jeśli chcemy przyspieszyć cyfryzację w Europie, musimy zapewnić dobrze funkcjonujące międzynarodowe przepływy danych, tworząc jasne i proste przepisy oraz uznając, że nie ma uniwersalnych rozwiązań, jeśli chodzi o stale ewoluujące technologie informacyjne.

  1. Ułatwianie innowacji i wypełnianie luki w umiejętnościach

Skuteczny system badań i innowacji jest podstawą gospodarczego i społecznego rozwoju Europy. UE inwestuje 2,3% PKB w badania i rozwój, podczas gdy w USA jest to 4%. Ponadto, Europa ma tendencję do utraty swoich najlepszych innowatorów, ponieważ firmy rozwijające technologie w Europie rozwijają się następnie w innych regionach świata. Te negatywne tendencje osłabiają przyszłe perspektywy wzrostu gospodarczego i zatrudnienia w Europie i należy je pilnie odwrócić.

Problemy z rekrutacją i braki wykwalifikowanych pracowników hamują rozwój europejskich firm. Liczymy na to, że prezydencja szwedzka dopilnuje, aby Europejski Rok 2023 doprowadził do skutecznej odpowiedzi na obecne niedobory siły roboczej i niedopasowanie umiejętności, aktywizując osoby bezrobotne i nieaktywne oraz przyciągając talenty z krajów trzecich.

Transformacja cyfrowa – istotny temat CoPres w Sztokholmie
23 listopada 2022

Transformacja cyfrowa – istotny temat CoPres w Sztokholmie

Motywem przewodnim niedawnego spotkania Prezydentów BuinsessEurope (CoPres), które odbyło się 24 listopada br. w Sztokholmie, była „Europa konkurencyjna i zrównoważona (odporna) w tym pełnym wyzwań świecie”.

W ramach wydarzenia, jedna z ważniejszych dyskusji z przedstawicieli biznesu, dotyczyła głównych kierunków transformacji cyfrowej w UE oraz obaw firm związanych z zapewnieniem dobrych warunków kontynuowania rozwoju technologicznego w czasach kryzysu energetycznego oraz wysokiej inflacji.

W debacie poprowadzonej przez p. Martin Lundstedta, dyrektora generalnego Volvo, jednej z najbardziej znanych i szanowanych na świecie marek w branży pojazdów użytkowych, oraz p. Grzegorza Baczewskiego, Dyrektora Generalnego Konfederacji Lewiatan, skupiono się na wątkach ocenie konkurencyjności europejskiego rynku cyfrowego. Uczestnicy wymienili się doświadczeniami na temat tego czy i na ile konkurencja na wpływ na decyzje o inwestycjach cyfrowych w firmach europejskich.

Dużo uwagi poświęcono kwestii luki kompetencyjnej istniejącej na rynku cyfrowym, w tym umiejętnościom kluczowym z perspektywy cyfrowej transformacji firm oraz warunków poprawy tej sytuacji w firmach. Dyskusja na koniec skupiła się wokół nie tylko dużych, ale również małych, innowacyjnych graczy na ryku cyfrowym. Uczestnicy debaty próbowali odpowiedzieć na pytania dotyczące sposobom wsparcia startupów – przyszłych jednorożców z branży zaawansowanych technologii w Unii Europejskiej.


Aleksandra Musielak, dyrektorka Departamentu Rynku Cyfrowego

Artykuł dla listopadowego wydania Brussels Headlines, newslettera europejskiego Konfederacji Lewiatan

Zdrowie publiczne w Unii Europejskiej – potrzeba nowej podstawy prawnej?
23 listopada 2022

Zdrowie publiczne w Unii Europejskiej – potrzeba nowej podstawy prawnej?

fot. CDC / Unsplash

Czy potrzebne jest wzmocnienie kompetencji UE w zakresie zdrowia publicznego? Kompetencje Unii Europejskiej w zakresie ochrony zdrowia są mocno ograniczone.

Główną rolę odgrywa tutaj art. 168 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Unia uzupełnia polityki krajowe, głównie skupiając się na działaniach koordynujących i wprowadzających jednolite standardy (poza obszarem leków i wyrobów medycznych, gdzie Unia ma szersze uprawnienia). Działalność KE wskazują na rosnące znaczenie obszaru zdrowia publicznego w UE. Obserwujemy wzrost znaczenia zdrowia publicznego w działaniach instytucji europejskich, które stopniowo powiększają swoje kompetencje w tym obszarze bez zmiany traktatów unijnych. Można się zastanawiać się czy takie działanie (na które widzimy zgodę Państw Członkowskich) doprowadzi w niedalekiej przyszłości do zmian traktatów unijnych i oficjalne przekazanie kompetencji w zakresie zdrowia na poziom UE.

Działania dot. zdrowia publicznego wynikające z innej podstawy prawnej

KE przedstawiła propozycję Europejskiej Przestrzeni Danych Dotyczących Zdrowia, która ma duży wpływ na zdrowie publiczne, ale jego podstawą prawna nie wynika bezpośrednio z art. 168. Dodatkowo, warto zaznaczyć, że propozycja prawna została przedstawiona przez KE, ale infrastruktura do stosowania rozwiązań w niej zawartych tworzona jest przez Państwa Członkowskie.  Kwestie zdrowotne pojawiają się także w zakresie prawa żywnościowego, które obecnie podlega szerokim konsultacjom w związku ze strategią „Od pola do stołu”, np. bezpieczeństwo żywności czy materiały mające kontakt z żywnością. Także regulacje dot. rynku wewnętrznego mają wpływ na zdrowie – swobodny przepływ pracowników ochrony zdrowia.

Można zaobserwować, że inicjatywy KE dotyczące zdrowia wynikają z różnych podstaw prawnych, niekoniecznie bezpośrednio odwołujących się do zdrowia publicznego. Jednak w świetle wyników Konferencji na temat przyszłości Europy i rosnącego długu zdrowotnego, unijne działania w tym obszarze będą zwiększać swoją intensywność. Dlatego otwartym pozostaje pytanie o zmiany w zakresie art. 168 TFUE i przekazanie szerszych uprawnień instytucjom unijnym w zakresie ochrony zdrowia.


