Coraz bliżej przyjęcia dyrektywy unijnej o równości płac
28 stycznia 2023

Coraz bliżej przyjęcia dyrektywy unijnej o równości płac

fot. European Union

W związku z osiągniętym przez Parlament Europejski i Radę Unii Europejskiej porozumieniem w sprawie dyrektywy o równości i przejrzystości wynagrodzeń, możemy się spodziewać jej przyjęcia w 2023 roku.

Dyrektywa z jednej strony zobowiązuje pracodawców do większej transparentności w wynagrodzeniach, z drugiej natomiast przewiduje mechanizmy sprawozdawcze pozwalające na egzekwowanie zasady równych płac.

Pracodawcy zatrudniający co najmniej 100 pracowników będą zobowiązani do publicznego udostępniania m.in. danych o różnicach w wynagrodzeniach pracowników płci żeńskiej i męskiej. Ponadto, dyrektywa uwzględnia wymóg wskazywania początkowego poziomu wynagrodzenia lub widełek płacowych już na etapie rekrutacji.

Nie ulega wątpliwości, że należy podejmować dalsze działania na rzecz równouprawnienia stanowiącego jeden z filarów europejskiego porządku prawnego. W Polsce, mimo zagwarantowania w Kodeksie pracy równego traktowania w zakresie wynagradzania kobiet i mężczyzn, wciąż występuje luka płacowa. Według danych Eurostatu, różnica między średnimi zarobkami na godzinę brutto kobiet i mężczyzn wynosi 4,5%. Warto natomiast podkreślić, że jest to nieskorygowana luka płacowa, nieuwzględniająca wykształcenia, wieku, zakresu obowiązków pracowników. Skorygowana luka płacowa, która porównuje płace kobiet i mężczyzn na podobnych stanowiskach i o podobnych kompetencjach, jest znacznie wyższa. Zgodnie z danymi Instytutu Badań Strukturalnych, który dokonał takiego porównania, skorygowane szacunki luki płacowej w Polsce oscylują pomiędzy 14% a 24%. Taki poziom nierówności płac utrzymuje się na względnie stałym poziomie na przestrzeni ostatnich 20 lat, dodatkowo sytuacja kobiet na rynku pracy pogorszyła się podczas pandemii koronawirusa.

Konfederacja Lewiatan przygotowuje się do rozmów dotyczących wdrożenia dyrektywy na poziomie krajowym. Państwa członkowskie będą miały trzy lata na transpozycje przepisów do prawa krajowego. Warto również zwrócić uwagę na polską propozycję ustawy o luce płacowej, która ma na celu umożliwienie weryfikacji różnic płacowych w firmach oraz podjęcie działań naprawczych. Projekt ustawy, nad którym pracowaliśmy wspólnie ze Stowarzyszeniem Kongresu Kobiet, od dwóch lat jest w Sejmie.

Dyrektywa unijna stanowi pewną szansę w walce o równe płace pracowników wykonujących taką samą pracę. Jest to jednak temat bardzo złożony, którego analiza wymaga całościowego podejścia. Do zmiany potrzebne jest zrozumienie przyczyn i działania promujące model równościowy nie tylko w obrębie kultury organizacyjnej, ale również w społeczeństwie. Obok zmian legislacyjnych, konieczna jest zmiana w podejściu do obowiązków rodzinnych, gdyż luka płacowa może stanowić konsekwencję próby pogodzenia kariery z opieką nad dziećmi.

Nie ma żadnych wątpliwości, co do celów dyrektywy oraz konieczności niwelowania luki płacowej.  Wśród pracodawców pojawiają się natomiast pewne obawy, co do proponowanych instrumentów, które nakładają na firmy kolejne obciążenia administracyjne. Nałożenie na firmy zbyt rozbudowanych dodatkowych obowiązków nie prowadzi do walki z negatywnymi zjawiskami stanowiącymi bariery, na które napotykają kobiety na swoich ścieżkach kariery jak m.in. stereotypy płciowe.

Z drugiej strony należy się liczyć z tym, że dyrektywa jest w stanie zapobiec powstawaniu luk płacowych w obrębie jednego podmiotu. Nie rozwiąże to natomiast problemu niskich zarobków w poszczególnych branżach, w których większość zatrudnionych stanowią kobiety – np. edukacja. Nadreprezentacja kobiet przede wszystkim w zawodach cechujących się niskimi płacami oraz ich mniejszy udział na stanowiskach kierowniczych przekłada się na niższe zarobki i co za tym idzie również świadczenia emerytalne w przyszłości. Zmiana mentalności i zwiększenie świadomości na temat nierówności płci są potrzebne również w innych obszarach wykraczających poza rynek pracy. Mówiąc natomiast o wdrożeniu dyrektywy na poziomie krajowym, prawdziwym wyzwaniem dla państw członkowskich będzie znalezienie adekwatnych rozwiązań odpowiadających realiom krajowego rynku pracy, które będą uwzględniać zarówno interesy pracowników, jak i pracodawców.