Kacper Olejniczak, ekspert ds. branży life sciences

Artykuł dla listopadowego wydania Brussels Headlines, newslettera europejskiego Konfederacji Lewiatan

Unia Europejska chce wprowadzić sprawdzian konkurencyjność
23 listopada 2022

Unia Europejska chce wprowadzić sprawdzian konkurencyjność

fot. EKES

Od dłuższego czasu zmniejsza się udział Europy w gospodarce światowej. Szacuje się, że w 2050 r. UE będzie reprezentować mniej niż 10 % światowego produktu krajowego brutto (PKB), a w ciągu najbliższych kilku lat 85 % prognozowanego wzrostu światowego PKB będzie pochodzić spoza UE.

Słaba perspektywa wzrostu gospodarczego Europy pogłębia względny spadek gospodarczy. Oznacza to, że głos Europy na świecie liczy się mniej, i osłabia globalną rolę UE oraz jej wpływ na współpracę międzynarodową.

Rząd Szwecji określił konkurencyjność jako jeden z elementów politycznych zbliżającej się prezydencji szwedzkiej w Radzie UE. Z kolei EKES wezwał już do przeprowadzenia sprawdzianu konkurencyjności w swojej opinii w sprawie pakietu „Gotowi na 55”, w której stwierdził, że „w drodze do społeczeństwa neutralnego dla klimatu musimy przyjąć model, który doprowadzi do rozwoju gospodarki. Jeśli chcemy, aby UE wiodła prym i aby reszta świata szła w jej ślady, musimy dążyć do ukształtowania jak najlepszego modelu, który będzie sprawiedliwy i zrównoważony gospodarczo, społecznie i pod względem środowiska naturalnego”. Ponadto EKES stwierdził, że „wszystkie wnioski ustawodawcze przedstawione w ramach programu «Gotowi na 55» należy przeanalizować pod kątem konkurencyjności zgodnie z zasadami dotyczącymi celów zrównoważonego rozwoju, tak aby w pełni zrozumieć konsekwencje dla przedsiębiorstw”. Wcześniej EKES wezwał do przeprowadzenia testu konkurencyjności w swojej opinii w sprawie unii rynków kapitałowych. W sprawozdaniu z Konferencji w sprawie przyszłości Europy zwrócono się również o to, by nowe inicjatywy polityczne UE zostały poddane „sprawdzianowi konkurencyjności” w celu przeanalizowania ich wpływu na przedsiębiorstwa i ich otoczenie biznesowe (koszt prowadzenia działalności gospodarczej, zdolność do innowacji, konkurencyjność międzynarodowa, równe warunki działania itp.) Niedawno przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen oświadczyła w swoim przemówieniu, że standardowa kontrola konkurencyjności stanie się elementem stanowienia unijnego prawa.

Perspektywy krótkoterminowe są w dużym stopniu związane z inwazją Rosji na Ukrainę, która nadal negatywnie wpływa na gospodarkę UE, a także z faktem, że w UE nadal trwa odbudowa po pandemii COVID-19. Wspomniana wojna wywarła dodatkową presję wzrostową na ceny energii i towarów żywnościowych, które skutkują nasileniem globalnych presji inflacyjnych i osłabieniem siły nabywczej gospodarstw domowych. W odpowiedzi na wysoką stopę inflacji Europejski Bank Centralny podwyższył stopy procentowe w euro, analogicznie do działań podejmowanych przez Federalny Bank Rezerw w USA. Ponadto słabnący światowy wzrost gospodarczy prowadzi do osłabienia popytu zewnętrznego. Równocześnie Europa stoi w obliczu historycznej transformacji strukturalnej, której siłą napędową są zmiany geopolityczne, przemiany demograficzne, transformacja cyfrowa oraz przejście na neutralną dla klimatu gospodarkę o obiegu zamkniętym. Powoduje to przekształcenie rynków i przyspieszenie konkurencji dotyczącej czynników produkcji. Powodzenie transformacji zależy ostatecznie od tego, jak dobrze działa cała gospodarka. Ważna jest też konkurencyjność wewnętrzna, wymagająca harmonizacji przepisów i usuwania barier, gdyż tylko dobrze funkcjonujący rynek wewnętrzny może poprawić europejską pozycję na rynkach globalnych. UE musi wzmocnić swoją międzynarodową pozycję i wpływ w zakresie transformacji cyfrowej i ekologicznej. Rozwój i wykorzystanie technologii cyfrowych to kwestia nie tylko konkurencyjności gospodarczej, lecz także bezpieczeństwa i roli geopolitycznej UE. To także warunek wstępny, by UE mogła być podmiotem ustanawiającym światowe standardy, dotyczące, na przykład, godnej zaufania sztucznej inteligencji.
Potrzeba silniejszego wpływu na świecie dotyczy także przeciwdziałania zmianie klimatu. Wymaga to zarówno znacznych wpływów dyplomatycznych, jak i silnej konkurencyjności pod względem opłacalności, innowacji, umiejętności i dostarczania na rynki światowe produktów, technologii i rozwiązań niskoemisyjnych. Niezbędne jest zapewnienie przedsiębiorstwom unijnym otoczenia sprzyjającego innowacjom, inwestycjom i handlowi. Ponieważ o wielu elementach otoczenia biznesowego decydują ramy polityki, ramy regulacyjne i fiskalne, decydenci muszą zapewnić, aby ramy te sprzyjały konkurencyjności przedsiębiorstw, a w konsekwencji całej gospodarce i całemu społeczeństwu.

Potencjalne składowe sprawdzianu konkurencyjności

Ponieważ nie istnieje pojedyncza ani uniwersalna definicja konkurencyjności, treść sprawdzianu konkurencyjności zależy od zakresu i perspektywy, jaką należy przyjąć. We wniosku prezydencji czeskiej wyraźnie odniesiono się do konkurencyjności przedsiębiorstw unijnych w celu zbudowania silniejszej i odporniejszej gospodarki UE. Konkurencyjność przedsiębiorstw można określić jako ich zdolność do odnoszenia sukcesów na rynku w sposób opłacalny, tworząc wartość dla siebie i dla całego społeczeństwa. Ta z kolei zależy od dostępności czynników produkcji (wykwalifikowanej siły roboczej, energii i surowców, kapitału, danych), ogólnych kosztów produkcji, popytu i rynków na produkty oraz zdolności przedsiębiorstw do wprowadzania innowacji i wykorzystywania pojawiających się możliwości. Wyjątkowa społeczna gospodarka rynkowa UE, wraz z towarzyszącym jej zarządzaniem makroekonomicznym, badaniom, innowacjom, dialogiem społecznym, zaangażowaniem społeczeństwa obywatelskiego, a także z kompleksowymi systemami edukacji, opieki zdrowotnej i systemami społecznymi, stanowi istotny atut, który można wykorzystać w dążeniu do poprawy konkurencyjności. Biorąc pod uwagę obecne i przewidywane przyszłe wyzwania, EKES apeluje, by sprawdzian konkurencyjności służył wspieraniu przedsiębiorstw, tworzeniu miejsc pracy i poprawie warunków pracy, zrównoważonemu wzrostowi gospodarczemu i spójności społecznej. Wymaga to wielowątkowej oceny skutków, w jaki inicjatywy polityczne i regulacyjne wpływają na konkurencyjność oraz decyzji politycznych, które nadadzą konkurencyjności i odpowiednie znaczenie przy kształtowaniu nowych inicjatyw. Dlatego podstawę sprawdzianu konkurencyjności powinny stanowić wiarygodne informacje dotyczące skutków inicjatyw politycznych i regulacyjnych na różnych poziomach, w tym kosztów przestrzegania przepisów, łatwości dostępu do rynków i innych bezpośrednich skutków dla przedsiębiorstw. Szczególne znaczenie mają efekty mnożnikowe w łańcuchach wartości, takie jak wpływ na dostępność energii i surowców. Sprawdzian konkurencyjności powinien obejmować także wpływ na zatrudnienie, inwestycje, innowacje, produktywność, aspekty związane ze sporami sądowymi, funkcjonowanie jednolitego rynku, handel zagraniczny oraz ogólny europejski model społeczny i zrównoważony wzrost. Sprawozdanie z oceny skutków musi zawierać opis wpływu na środowisko oraz skutków społecznych i gospodarczych, w tym skutków dla MŚP.  Choć dokumencie roboczym OECD docenia narzędzie Komisji Europejskiej dotyczące konkurencyjności jako najbardziej wszechstronny istniejący dokument służący do oceny skutków regulacji w odniesieniu do konkurencyjności, wyraźna jest potrzeba ulepszeń, zwłaszcza w odniesieniu do wdrażania tych narzędzi i związanego z tym egzekwowania. Według Rady ds. Kontroli Regulacyjnej analiza skutków była często niedostatecznie rozwinięta, a niektórych istotnych skutków nie oceniono w wystarczający sposób. Rada często zwracała się również o dalszą kwantyfikację, w szczególności kosztów administracyjnych i oszczędności. W sprawozdaniu rocznym za 2020 r. Rada ds. Kontroli Regulacyjnej najczęściej wskazywała na brak analizy konkurencyjności (często związany z niewystarczającą analizą kosztów), skutków dla MŚP oraz skutków społecznych. Ważne jest, aby poszczególne elementy narzędzi związane z konkurencyjnością, w tym dotyczące konkurencyjności sektorowej, MŚP, innowacji, konkurencji, rynku wewnętrznego, handlu i inwestycji, rozpatrywano w sposób zintegrowany. Kluczowe, by ocena wpływu na konkurencyjność nie ograniczała się do skutków pojedynczej inicjatywy w oderwaniu od innych, ale uwzględniała skumulowane obciążenie, zwłaszcza koszty związane z wdrażaniem prawodawstwa lub innych środków mających wpływ na te same podmioty. Ocena powinna obejmować skutki krótkoterminowe i długoterminowe, w ramach różnych scenariuszy prognostycznych. Aby znaleźć najlepszy wariant strategiczny, należy również ocenić wpływ alternatywnych wariantów na konkurencyjność i wyczerpująco je opisać. Ważne jest także, aby w ocenie wpływu na konkurencyjność skupić się bardziej na danych ilościowych i je opracować. Równie ważne jest całościowe spojrzenie na konkurencyjność w kontekście zrównoważonego rozwoju. Zrównoważenie środowiskowe ma związek z konkurencyjnością przedsiębiorstw, nie tylko jako czynnik związany z kosztami, ale dlatego, że wiele podmiotów rynkowych, w tym klientów, inwestorów i finansistów, oczekuje dobrej efektywności środowiskowej. To samo dotyczy zrównoważonego rozwoju społecznego, w tym poszanowania praw człowieka, równości płci i praw pracowniczych. W ramach sprawdzianu konkurencyjności należy również w pełni wykorzystać inne istniejące narzędzia, takie jak oceny adekwatności, program REFIT i platforma ds. dostosowania się do wymogów przyszłości. Są one szczególnie ważne dla oceny łącznego wpływu różnych inicjatyw. Sprawdzian konkurencyjności powinien stanowić kluczowy element wyważonego procesu decyzyjnego i być stosowany w kontekście wszelkiego rodzaju procesów kształtowania polityki i stanowienia prawa UE, obejmujących również strategie i programy UE, przepisy budżetowe i podatkowe, prawo wtórne i umowy międzynarodowe. Powinien być stosowany w procesie europejskiego semestru, ponieważ polityka państw członkowskich ma w tym względzie kluczowe znaczenie.
Lech Pilawski (na podstawie projektu opinii)


Artykuł dla listopadowego wydania Brussels Headlines, newslettera europejskiego Konfederacji Lewiatan

Akt o Sztucznej Inteligencji – co zawiera?
23 listopada 2022

Akt o Sztucznej Inteligencji – co zawiera?

fot. Markus Spiske / Unsplash

Prezydencja Czeska opublikowała finalną wersję Aktu o Sztucznej Inteligencji (Artificial Intelligence Act), która jest pierwszą na świecie próbą kompleksowego uregulowania systemów sztucznej inteligencji i ich zastosowań. Ze względu na swój rewolucyjny charakter Akt ten ma szanse, aby wywrzeć istotny wpływ na rozwój systemów SI nie tylko w Unii Europejskiej, ale i na całym świecie.