Nadia Kurtieva, ekspertka Lewiatana

Artykuł dla styczniowego wydania Brussels Headlines – europejskiego biuletynu Lewiatana

Konsultacje ogólnych kryteriów wyboru projektów w FERS 2021-2027
05 stycznia 2023

Konsultacje ogólnych kryteriów wyboru projektów w FERS 2021-2027

fot. linkedin sales solutions /unsplash

W połowie stycznia rozpocznie pracę Komitet Monitorujący dla programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego na lata 2021-2027. Komitet pełni ważną rolę dla programu, w którym aż 21,7 mld zł przeznaczono na poprawę sytuacji osób na rynku pracy, zwiększenie dostępności dla osób ze szczególnymi potrzebami czy zapewnienie opieki nad dziećmi. Zachęcamy do zgłaszania uwag do pierwszych materiałów, którymi zajmie się komitet.

W połowie stycznia formalnie rozpocznie pracę Komitet Monitorujący dla programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego na lata 2021-2027 (FERS 2021-2027). W programie będzie realizowane wsparcie na rzecz m.in. poprawy sytuacji osób na rynku pracy, zwiększenia dostępności dla osób ze szczególnymi potrzebami, zapewnienia opieki nad dziećmi, podnoszenia jakości edukacji i rozwoju kompetencji, integracji społecznej, rozwoju usług społecznych i ekonomii społecznej, dialogu społecznego oraz ochrony zdrowia. Budżet całego programu to 21,7 mld zł.

Dlaczego komitet jest takim ważnym narzędziem w systemie, a dla nas szansą na realny wpływ na wdrażanie programu?

Kluczowe kompetencje Komitetu Monitorującego dla programu FERS 2021-2027

  1. monitorowanie postępów we wdrażaniu i osiąganiu celów FERS;
  2. zatwierdzanie: kryteriów wyboru projektów, zmian w programie, sprawozdań z wykonania FERS oraz planu ewaluacji
  3. rozpatrywanie: wszelkich kwestii mających wpływ na wykonanie FERS, wkładu programu w sprostanie wyzwaniom wskazanym w zaleceniach dla Polski oraz informacji o przypadkach niezgodności interwencji z Kartą Praw Podstawowych  oraz Konwencją ONZ o prawach osób niepełnosprawnych
  4. wydawanie zaleceń dla instytucji zarządzającej FERS, w tym w odniesieniu do środków mających na celu zmniejszenie obciążeń administracyjnych dla beneficjentów.

Konfederację Lewiatan w tym gremium reprezentować będą: Małgorzata Lelińska (kontakt: mlelinska@lewiatan.org) oraz Sławomir Szymczak (kontakt: sszymczak@lewiatan.org).

Dostaliśmy do konsultacji pierwsze materiały, które będą zatwierdzane w czasie najbliższego posiedzenia komitetu.

Kluczowy dokument to ogólne kryteria wyboru projektów wybieranych w konkursach i w sposób niekonkurencyjny oraz systematyka kryteriów obowiązujących w ramach programu FERS 2021-2027.

Kryteria i ich systematyka

Warto zwrócić szczególną uwagę na nowe brzmienie kryteriów horyzontalnych, które są rozbudowane w stosunki do poprzedniej perspektywy:

  1. Projekt jest zgodny ze Standardem minimum realizacji zasady równości kobiet i mężczyzn w ramach projektów współfinansowanych z EFS+, który został określony w Załączniku nr 1 do Wytycznych dotyczących zasad równościowych w ramach funduszy unijnych na lata 2021-2027.
  2. Projekt będzie miał pozytywny wpływ na zasadę równości szans i niedyskryminacji, w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnościami.
  3. Projekt jest zgodny z zasadą zrównoważonego rozwoju, tj. zastosowane w nim będą (tam gdzie jest to możliwe) rozwiązania proekologiczne, takie jak m.in. oszczędność energii i wody, powtórne wykorzystanie zasobów, ograniczenie wpływu na bioróżnorodność.
  4. Projekt jest zgodny z Kartą Praw Podstawowych Unii Europejskiej z dnia 26 października 2012  r. (Dz. Urz. UE C 326 z 26.10.2012, str. 391), w zakresie odnoszącym się do sposobu realizacji, zakresu projektu i wnioskodawcy.
  5. Projekt jest zgodny z Konwencją o Prawach Osób Niepełnosprawnych, sporządzoną w Nowym Jorku dnia 13 grudnia 2006 r. (Dz. U. z 2012 r. poz. 1169, z późn. zm.), w zakresie odnoszącym się do sposobu realizacji, zakresu projektu i wnioskodawcy.
  6. W trakcie oceny nie stwierdzono niezgodności z prawodawstwem krajowym w zakresie odnoszącym się do sposobu realizacji i zakresu projektu i wnioskodawcy.

Zachęcamy do zapoznania się z tym materiałem i przesyłaniem uwag, komentarzy, propozycji zmian na adres: mlelinska@lewiatan.org do 12 stycznia br.