Jednym z wielu kluczowych tematów związanych z regulacją, była kwestia dotycząca tego, które z zastosowań AI w dziedzinie ubezpieczeń (insurance) należy uznać za systemy obarczone wysokim ryzykiem. W ostatniej poprawce Aktu, za wysokie ryzyko uznano tylko algorytmy stosowane do oceny ryzyka oraz wyceny ubezpieczeń zdrowotnych i ubezpieczeń na życie. Co ważne, reszta systemów zostanie objęta przepisami sektorowymi.

W ostatecznym tekście Rady pojawiła się również kwestia związana z algorytmami używanymi do oceny zdolności kredytowej, które finalnie również zostały umieszczone w koszyku systemów wysokiego ryzyka, uznając, iż jest to kluczowy sposób pozyskiwania dostępu do podstawowych usług.

Natomiast jeżeli chodzi o infrastrukturę krytyczną, w poprzednim tekście kompromisowym Prezydencja Czeska wskazała, że tylko jej elementy bezpieczeństwa, które zapewniają jej integralność fizyczną, należy uznać za obiekty wysokiego ryzyka, wyłączając systemy cyberbezpieczeństwa, które wykorzystują sztuczną inteligencję z bardziej rygorystycznych obowiązków.

Zastosowano również nowe sformułowanie, aby określić, iż elementy bezpieczeństwa nie są niezbędne do funkcjonowania systemu, a wyłącznie do zapewnienia jego integralności. Zgodnie z argumentacją Rady, ma to na celu dostosowanie tekstu do Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie produktów maszynowych.

Projekt wzbudza wiele emocji i choć prace nad nim wciąż trwają i będzie on z pewnością podlegać modyfikacjom w toku procesu legislacyjnego, to wydaje się, że jego główne założenia pozostaną niezmienione. Członkowie Konfederacji Lewiatan z niecierpliwością czekają efekty kolejnego etapu legislacyjnego jakim jest praca w trilogach.


Eliza Turkiewicz, ekspertka Departamentu Rynku Cyfrowego

Artykuł dla listopadowego wydania Brussels Headlines, newslettera europejskiego Konfederacji Lewiatan

Wrześniowa sesja EKES: 28 opinii i 4 debaty!
26 września 2022

Wrześniowa sesja EKES: 28 opinii i 4 debaty!

Margaritis Schinas and Christa Schweng

Przerwa wakacyjna (choć prace w grupach studyjnych trwały także w sierpniu) skutkowała napiętym programem 572. sesji plenarnej.

Cztery debaty odnosiły się do przyjętych opinii:

  • „Rola miast i obywateli w zakresie odporności i odbudowy w kontekście asymetrycznych i nieprzewidzianych kryzysów”, z udziałem Ivana Bartosa, czeskiego wicepremiera ds. cyfryzacji, w związku z opiniami ECO/588: Partnerstwa tematyczne w ramach porozumienia lublańskiego I ECO/576 W sprawie „Fast-Care”;
  • „Skuteczna, dostępna i dostosowana do potrzeb polityka w zakresie zdrowia i opieki w UE”, z udziałem Margaritisa Schinasa, wiceprzewodniczącego KE, w związku z opiniami SOC/720: Strategia w zakresie pracowników sektora zdrowia i opieki dla przyszłej Europy i INT/990: Europejska przestrzeń danych dotyczących zdrowia;
  • „MŚP w Europie – wyzwania i perspektywy” z udziałem Davida Clarinvala, belgijskiego wicepremiera i ministra ds. klasy średniej, samozatrudnionych, MŚP, rolnictwa, reform instytucjonalnych i odnowy demokratycznej Belgii, Isabelle Schomann, sekreatrz ETUC i Veronique Willems, sekretarz generalnej SMEunited, w związku z opiniami INT/979: przenoszenie własności przedsiębiorstw… i INT/979: MŚP…_Gotowi na Fit for 55;
  • „Godna praca na całym świecie” z udziałem Wernera Kollera, dyrektora regionalnego MOP dla Europy i Azji Środkowej, w związku z opinią SOC/727: Godna praca na całym świecie.

Główne rekomendacje wybranych opinii:

Komitet uważa, że należy wspierać zaangażowanie partnerów społecznych i organizacji społeczeństwa obywatelskiego w uruchamianie i wdrażanie unijnych programów inwestycyjnych, w szczególności InvestEU poprzez ustanowienie komitetów konsultacyjnych składających się z organizacji reprezentujących partnerów społecznych i społeczeństwo obywatelskie, właściwe organy, EBI i instytucje finansowe, wzmocnienie zdolności technicznych administracji publicznej, dopilnowanie by inwestycje były ukierunkowane na osiągnięcie celów Zielonego Ładu i transformacji cyfrowej, w warunkach sprawiedliwej transformacji oraz wzmocnienie spójności społecznej, wzmocnienie komplementarności i synergii między InvestEU a innymi programami inwestycyjnymi UE. Komitet uważa, że należy wprowadzić instrumenty pozwalające ocenić wpływ programów na warunki pracy i życia poszczególnych osób i społeczności oraz na konwergencję między regionami. Wskazuje, że organizacje społeczeństwa obywatelskiego zgodziły się, iż pierwszeństwo w dostępie do finansowania z InvestEU należy przyznać MŚP i przedsiębiorstwom gospodarki społecznej. Należy rozwijać zdolność tych przedsiębiorstw do pełnego uczestnictwa w najważniejszych dziedzinach inwestycji wspieranych przez UE. Kluczowe znaczenie ma jednorodna definicja na szczeblu europejskim pojęć MŚP, spółek o średniej kapitalizacji i przedsiębiorstw gospodarki społecznej, co uprości formalności i zmniejszy obciążenia administracyjne spoczywające na mniejszych przedsiębiorstwach.