Kryteria wyboru projektów dla poszczególnych priorytetów i działań

W związku z dynamicznym rozwojem organizacji, dołączeniem nowych członków, ale także zmianami personalnymi w firmach, zachęcamy do aktualizacji danych kontaktowych do osób, które w Państwa organizacjach są zainteresowane funduszami europejskimi.

Prosimy o kontakt w tej sprawie z Małgorzatą Lelińska: mlelinska@lewiatan.org.

Pobierz
Moda, ekologia, edukacja – podsumowanie i materiały z konferencji
28 października 2022

Moda, ekologia, edukacja – podsumowanie i materiały z konferencji

fot. Becca McHaffie/unsplash

Branża przemysłu mody, aby sprostać wyzwaniom, jakie stawia rynek, potrzebuje wykwalifikowanych kadr. Instrumentem, który może służyć młodym ludziom w nabywaniu praktycznych umiejętności, jest staż uczniowski realizowany w firmach.

28 września na Wydziale Technologii Materiałowych i Wzornictwa Tekstyliów Politechniki Łódzkiej odbyła się debata pod hasłem „Moda, ekologia, edukacja”. Spotkanie zorganizowane było wspólnie przez Konfederację Lewiatan oraz  Związek Przedsiębiorców Przemysłu Mody Lewiatan i było zwieńczeniem projektu „Modelowe programy stażu uczniowskiego w branży przemysłu mody (23)”

Branża modowa potrzebuje wykwalifikowanych kadr

Branża przemysłu mody, aby sprostać wyzwaniom, jakie stawia rynek, potrzebuje wykwalifikowanych kadr. Szkolnictwu zawodowemu stawia się obecnie wymagania przygotowania absolwentów zgodnie z potrzebami rynku pracy. Kształcenie zawodowe ma zatem na celu przygotowanie uczących się do wykonywania pracy zawodowej oraz aktywnego funkcjonowania na zmieniającym się rynku pracy.

Niezależnie od zmian technologicznych i organizacyjnych dokonujących się na rynku pracy cel kształcenia zawodowego jest od zawsze niezmienny: uczymy się zawodu, aby w przyszłości znaleźć swoje miejsce na rynku pracy.

W tym kontekście ważne jest podejmowanie działań prowadzących nie tylko do skorelowania oferty edukacyjnej z potrzebami rynku pracy oraz oczekiwaniami pracodawców, ale także do wskazania szczegółowych zasad współpracy szkół z pracodawcami.

Połączenie mody z ekologią i edukacją

W czasie debaty zachęcaliśmy do zacieśniania współpracy z pracodawcami w zakresie praktycznej nauki zawodu. Instrumentem, który może służyć młodym ludziom w nabywaniu praktycznych umiejętności jest staż uczniowski realizowany w firmach. Wsparciu realizacji staży posłużą modelowe programy wypracowane w projekcie i zaprezentowane podczas konferencji. Uczestnicy konferencji otrzymali je także w wersji elektronicznej. Modelowe programy zostały także zamieszczone na końcu tego artykułu.

Połączenie mody z ekologią i edukacją to nie lada wyzwanie. Wizja kryzysu spędza sen z powiek, a w takich okolicznościach trzeba nauczyć się funkcjonować i wykrzesać z siebie siłę do działania i inspirowania kolejnych pokoleń, które rozwiną branżę zgodnie z ambicjami unijnymi o konkurencyjnej i cyrkularnej gospodarce. Branża przemysłu mody zatrudnia ok.  200 tysięcy specjalistów, a do podjęcia zatrudnienia w tym sektorze kształci się obecnie ponad 3 tysiące uczniów w szkołach branżowych, ponad 1,5 tysiąca słuchaczy na kursach, a do 2030 r. będzie potrzeba kolejnych 30 tysięcy pracowników.

Tymczasem, ze względu na zderzenie z realiami rynku wrażliwego na bodźce (kryzysy: gospodarczy, klimatyczny, zdrowotny, energetyczny, rosnące koszty, inflację) coraz więcej absolwentów szkół branżowych sektora mody nie wiąże swojej ścieżki zawodowej z branżą.

Jednocześnie, w ostatnich latach rynek tekstylno-odzieżowy ulega szybkim i dynamicznym przemianom, w wyniku których powstaje zapotrzebowanie na nowe specjalizacje. W efekcie takie specjalizacje na rynku powstają szybciej niż programy edukacyjne opracowywane przez szkoły.

Staże uczniowskie realizowane w firmach

Intensywny rozwój nowych technologii jest dodatkowo źródłem pewnych trudności. Tempo ich rozwoju istotnie wyprzedza nie tylko programy edukacyjne ale także posiadane kompetencje obecnych specjalistów. Tym bardziej istotna jest współpraca sektora prywatnego i sektora edukacji. Skuteczną metodą nabywania kompetencji przez uczniów, ale także atrakcyjną dla szkół i firm formą kształcenia zawodowego są właśnie staże uczniowskie.

Zachęcamy do zapoznania się z materiałami i prezentacjami z tego wydarzenia:

Prezentacje z konferencji:

Nagranie z konferencji dostępne jest tutaj.

Osoba do kontaktu w Konfederacji Lewiatan:
Małgorzata Lelińska
e-mail: mlelinska@lewiatan.org

Konferencja została zorganizowana w projekcie pt.: „Modelowe programy stażu uczniowskiego w branży przemysłu mody (23)” współfinansowanym przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. Dofinansowanie projektu z Funduszy Europejskich: 576 854,46 PLN.

Staż uczniowski lepiej przygotowuje do pracy – mamy programy dla branży mody
23 września 2022

Staż uczniowski lepiej przygotowuje do pracy – mamy programy dla branży mody

fot. Cam Morin / unsplash

Wypracowaliśmy modelowe programy praktycznej nauki zawodu w zakresie staży uczniowskich dla zawodów technik stylista i technik przemysłu mody. Zachęcamy do ich wykorzystania.

 

Dokumenty, które Państwu przekazujemy zostały wypracowane w projekcie realizowanym wspólnie przez Konfederację Lewiatan oraz Związek Przedsiębiorców Przemysłu Mody Lewiatan.

Elementy modeli praktycznej nauki zawodu 

W modelach praktycznej nauki zawodu w zakresie stażu uczniowskiego zawarte są:

  • treści nauczania do realizacji w ramach stażu uczniowskiego w rzeczywistych warunkach pracy, a w przypadku wariantu współpracy na linii szkoła – centrum kształcenia zawodowego – pracodawca, również treści do realizacji w centrum kształcenia zawodowego
  • rozwiązania organizacyjne w zakresie realizacji stażu uczniowskiego w rzeczywistych warunkach pracy
  • wzór umowy ucznia z pracodawcą oraz przykładowe ustalenia szkoły z pracodawcą stanowiące załącznik do umowy z uczniem
  • sposób zaangażowania nauczycieli, w tym nauczycieli praktycznej nauki zawodu oraz kierowników kształcenia praktycznego w organizację kształcenia praktycznego dla uczniów
  • zasady zapewniania jakości stażu uczniowskiego realizowanego u pracodawcy wraz z  narzędziem ich weryfikacji, umożliwiające monitorowanie jakości stażu przez wszystkie zaangażowane strony.

Staż uczniowski pozwala pozyskać pracowników przygotowanych

Staż uczniowski pozwala pracodawcy na pozyskanie pracowników, którzy będą najlepiej przygotowani do danego miejsca zatrudnienia. Zakres zagadnień realizowanych w czasie stażu jest ustalany z dyrektorem szkoły w uzgodnieniu z uczniem albo rodzicami niepełnoletniego ucznia. W trakcie stażu uczeń może realizować treści nauczania i nabywać umiejętności wynikające z programu nauczania zawodu lub treści spoza programu nauczania, które zwiększą jego szanse na późniejsze zatrudnienie w wyuczonym zawodzie lub u konkretnego pracodawcy, u którego odbywa staż.

Firma przyjmująca ucznia na staż ma obowiązek zapewnić uczniowi bezpieczne i higieniczne warunki odbywania stażu uczniowskiego na zasadach określonych w Kodeksie pracy. Okres stażu uczniowskiego zalicza się do okresu zatrudnienia, od którego zależą uprawnienia pracownicze. Koszty świadczenia pieniężnego wypłacanego uczniowi przyjętemu na staż uczniowski mogą zostać przez pracodawcę wliczone w koszty uzyskania przychodu, ale wynagrodzenie za staż nie jest obligatoryjne.

 Pobierz materiały i skorzystaj z nich:

Osoba do kontaktu w Konfederacji Lewiatan:
Małgorzata Lelińska
e-mail: mlelinska@lewiatan.org

Materiały zostały wypracowane w projekcie: pt.: „Modelowe programy stażu uczniowskiego w branży przemysłu mody (23)” współfinansowanym przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. Dofinansowanie projektu z Funduszy Europejskich: 576 854,46 PLN.

Pobierz
Biznes i zarządzanie w praktyce – konkurs dla uczniów
23 września 2022

Biznes i zarządzanie w praktyce – konkurs dla uczniów

fot. Annie Spratt / unsplash

Uczniowie poznają biznes praktycznie w konkursie Mistrzostwa Biznes i Zarządzanie. Będą ćwiczyć jako właściciele firm i decydować o ofercie, marketingu i strukturze pracowników. To już ostatnie chwile na zgłoszenia.

Konfederacja Lewiatan objęła patronat nad przedsięwzięciem, w którym uczniowie szkół średnich (przyszli właściciele, szefowie i pracownicy firm) poznają biznes od praktycznej strony i będą mogli sprawdzić się w prowadzeniu firmy, podejmowaniu biznesowych decyzji i poczuć rynkową konkurencję.

Chcąc zmienić statystyki, zgodnie z którymi 82% firm upada ze względu na niewłaściwe zarządzanie, organizatorzy stworzyli konkurs, w którym uczniowie mogą trenować biznes i zarządzanie w bezpiecznym, wirtualnym środowisku.