  • SOC/728 – Test wpływu polityki UE na młodzież:

Komitet uważa, że brakuje demokratycznej reprezentacji młodych ludzi oraz perspektyw dla niej. Tradycyjna polityka młodzieżowa to stanowczo za mało. Edukacja jest jednym z najskuteczniejszych sposobów dotarcia do młodych ludzi i poinformowania ich wszystkich możliwych formach uczestnictwa oraz o wartościach, jakie reprezentuje projekt europejski. Uwzględnianie perspektywy młodzieży w każdym obszarze polityki, zaangażowanie młodych w procesy polityczne i decyzyjne może pomóc w lepszym stanowieniu prawa i kształtowaniu polityki. Należy udostępnić odpowiednie zasoby, aby to umożliwić. Test wpływu polityki UE na młodzież nie może zastępować konstruktywnego zaangażowania młodych ludzi i powinien uzupełniać istniejące mechanizmy uczestnictwa. EKES zwiększy wewnętrzne zaangażowanie młodych ludzi i organizacji młodzieżowych w swe prace oraz rozważy możliwe sposoby zastosowania koncepcji testu wpływu polityki UE na młodzież w celu opracowania spójnego podejścia do zaangażowania młodzieży w Komitecie.

  • NAT/859 – Transformacja energetyczna i cyfrowa na obszarach wiejskich

Komitet ocenił, że bliźniaczej transformacji energetycznej i cyfrowej na obszarach wiejskich nie poświęcono tyle uwagi i wsparcia, ile należy. Podkreśla, że aby unijne lub krajowe plany odbudowy i zwiększania odporności mogły w pełni korzystać z wkładu obszarów wiejskich, konieczne jest zapewnienie szybkiej łączności internetowej na całym terytorium, w tym na obszarach słabo zaludnionych. Władze publiczne i operatorzy muszą opracować przyjazne dla użytkownika aplikacje, dostosowane do realiów stylu życia i działalności na obszarach wiejskich. Zastosowanie tych technologii może np. zmniejszyć ślad węglowy rolnictwa (rolnictwo precyzyjne) i przyczynić się do poprawy dostępności obszarów oddalonych (drony). Niezależnie od wieku użytkownicy na obszarach wiejskich muszą mieć możliwość odpowiedniego szkolenia i podnoszenia kwalifikacji, aby móc korzystać z nowych technologii cyfrowych. Inkluzywność na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania musi również umożliwiać dostęp do wymaganych urządzeń poprzez wspólne użytkowanie lub dotację państwową. Skoro 30% ludności UE mieszka na obszarach wiejskich, sprawiedliwa transformacja energetyczna na obszarach wiejskich jest kluczowym elementem sprawiedliwej transformacji w kierunku neutralnej dla klimatu, zrównoważonej i dobrze prosperującej Unii Europejskiej, zgodnie z agendą terytorialną 2030. Komisja zaproponowała, aby 20% środków z NextGenerationEU zostało zainwestowanych w technologie cyfrowe. EKES z kolei zaleca, by każde z państw członkowskich przeznaczyło co najmniej połowę tych funduszy na technologie cyfrowe na obszarach wiejskich i to bez nadmiernej biurokracji.

Zapewnienie równego dostępu do energii i bezpieczeństwa dostaw energii po przystępnych kosztach musi być najwyższym priorytetem Unii Europejskiej i państw członkowskich. Należy przyjąć pilne środki w celu zapobiegania ubóstwu energetycznemu, z którym borykają się obywatele i konsumenci w UE, oraz zwalczania tego zjawiska. Miarą odporności UE będzie jednak dopiero sposób, w jaki UE i państwa członkowskie sprostają najważniejszym wyzwaniom społecznym, środowiskowym i gospodarczym, z którymi borykają się obywatele i przedsiębiorcy.

Wzywa do utworzenia szerokiej i ambitnej koalicji politycznej w celu przeanalizowania kwestii ubóstwa energetycznego i zaradzenia mu z zastosowaniem całościowego podejścia, tak aby do 2030 r. w jak największym stopniu ograniczyć zasięg ubóstwa energetycznego, a w długim okresie całkowicie je wyeliminować. Działania koalicji należy nadal rozwijać w ramach unijnej strategii zwalczania ubóstwa energetycznego. Zwraca się Komisji, by zachęcała państwa członkowskie do opracowywania krajowych planów lub polityk mających na celu wyeliminowanie ubóstwa energetycznego, łącząc wszystkie instrumenty polityki i finansowania na szczeblu unijnym i krajowym i zapewniając ich spójność. Wzywa UE do promowania wspólnego podejścia do ubóstwa energetycznego, które umożliwi konkretne i wspólne zrozumienie ubóstwa energetycznego oraz gromadzenie danych statystycznych, z uwzględnieniem różnic i specyfiki państw członkowskich.