Etapy konkursu Mistrzostwa Biznes i Zarządzanie

Do udziału każda szkoła może zgłosić jeden zespół uczniowski. Zgłoszenia dokonuje opiekun za pomocą formularza na stronie konkursu.

Przez dwa miesiące eliminacji uczniowie wcielą się w rolę właścicieli biur podróży i będą decydować o ofercie, marketingu, zapotrzebowaniu i strukturze pracowników swoich firm oraz dążyć do maksymalizacji swojego zysku.

Revas Business Simulation Games, główny organizator konkursu, na czas trwania konkursu udostępnia wszystkim bezpłatną licencję na Branżową Symulację Biznesową „Biuro podróży”, w ramach których będzie realizowana rozgrywka. Szkoła nie ponosi żadnych kosztów. 9 najlepszych zespołów zmierzy się w finale w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów. W listopadzie odbędzie się finał konkursu w Warszawie.

Do konkursu można dołączyć do 27 września. Udział jest bezpłatny. Szczegółowe informacje, jak dołączyć do konkursu, harmonogram i inne dane dostępne są na stronie https://mistrzostwabiz.pl/.

Organizatorzy konkursu to REVAS, GovTech Polska, Ministerstwo Edukacji i Nauki. Konfederacja Lewiatan jest patronem konkursu. Revas jest członkiem Rady ds. EdTech w Konfederacji Lewiatan, która zajmuje się m.in. kreowaniem środowiska sprzyjającego rozwojowi nowoczesnej edukacji i skutecznego wykorzystania narzędzi cyfrowych w podnoszeniu kompetencji.

 

Mamy 10 sposobów, jak zachęcić Polaków do podnoszenia kwalifikacji
25 lipca 2022

Mamy 10 sposobów, jak zachęcić Polaków do podnoszenia kwalifikacji

Polski pracodawca woli zatrudnić nowego pracownika, niż dokształcić obecnego. Większość pracodawców nie prowadzi monitoringu potrzeb kompetencyjnych, więc nie jest w stanie przewidzieć braków kompetencji. A pracownicy nie spieszą się, by podnosić kompetencje. Lewiatan wypracował 10 rekomendacji, jak tę sytuację zmienić.

Jesteśmy w ogonie Unii Europejskiej, jeśli chodzi o kształcenie ustawiczne. Ponad 60% Polaków nie kształci się i nie chce uczestniczyć w procesie kształcenia. Nieco ponad 10% brało udział w „jakiejś” formie kształcenia i uważa to za wystarczający wkład w podnoszenie swoich kompetencji. Nadzieję dają osoby, które wprawdzie nie kształcą się, ale zgłaszają taką chęć, choć ich ewentualny udział wiązałby się z pokonaniem ograniczeń rodzinnych, czasowych bądź związanych z kosztami.

Raport Lewiatana na temat podnoszenia kwalifikacji

Z raportu przygotowanego przez Konfederację Lewiatan wynika, że w krótkim czasie zniesienie bariery kosztowej może okazać się najłatwiejszym sposobem na podniesienie aktywności edukacyjnej Polaków. Jednak na dłuższą metę nie da się uciec od problemu braku kultury zwiększania kompetencji.

Międzynarodowe Badanie Kompetencji Osób Dorosłych (PIAAC) pokazało, że świeżo upieczeni absolwenci pojawiający się na rynku pracy mają wysoki poziom umiejętności podstawowych, takich jak rozumowanie matematyczne czy rozumienie tekstu. Sytuacja komplikuje się w przypadku starszych dorosłych, u których poziom tych umiejętności jest znacząco niższy i zmniejsza się w kolejnych grupach wiekowych. Jednocześnie z wiekiem spada odsetek osób kształcących się, co dodatkowo pogłębia różnice w przygotowaniu do wyzwań zawodowych.

Na dokształcanie częściej decydują się kobiety, dotyczy to zarówno pracujących, jak i bezrobotnych. Chętniej szkolą się młodzi oraz aktywni zawodowo, większą chęć wykazują także osoby z wyższym wykształceniem. Najgorzej sytuacja z kształceniem wygląda w grupie starszych Polaków (55-64) oraz biernych zawodowo.

Niepokojący jest niski poziom kompetencji cyfrowych. Zjawisko to nie jest charakterystyczne wyłącznie dla Polski – według Eurostatu w 2019 roku jedna trzecia dorosłych pracujących lub poszukujących pracy w UE nie wykazywała umiejętności cyfrowych nawet na podstawowym poziomie – jednak w naszym kraju wskaźniki są na tyle wysokie, że sytuują nas pod koniec europejskiej stawki.

Przedsiębiorcy szkolą rzadko i niechętnie

Słabe wyniki na tle Unii Europejskiej osiągają również polscy przedsiębiorcy, którzy szkolą rzadko i niechętnie. W 2015 roku polskie firmy były jednymi z najrzadziej szkolących w UE. Stosunkowo nieźle sytuacja wygląda w dużych firmach (85,6% firm szkolących w Polsce w porównaniu z 95,3% w UE), grozą wieje jednak w przypadku firm małych, w których aktywność szkoleniową wykazuje 38,7% jednostek, czyli 30,6% mniej niż w UE. W branżach podlegających międzynarodowej konkurencji motywacja do szkoleń jest większa i tym samym różnice w porównaniu z innymi krajami UE są relatywnie mniejsze.

Duże firmy także chętniej monitorują potrzeby kompetencyjne. Systematycznie badanie potrzeb przeprowadza 44% dużych firm i tylko 24% mikro- i małych firm. Najczęściej dominują rozwiązania doraźne. Kiedy pojawia się luka w umiejętnościach pracowników, aż 58,5% firm zatrudniających ponad 9 pracowników rozpoczyna rekrutację i poszukuje nowego pracownika o odpowiednich kwalifikacjach, 40,1% przeprowadza wewnętrzną reorganizację pracy, a tylko 28,6% decyduje się na doszkalanie.

Potrzebny publiczny system szkoleń

Przyczyn takiego stanu rzeczy należy szukać między innymi w obawie przed tzw. efektem gapowicza, gdy jeden pracodawca płaci, a inni korzystają z już wyszkolonego pracownika. Do tego dochodzi nieświadomość prawdziwych potrzeb kompetencyjnych w firmie, brak myślenia perspektywicznego i pomijanie oceny rezultatów szkoleń, przez co trudno o realną wartość takiej inwestycji.

Sytuację mógłby rozwiązać dobrze zaprojektowany publiczny system szkoleń służących uzupełnianiu kompetencji dorosłych. Przełamałby on obecne status quo, które utrzymuje niekorzystną równowagę wzajemnej niechęci wobec kształcenia ustawicznego. Z punktu widzenia pracodawców właściwie zbudowany system powinien mieć co najmniej dziesięć kluczowych cech.

10 kluczowych cech systemu szkoleń

  1. Jednym z największych hamulców polskiej gospodarki jest brak wiedzy na temat zalet podnoszenia kwalifikacji pracowników. Potrzebne są kampanie społeczne, informacyjne i promocyjne, które na wzór tych przeprowadzanych w wielu krajach OECD, będą promować podnoszenie kwalifikacji i przedstawiać konkretne rozwiązania, z których można skorzystać.
  2. Objęcie systemem wszystkich pracodawców prywatnych umożliwi zrównanie szans na dokształcanie w miejscu pracy, a tym samym zapewni pracodawcom stabilizację kadry i możliwość konkurowania na rynku pracy.
  3. Publiczny charakter systemu nie oznacza, że dostawcami usług szkoleniowych są wyłącznie podmioty publiczne, bądź finansowanie jest tylko publiczne. Oznacza, że państwo jest gwarantem trwałości i jakości ram systemu, a system taki powinien wiązać wykonywane zadania z osiąganiem ważnych celów rozwojowych gospodarki.
  4. Niezbędny jest przepływ danych między systemami dla pracowników oraz dla bezrobotnych i biernych zawodowo. Umożliwia to efektywną alokację zasobów w gospodarce.
  5. System nie powinien ingerować w kierunki kształcenia, zostawiając podejmowanie decyzji pracodawcom, którzy najlepiej wiedzą, jakie deficyty blokują rozwój ich firmy. Przy odpowiednio określonym celu, zasadach finansowania, udzielania wsparcia oraz świadczenia usług szkoleniowych można uzyskać racjonalne finansowo decyzje.
  6. Uczestnictwo w systemie będzie atrakcyjne, jeśli nie będzie się wiązało z obciążeniami biurokratycznymi. Pracodawcom wystarczy i tak już czasochłonny proces diagnozy i analizy oferty szkoleniowej.
  7. Celem systemu powinno być uzupełnianie lub podnoszenie kompetencji w celu zwiększenia produktywności, zmniejszenia ryzyka utraty pracy czy rozwoju przedsiębiorstwa, a nie nadrabianie braków edukacji szkolnej.
  8. Gwarancją racjonalności wyboru bez mechanizmu kolejkowego lub nadmiernej biurokratyzacji jest współpłacenie, jednak nie powinno ono stanowić bariery dla firm, które obecnie nie szkolą z powodów finansowych. Dlatego warto rozważyć dwa komponenty systemu: współpłacony z gwarancją uzyskania finansowania oraz grantowy w formule konkursu z większymi obowiązkami.
  9. Ewaluacja wpisana w system daje szansę systematycznej poprawy skuteczności i efektywności kosztowej szkoleń. Pozwala zidentyfikować złe i dobre praktyki. Działa na rzecz promowania usług wysokiej jakości.
  10. Dobrze prowadzona, wspierana przez państwo platforma wymiany informacji o istniejących usługach szkoleniowych oraz ich wynikach eliminuje asymetrię informacji i eliminuje błąd koordynacji, a tym samym zapewnia pracodawcom dotarcie do pełnej i rzetelnej, zweryfikowanej oferty szkoleniowej.