SOC/720 – Strategia dotycząca pracowników sektora zdrowia i strategia w dziedzinie opieki:

Komitet wzywa do przyjęcia transformacyjnego podejścia do opieki nad ludźmi, ich praw i potrzeb, obejmującego ich udział we wszelkich stosownych dyskusjach, konsultacjach i decyzjach, które przyczyniłaby się do spójności i pozytywnej konwergencji w dziedzinie opieki zdrowotnej i opieki długoterminowej między państwami członkowskimi oraz w państwach członkowskich. Proponuje zainicjowanie Europejskiej gwarancji opieki, aby zapewnić każdemu mieszkańcowi UE dostęp przez całe życie do wysokiej jakości i przystępnych cenowo usług opieki zdrowotnej i usług opiekuńczych. Ten instrument mógłby także zaradzić deficytom w zakresie opieki oraz promować godne warunki pracy dla pracowników sektora opieki, a także dla opiekunów nieformalnych. Wzywa Unię Europejską do zapewnienia opartej na solidarności komplementarności i równowagi między publicznymi i prywatnymi podmiotami świadczącymi usługi opieki, do zachęcania do inwestycji w gospodarkę społeczną oraz do wspierania tych inwestycji. Proponuje aktualizację planu działania dotyczącego pracowników sektorów opieki i zdrowia w Unii Europejskiej, w tym[1] zintegrowane planowanie i prognozowanie dotyczące pracowników opieki zdrowotnej oraz dostosowanie umiejętności zawodowych pracowników opieki długoterminowej, zwłaszcza pod kątem możliwości oferowanych przez cyfryzację. Apeluje o ustanowienie europejskich służb monitorowania zasobów pracy w sektorze zdrowia, które pomagałyby państwom członkowskim w tworzeniu i utrzymywaniu struktur planowania oraz koordynacji transgranicznych aspektów planowania. Byłoby to także związane ze swobodą przemieszczania się pracowników sektora zdrowia;

INT/990 – Europejska przestrzeń danych dotyczących zdrowia:

Komitet uznaje za bardzo ważne wykorzystanie możliwości oferowanych przez innowacje i cyfryzację w celu zwiększenia dobrobytu obywateli i poprawy jakości usług zdrowotnych oraz wskazuje na potrzebę zajęcia się różnymi poziomami umiejętności cyfrowych w poszczególnych państwach członkowskich UE. Wniosek dotyczący europejskiej przestrzeni danych dotyczących zdrowia stanowi doskonałą okazję do wzmocnienia pozycji osób fizycznych w zakresie dostępu do ich danych osobowych w dziedzinie zdrowia i ich kontroli. Popiera przeprowadzenie szeroko zakrojonej kampanii komunikacyjnej, która przyczyniłaby się do budowania zaufania wśród obywateli. Obywatele muszą być świadomi korzyści związanych z procesem udostępniania danych. Europejska przestrzeń danych dotyczących zdrowia będzie miała znaczący pozytywny wpływ na prawa podstawowe w zakresie ochrony danych osobowych i swobodnego przepływu. Podkreśla potrzebę wyjaśnienia obywatelom kwestii wykorzystywania danych pierwotnych i wtórnych. Obywatele muszą mieć zaufanie do systemu, aby mogli współpracować i rozumieć korzyści zarówno dla jednostek, jak i dla całej społeczności. Należy koniecznie wyraźnie wyjaśnić przeznaczenie danych, ograniczenia, a także to, jaki organ będzie kontrolował i zatwierdzał dane oraz jakie sankcje będą obowiązywać w przypadku nieprzestrzegania przepisów. W związku z tym zaleca przegląd bezwzględnego zakazu wykorzystywania danych wtórnych przez ubezpieczycieli. Uważa, że należy zachęcać do ubezpieczania poprzez lepsze zrozumienie danych naukowych do celów badań i innowacji w sektorze, który, choć często nie jest tak postrzegany, ma ogromne znaczenie dla konsumentów. Wzywa Komisję do konsekwentnego inwestowania w systemy cyberbezpieczeństwa, które mogą zapobiec ogromnym problemom we wszystkich państwach członkowskich.

INT/982 – Przenoszenie własności przedsiębiorstw:

EKES uważa, że przenoszenie własności przedsiębiorstw jest ważnym procesem strategicznym, zapewniającym ciągłość działalności przedsiębiorstw i ochronę zatrudnienia. Dlatego też EKES sugeruje, by w polityce Unii Europejskiej’ i państw członkowskich na rzecz odbudowy i wzrostu dużą rolę odgrywało wspieranie przenoszenia własności przedsiębiorstw. Rozwój dobrze funkcjonujących ekosystemów przenoszenia własności przedsiębiorstw oraz usług wsparcia ma zasadnicze znaczenie dla zachowania źródeł utrzymania i gospodarki na obszarach wiejskich i monoprzemysłowych. Należy to uwzględnić w realizacji długofalowej wizji UE dotyczącej obszarów wiejskich oraz w planie działania na rzecz obszarów wiejskich. Wzywa również państwa członkowskie do wprowadzenia i dalszego rozwijania mechanizmów wczesnego ostrzegania dla MŚP w celu wspierania odporności, rentowności i ostatecznie możliwości przeniesienia własności przedsiębiorstwa. Apeluje o opracowanie zachęt do przenoszenia własności małych firm na młodych przedsiębiorców. Zachęty takie mogłyby obejmować podnoszenie świadomości, usługi doradcze, mentoring i dostęp do finansowania. Ponadto można jeszcze bardziej pogłębić wiedzę młodych przedsiębiorców na temat dialogu społecznego, aby zapewnić wszystkim przedsiębiorcom udane przenoszenie własności. Zaleca, by państwa członkowskie utworzyły krajowe fora zainteresowanych stron zajmujących się przenoszeniem własności przedsiębiorstw, reprezentujące zarówno podmioty publiczne, jak i prywatne. Fora przenoszenia własności przedsiębiorstw oferują systematyczne i długofalowe podejście do promowania przenoszenia własności przedsiębiorstw. Stanowią również przestrzeń nieustannego dialogu między ekspertami krajowymi i pozwalają na bardziej efektywne wykorzystanie zasobów.

SOC/737Wytyczne dotyczące polityki zatrudnienia państw członkowskich:

Komitet uważa, że proponowane wytyczne dotyczące polityki zatrudnienia państw członkowskich są odpowiednie, ponieważ dotyczą najpilniejszych kwestii na rynku. Zwraca uwagę na obecną coraz bardziej niepewną sytuację geopolityczną. Oczekuje się, że jej wpływ na przyszły popyt oddziała na decyzje inwestycyjne przedsiębiorstw i bezpieczeństwo zatrudnienia oraz opóźni realizację planów inwestycyjnych zarówno przez sektor prywatny, jak i publiczny. Tym bardziej konieczne jest zapewnienie konkurencyjnej bazy dla zrównoważonych inwestycji. Państwa członkowskie powinny działać na rzecz prawdziwie zintegrowanego jednolitego rynku i pomóc MŚP w zwiększeniu skali działalności.  Podkreśla, że należy podjąć kroki w celu wzmocnienia zarówno roli partnerów społecznych, jak i ich udziału w opracowywaniu i wdrażaniu reform zatrudnienia, reform społecznych i gospodarczych oraz polityki w tych dziedzinach, w tym poprzez budowanie ich zdolności.  Zwraca uwagę, że w związku z ponownym wzrostem niedoboru siły roboczej należy wdrożyć skuteczne środki w celu zachęcenia partnerów społecznych do pracy nad zapotrzebowaniem na umiejętności na szczeblu krajowym, przy czym działania powinny być dostosowane do poszczególnych sektorów i sytuacji. Uważa, że dla ograniczenia ubóstwa pracujących potrzebne jest łączenie działań w ramach różnych instrumentów politycznych i środków negocjowanych przez partnerów. Wskazuje, że ukierunkowane wsparcie jest szczególnie ważne dla długotrwale bezrobotnych lub biernych zawodowo, ponieważ zwiększa ich szanse na wejście (powrót) na rynek pracy i jest ważnym czynnikiem utrzymania miejsca pracy. W związku z tym, że pandemia szczególnie mocno dotknęła osoby młode, kluczowe znaczenie mają środki z zakresu polityki dostosowane do potrzeb osób młodych, sprzyjające włączeniu społecznemu i przyszłościowe, aby zagwarantować osobom młodym, że nie pozostaną w tyle. Podkreśla, że aby obniżyć wskaźnik bierności zawodowej, należy podjąć działania na rzecz powrotu na rynek pracy osób bardziej od niego oddalonych.  Zauważa, że nadal ważne są działania mające na celu zlikwidowanie luki płacowej między kobietami a mężczyznami, dlatego należy zająć się podstawowymi przyczynami tego problemu. Dyskutowany właśnie wniosek Komisji Europejskiej dotyczący dyrektywy w sprawie przejrzystości wynagrodzeń powinien pomóc w zapewnieniu mężczyznom i kobietom równego wynagrodzenia za pracę o równej wartości – jego brak jest wciąż przyczyną luki płacowej między kobietami a mężczyznami.


Lech Pilawski, doradca zarządu Konfederacji Lewiatan, członek EKES

Artykuł dla wrześniowego wydania Brussels Headlines, newslettera europejskiego Konfederacji Lewiatan

Plany Komisji Europejskiej w obszarze zielonej transformacji
26 września 2022

Plany Komisji Europejskiej w obszarze zielonej transformacji

Duża część orędzia Przewodniczącej Komisji została poświęcona problemom związanym z wysokimi cenami energii, które wynikały z agresji Rosji na Ukrainę. Przewodnicząca podkreśliła jednak czynniki związane z klimatem.

Fale upałów zwiększyły zapotrzebowanie na energię elektryczną. Susze doprowadziły do zamknięcia niektórych elektrowni wodnych i jądrowych, w efekcie czego ceny energii wzrosły. Natomiast wytwórcy energii mogli osiągać znacznie wyższe zyski.

W orędziu zarysowane zostały kierunki działania. Zaproponowano pułap przychodów dla przedsiębiorstw produkujących energię elektryczną po niskich kosztach. W ocenie Przewodniczącej, osiąganie rekordowych zysków dzięki wojnie, kosztem konsumentów, jest niedopuszczalne. Należy dzielić się zyskami i kierować je do tych, którzy ich najbardziej potrzebują. Dotyczy to także dużych przedsiębiorstw naftowych, gazowych i węglowych.

Przewodnicząca wyraziła opinię, że aktualna struktura rynku energii elektrycznej, oparta na rankingu cenowym, przestała służyć konsumentom. Powinni oni czerpać korzyści z taniej energii odnawialnej. Złożyła także zapowiedź głębokiej i obszernej reformy rynku energii elektrycznej.

Należy w tym miejscu zauważyć, że obecnie w Polsce analizowane są przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska działania, jakie należy podjąć w celu obniżenia cen energii elektrycznej na rynku hurtowym. Do Sejmu trafił właśnie projekt ustawy, który ma zapewnić wsparcia dla odbiorców energii elektrycznej w pokryciu części kosztów wynikających ze wzrostu cen na rynku energii. Równolegle procedowana jest ustawa, która będzie podstawą do tworzenia programów wsparcia dla przedsiębiorców zagrożonych wysokimi cenami energii. W tym jednak przypadku konieczna będzie notyfikacja KE takich programów pomocy publicznej. Niestety, w dalszym ciągu wstrzymane są prace nad projektem ustawy liberalizującej zasadę 10H, która mogłaby odblokować inwestycje w elektrownie wiatrowe. Brakuje również regulacji dot. linii bezpośrednich, które umożliwiłyby rozwój instalacji OZE zasilających bezpośrednio przedsiębiorstwa w tanią, zieloną energię.

Brakuje również regulacji dedykowanych dla wodoru. Tymczasem Przewodnicząca KE zapowiedziała, że rynek wodoru musi stać się rynkiem masowym, a nie jak dotychczas – niszowym. Celem jest wytwarzanie w Unii Europejskiej 10 mln ton wodoru odnawialnego rocznie. Utworzony zostanie nowy Europejski Bank Wodoru, który będzie występował jako gwarant przy zakupie wodoru, między innymi przy użyciu zasobów funduszu innowacyjnego. Bank będzie mógł zainwestować 3 mld euro, by pomóc stworzyć przyszły rynek wodoru.