Raport powstał w ramach projektu „Wzmocnienie dialogu społecznego w Polsce – model inicjowania dialogu społecznego przez stronę pracodawców”, finansowanego przez Norwegię poprzez Fundusze Norweskie 2014-2021 w ramach programu „Dialog Społeczny – Godna Praca”.

W projekcie realizowane są zadania, które wzmacniają uczestników dialogu społecznego poprzez podniesienie poziomu ich wiedzy, wypracowanie rekomendacji i  wymianę dobrych praktyk.

Fundusz Europejski dla Nowoczesnej Gospodarki 2021-2027  – obszar kompetencyjny – pismo Lewiatana
10 czerwca 2022

Fundusz Europejski dla Nowoczesnej Gospodarki 2021-2027 – obszar kompetencyjny – pismo Lewiatana

KL/221/105/ML/2022

Pobierz
Nowoczesny sprzęt i kompetentni nauczyciele zapewnią sukces programowi „Laboratoria Przyszłości” [+MP3]
03 marca 2022

Nowoczesny sprzęt i kompetentni nauczyciele zapewnią sukces programowi „Laboratoria Przyszłości” [+MP3]

Szkoły ponadpodstawowe powinny mieć dostęp do najbardziej nowoczesnego sprzętu, ułatwiającego kształtowanie kompetencji przyszłości, w tym umiejętności krytycznego myślenia, komunikacji, kooperacji i kreatywności. Oprócz sprzętu ważne są również szkolenia nauczycieli oraz dostarczenie materiałów i konspektów do prowadzenia zajęć przy uwzględnieniu specyfiki szkół i podstawy programowej – uważa Konfederacja Lewiatan.

Posłuchaj komentarza Małgorzaty Lelińskiej:

 

Trwają właśnie konsultacje katalogu wyposażenia szkół ponadpodstawowych w ramach programu „Laboratoria Przyszłości”. Lewiatan przedstawił własne propozycje i uzupełnienia do tego programu.

– Jesteśmy przekonani, że taki program jak „Laboratoria Przyszłości” jest konieczny i wesprze szkoły w podnoszeniu jakości kształcenia. Powinien on wyznaczać szkołom cel, który zostanie  osiągnięty dzięki zakupom wyposażenia, szczególnie jeśli chodzi o jakość kształcenia i uwzględniania tematyki nowoczesnych technologii w programie nauczania. Zakup nowoczesnego wyposażenia nie powinien być jednak celem samym w sobie. Bardzo ważne są również szkolenia nauczycieli z zakresu obsługi sprzętu, przekazywania wiedzy z jego wykorzystaniem oraz dostarczenie materiałów i konspektów do prowadzenia zajęć uwzględniających specyfikę szkół i podstawę programową – mówi Małgorzata Lelińska, dyrektorka departamentu funduszy unijnych i edukacji cyfrowej Konfederacji Lewiatan.

Właściwe wykorzystanie przekazywanego sprzętu do szkół (szczególnie sprzętu IT) wiąże się z  koniecznością posiadania przez nauczycieli odpowiedniej wiedzy. Dodatkowo bardzo ważnym aspektem jest dostarczenie odpowiednich konspektów do prowadzenia przykładowych zajęć. W przeciwnym wypadku zakupiony sprzęt będzie niewykorzystywany lub wykorzystywany w niewłaściwy, niepełny sposób. Co więcej, warto zwrócić uwagę na to, że program obok możliwości zakupu nowoczesnego sprzętu powinien umożliwiać także zakup aplikacji oraz cyfrowego kontentu edukacyjnego stymulującego rozwój wybranych kompetencji przyszłości. Wprowadzanie narzędzi cyfrowych, oznacza wnoszenie do szkół także określonego systemu wartości i relacji społecznych budowanych przez te narzędzia, w tym zwiększać samodzielność uczniów, dywersyfikować źródła wiedzy.

 Program skierowany do szkół ponadpodstawowych powinien kierować się względami kluczowych kompetencji potrzebnych na rynku pracy. Na tym etapie uczniowie często kończą już naukę i podejmują zatrudnienie. Wykształcenie wykwalifikowanych kadr dla sektora usług dla biznesu wymaga dostarczenia uczniom odpowiedniej wiedzy teoretycznej, a także stworzenia im warunków do zdobywania doświadczeń możliwie najbliższych biznesowej rzeczywistości, w której operują pracodawcy.

– Uczniowie powinni mieć umiejętność holistycznego spojrzenia na biznes, rozumienia relacji pomiędzy działami czy analizy konkurencji. Dodatkowo, powinni posiadać niezbędne kompetencje, w tym przede wszystkim zdefiniowane przez pracodawców umiejętności tj. m.in. językowe, analityczne, rozwiązywanie problemów, praca w grupie, komunikacja, przedsiębiorczość, kompetencje informatyczne, w tym wyszukiwanie informacji – dodaje Małgorzata Lelińska.