Podsumowując, krajowe polityki publiczne powinny brać pod uwagę kierunki przedstawione przez von der Leyen podczas tego wystąpienia. Polska ma w dalszym ciągu dużą pracę do wykonania, by wdrożyć regulacje, które wpiszą się w kierunki działania UE.


Jakub Safjański, dyrektor Departamentu Energii i Zmian Klimatu

Artykuł dla wrześniowego wydania Brussels Headlines, newslettera europejskiego Konfederacji Lewiatan

Działania Komisji w zakresie cyfrowej transformacji
26 września 2022

Działania Komisji w zakresie cyfrowej transformacji

fot. European Union

Tegoroczne State of the Union, tj. orędzie Szefowej Komisji Europejskiej poruszające najważniejsze wątki i kierunki aktualnej polityki europejskiej, było skoncentrowane wokół problemów i wyzwań związanych z konfliktem zbrojnym na Ukrainie.

Wojna w Ukrainie odcisnęła piętno na relacjach UE-Rosja, przyczyniając się do zmian, omawianych szczegółowo w orędziu, w kierunku zapewnienia przez Komisję krajom członkowskim UE maksymalnej niezależności na wielu poziomach, w tym finansowej, energetycznej oraz cyfrowej.

W tym kontekście, twin transition (transformacja cyfrowo – zielona) staje się, w opinii Komisji, również obszarem zasadniczej redefinicji zasad unijnej współpracy gospodarczej oraz jej partnerów. Jednym z narządzi osiągnięcia cyfrowej suwerenności jest Chip Act – który ma zapewnić większą niezależność Europy w zakresie produkcji półprzewodników, a tuż za nim pojawia się zapowiedź European Critical Raw Materials Act, który ma pomoc w zwiększeniu dostaw minerałów takich jak lit i metale ziem rzadkich do Europy.

Komisarz von der Layen, w dokumentach towarzyszących publikacji orędzia, zawarła podsumowanie dotychczasowych cyfrowych dokonań Komisji, której udało się bardzo sprawnie przeprowadzi flagową reformę rynku cyfrowego, tj. Digital Services Act oraz Digital Markets Act, a także zmian zwiększających zaufanie do dzielenia się danymi w Unii (Digital Governance Act). Na uwagę zasługuje również letter of intent, informujący o planach legislacyjnych w obszarze digitalowym, w tym regulacji metaversum czy pakietu zmian dot. licencjonowania patentów.

Orędzie zostało dobrze przyjęte przez firmy – członków Konfederacji Lewiatan, popierających model niezależności i samowystarczalności cyfrowej rynku europejskiego. Rynek z niecierpliwością oczekuje zakończenia prac nad Aktem w sprawie półprzewodników, ale również nad rozporządzeniem dot. sztucznej inteligencji (AI Act), tym bardziej, że za chwilę regulacjami objęty zostanie nowy obszar, mianowicie odpowiedzialności za produkty i usługi oparte na rozwiązaniach uczenia maszynowego. Nie mniej ważna będzie finalizacja prac nad Data Act, który określi na lata sposób dzielenia się przez przemysł danymi generowanymi przez inteligentne urządzenia oraz filary świadczenia usług chmurowych w Europie.


Aleksandra Musielak, dyrektorka Departamentu Rynku Cyfrowego

Artykuł dla wrześniowego wydania Brussels Headlines, newslettera europejskiego Konfederacji Lewiatan

Unia Europejska zmienia zalecenia w sprawie diagnostyki nowotworów
26 września 2022

Unia Europejska zmienia zalecenia w sprawie diagnostyki nowotworów

Po prawie 20 latach Unia Europejska zmienia zalecenia dotyczące diagnostyki nowotworów. Unijny program badań przesiewowych w kierunku raka będzie częścią europejskiego planu walki z rakiem.

Instytucje unijne chcą wspierać państwa członkowskie w zwiększeniu liczby badań przesiewowych. Zmiana zaleceń wynika z analizy najnowszych badań naukowych.

Celem instytucji unijnych jest wsparcie państw zzłonkowskich w taki sposób, by do 2025 r. 90 proc. osób w UE, które kwalifikują się do badań przesiewowych w kierunku raka piersi, szyjki macicy i jelita grubego, otrzymało możliwość zrobienia takich badań. W nowym zaleceniu rozszerzono również zorganizowane badania przesiewowe populacji w kierunku raka, tak aby obejmowały one nowotwory płuc, prostaty i – w pewnych okolicznościach – żołądka. W celu wdrożenia zaleceń dostępne jest wsparcie finansowe z Programy UE dla zdrowia – 38,5 mln euro i z programy Horyzont Europa – 60 mln euro.

Stella Kyriakides, komisarz ds. zdrowia i bezpieczeństwa żywności, wskazuje, że: „Dzięki naszym nowym zaleceniom unijny program badań przesiewowych w kierunku raka obejmie rodzaje nowotworów, które łącznie stanowią prawie 55 proc. wszystkich nowych przypadków diagnozowanych co roku w UE. Nasze nowe zalecenia, oparte na dowodach naukowych i wybitnych wynikach badań nad rakiem z ostatnich 20 lat, wzmocnią nasze działania w całej UE na rzecz wczesnego działania i wypełnienia luki wynikającej z wpływu COVID-19 na diagnostykę nowotworów”. 

Szczegółowe zmiany dotyczące konkretnych zaleceń można znaleźć pod następującymi linkami: Zalecenia i załącznik


Kacper Olejniczak, ekspert ds. branży life sciences

Artykuł dla wrześniowego wydania Brussels Headlines, newslettera europejskiego Konfederacji Lewiatan