 Konfederacja Lewiatan

Pobierz MP3
Program Laboratoria Przyszłości – uwagi Lewiatana
03 marca 2022

Program Laboratoria Przyszłości – uwagi Lewiatana

W związku z konsultacjami katalogu wyposażenia szkół ponadpodstawowych w ramach programu Laboratoria Przyszłości przedstawiamy uwagi oraz propozycje uzupełnień, ale także wnioski, które wynikają z wdrażania pierwszego etapu programu, skierowanego do szkół podstawowych.

KL/72/35/ML/2022

Pobierz
Staże uczniowskie w branży przemysłu mody – wykorzystaj programy praktycznej nauki zawodu
02 marca 2022

Staże uczniowskie w branży przemysłu mody – wykorzystaj programy praktycznej nauki zawodu

Zachęcamy do zapoznania się oraz włączenia w działania szkół oraz firm modelowych programów praktycznej nauki zawodu w zakresie staży uczniowskich wraz z zasadami zapewniania jakości kształcenia dla zawodów technik stylista i technik przemysłu mody.

Staż uczniowski pozwala pracodawcy na pozyskanie pracowników, którzy będą najlepiej przygotowani do danego miejsca zatrudnienia. Zakres zagadnień realizowanych w czasie stażu jest ustalany z dyrektorem szkoły w uzgodnieniu z uczniem albo rodzicami niepełnoletniego ucznia. W trakcie stażu uczeń może realizować treści nauczania i nabywać umiejętności wynikające z programu nauczania zawodu lub treści spoza programu nauczania, które zwiększą jego szanse na późniejsze zatrudnienie w wyuczonym zawodzie lub u konkretnego pracodawcy, u którego odbywa staż. Firma przyjmująca ucznia na staż ma obowiązek zapewnić uczniowi bezpieczne i higieniczne warunki odbywania stażu uczniowskiego na zasadach określonych w Kodeksie pracy. Okres stażu uczniowskiego zalicza się do okresu zatrudnienia, od którego zależą uprawnienia pracownicze. Koszty świadczenia pieniężnego wypłacanego uczniowi przyjętemu na staż uczniowski mogą zostać przez pracodawcę wliczone w koszty uzyskania przychodu, ale wynagrodzenie za staż nie jest obligatoryjne.

Dokumenty, które Państwu przekazujemy zostały wypracowane w projekcie realizowanym wspólnie przez Konfederację Lewiatan oraz Związek Przedsiębiorców Przemysłu Mody Lewiatan.

Oba modele są w wersji wstępnej, która zostanie zweryfikowana w praktyce w formie pilotażowego wdrożenia. Ostateczne wersje będą opracowane przed wakacjami, tak by można je wykorzystać w roku szkolnym 2022/2023.

W modelach praktycznej nauki zawodu w zakresie stażu uczniowskiego zawarte są:

  • treści nauczania do realizacji w ramach stażu uczniowskiego w rzeczywistych warunkach pracy, a w przypadku wariantu współpracy na linii szkoła – ckz – pracodawca, również treści do realizacji w ckz
  • rozwiązania organizacyjne w zakresie realizacji stażu uczniowskiego w rzeczywistych warunkach pracy
  • wzór umowy ucznia z pracodawcą oraz przykładowe ustalenia szkoły z pracodawcą stanowiące załącznik do umowy z uczniem
  • sposób zaangażowania nauczycieli, w tym nauczycieli praktycznej nauki zawodu oraz kierowników kształcenia praktycznego w organizację kształcenia praktycznego dla uczniów
  • zasady zapewniania jakości stażu uczniowskiego realizowanego u pracodawcy wraz z  narzędziem ich weryfikacji, umożliwiające monitorowanie jakości stażu przez wszystkie zaangażowane strony.

Dodatkowo przekazujemy także do wykorzystania rekomendacje dotyczące zapewniania równości szans kobiet i mężczyzn w kształceniu w zawodach branży przemysłu mody. Szkoła ma wymiar nie tylko edukacyjny. To także przestrzeń, w ramach której ma miejsca socjalizacja młodych osób oraz kształtowanie podstawowych umiejętności społecznych. Niestety, bardzo często proces kształcenia opiera się na stereotypowych przekazach, zwłaszcza w odniesieniu do płci. Przekaz ten powinien być poddany realnej krytyce i modyfikacji. W przeciwnym razie równość szans kobiet i mężczyzn w przestrzeni szkolnej będzie fikcją, a osiągnięcie pełnej równości szans kobiet i mężczyzn w obszarze życia społecznego czy gospodarczego nastąpi w odległej przyszłości.

 Pobierz materiały i skorzystaj z nich:

Zobacz, jakie doświadczenia ze stażu uczniowskiego ma jedna z firm, które brały udział w pilotażu modelu dla zawodu technik przemysłu mody i zainspiruj się:  https://drive.google.com/file/d/1Mhb4ognqbNVtfI3SxNwKJIPNa2HC02jP/view

 

Osoba do kontaktu w Konfederacji Lewiatan:
Małgorzata Lelińska
e-mail: mlelinska@lewiatan.org

Materiały zostały wypracowane w projekcie: pt.: „Modelowe programy stażu uczniowskiego w branży przemysłu mody (23)” współfinansowanym przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego.